Τους ανθρώπους να φοβάσαι, όχι τις ιδέες

…κι ο καθείς με τον πόλεμό του…

Σελίν, Ταξίδι στην άκρη της νύχτας

Εχεις την αίσθηση ότι ορισμένοι ζουν και κινούνται πέραν των ορίων, όχι μόνο του Καλού και του Κακού, αλλά και του οίκτου και της φιλαλληλίας προς τους συν-ανθρώπους. Σε αυτούς συγκαταλέγονται όσοι – κατά τον Ντοστογιέφσκι – πρώτα έχουν μισήσει τον εαυτό τους και μετά μίσησαν τους άλλους και θέλουν να τους βλάψουν (ίσως επειδή δεν τους μοιάζουν).

Οι ανθρωπολογικοί αυτοί τύποι αυτο-φορτίζονται με βία (συνοδευόμενη και από προσωπική δειλία), την οποία εκδηλώνουν σε κάθε ευκαιρία και κατά παντός, αδιάκριτα ή με «κατασκευασμένο» κίνητρο.

Σαν σκιές της νύχτας, σπάνια βγαίνουν στο φως, μολονότι θα τους άρεσε η (έστω κι αρνητική) δημοσιότητα. Δεν πρόκειται για αντι-κοινωνικά στοιχεία, με την έννοια ότι «η κοινωνία είναι (συν)υπεύθυνη» γι’ αυτό που έγιναν και κυρίως για όσα πράττουν.

Στην ουσία εκφράζουν μία αταβιστική εκδοχή του α-κοινωνικού ατόμου, ο οποίος επιλέγει τη βαρβαρότητα και την αγριότητα. Με άλλα λόγια επιλέγει την ακραία βία, όχι σαν αντιστροφή της ελλείπουσας αγάπης (όπως μπορεί να ισχυριστούν διάφοροι ψυχολόγ[ι]οι), αλλά σαν εγκληματική εκτόνωση σωρευμένου μίσους, σαν συνέχιση ενός πολέμου που γι’ αυτούς ολοκληρώνεται μόνο με θάνατο.

Μην αναζητήσουν οι διανοούμενοι κρυμμένα μηνύματα πίσω από τις τυφλές δολοφονίες. Μην ψάξει η Πολιτεία τη λύση στην επαναφορά της κεφαλικής ποινής. Μην αρχίσουν οι κοινωνικοί θρήνοι για την αξιακή έκ-πτωση των Ελλήνων ή τα ρατσιστικά στερεότυπα για τους ξένους.

Υπάρχουν απάνθρωποι «άνθρωποι». Πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε, όσο κι αν είχαμε ετοιμαστεί για τον πάντοτε αισιόδοξο και καλοκάγαθο «μετα-άνθρωπο».

ΥΓ. «Ποιος κατοικεί στο αίμα μου;» (Νίκος Δαββέτας, Αντρες χωρίς άντρες)

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής
Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών