Δύο χρόνια και {LF}μια αιωνιότητα

Σαν σήμερα, πριν από δύο χρόνια. 26 Φεβρουαρίου 2020. Εκείνη τη μέρα καταγράφηκε το πρώτο κρούσμα κορωνοϊού στην Ελλάδα. Η κυρία από τη Θεσσαλονίκη που επέστρεφε από επαγγελματικό ταξίδι στην Ιταλία. Ηταν σαν να σταμάτησε, τότε, μια αντίστροφη μέτρηση, αυτή που μας χώριζε από τη δυστοπία που, ενώ μας περιτριγύριζε, μετεωριζόμασταν ανάμεσα στην αισιοδοξία και την αφέλεια και κάπως αόριστα και παράλογα θεωρούσαμε ότι ίσως μας κάνει τη χάρη και μας προσπεράσει. Οπως, στις 27 Οκτωβρίου 1940, πολλοί πίστευαν ότι ο πόλεμος δεν θα χτυπήσει την πόρτα μας. Ή όπως πολλοί Ουκρανοί ήλπιζαν, την περασμένη Τετάρτη, ότι η Πέμπτη θα ήταν, απλώς, μία ακόμη δύσκολη μέρα. Ετσι είναι οι άνθρωποι, έτσι αντέχουν να ζουν.

Τη θυμάμαι εκείνη τη μέρα. Είχαμε βγει με φίλους, το βράδυ, να φάμε. Συζητούσαμε για τον κορωνοϊό και ο απαισιόδοξος της παρέας έκανε τους υπολογισμούς του. «Μέσα στο Σαββατοκύριακο τα κρούσματα θα έχουν γίνει δέκα, μεσοβδόμαδα πενήντα και στο τέλος της εβδομάδας εκατό». Το πόσο τραγικό φάνταζε τότε το «εκατό κρούσματα σε δέκα μέρες» είναι αυτό που στην αρχαία ελληνική δραματουργία λέγεται τραγική ειρωνεία. Πού να ξέραμε όμως τότε ότι εκείνη ήταν η τελευταία φορά που βρισκόμασταν, όλοι μαζί, σε ένα μαγαζί γεμάτο κόσμο, στριμωχτά ο ένας με τον άλλον, που αγκαλιαζόμασταν, που φιλιόμασταν, που ζούσαμε χωρίς μάσκες, αντισηπτικά και υγειονομικά πρωτόκολλα; Πώς να φανταζόμασταν ότι οι εικόνες που βλέπαμε ήταν οι τελευταίες του κόσμου όπως τον ξέραμε;

Αν έπρεπε να επιλέξω μία λέξη για «τίτλο» αυτής της διετίας, θα επέλεγα την «ανατροπή». Ανατροπή των πρακτικών και θεωρητικών βεβαιοτήτων μας, δηλαδή των πάντων. Το πολυεπίπεδο σοκ του περιορισμού και της απομόνωσης, το κλείσιμο των στοιχειωδών δικλίδων εκτόνωσης της καθημερινότητας, η στέρηση του δεδομένου της κοινωνικότητας – με όσα όλα αυτά συνεπάγονται. Κι από κοντά το δέος απέναντι σε έναν εχθρό άγνωστο και ύπουλο, παντοδύναμο και αόρατο. Ηταν σαν πόλεμος αλλά δεν ήταν πόλεμος, ούτε φυσική καταστροφή που έχει πεπερασμένη διάρκεια. Ηταν ένας τόσος δα ιός που σάρκαζε την υποτιθεμένη αυτοπεποίθηση του σύγχρονου κόσμου. Και μπήκαμε σε αυτήν τη μάχη με ένα είδος πανηγυρικού φόβου. Θυμάμαι εκείνες τις πρώτες μέρες της καραντίνας, τις πρώτες εβδομάδες «της αθωότητας». Τα πλάνα από τους παντέρημους δρόμους, το «Θα μείνω σπίτι» που έγινε viral, τα ζυμώματα, τα γενέθλια μέσω Skype, το ραντεβού των 6 μ.μ. με τον Τσιόδρα και τον Χαρδαλιά.

Τι μας χωρίζει από την 26η Φεβρουαρίου 2020; Δύο χρόνια και μια αιωνιότητα, 2.353.577 κρούσματα και 25.538 νεκροί από κορωνοϊό. Λοκντάουν, χειροκροτήματα, αμφιλεγόμενες καμπάνιες, SMS για να πάμε στο περίπτερο, εμβόλια, πιστοποιητικά, Πάσχα στα μπαλκόνια και ρεβεγιόν το απόγευμα. Τσακωθήκαμε, διχαστήκαμε, αλληλοκοροϊδευτήκαμε, φανατιστήκαμε, διαμαρτυρηθήκαμε. Κι αν, κάποια στιγμή, πιστέψαμε ότι ο κόσμος θα σκάσει στα χέρια μας, μεγάλη ιδέα είχαμε για τα χέρια μας. Ηδη, ο πόλεμος στην Ουκρανία μας απασχολεί πιο πολύ από τον κορωνοϊό. …Ετσι είναι οι άνθρωποι, έτσι αντέχουν να ζουν.