Το γερμανικό όχι στη λιτότητα

Είναι ξεκάθαρο από τα πρώτα δείγματα γραφής ότι δεν λογαριάσαμε καλά το ποιόν του νέου υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας. «Θηρίο» ή «γεράκι» τον περιμέναμε, σχεδόν «πρόβατο» ή απλό «περιστέρι» μάς προέκυψε. Η λανθασμένη εκτίμηση δεν έγινε μόνο από εμάς εδώ στην Ελλάδα, που ελάχιστα μας πέφτει και λόγος, αλλά κυρίως στην πατρίδα του τη Γερμανία. Ο προεκλογικά υπέρμαχος της δημοσιονομικής πειθαρχίας έχει αλλάξει πίστα, προσαρμόζοντας τις φιλελεύθερες ιδέες του στις παρούσες ανάγκες ανάκαμψης της οικονομίας. Ο Κρίστιαν Λίντνερ, αν συνεχίσει έτσι, θα αναδειχθεί διά περιπάτου σε πρόσωπο της οικονομίας στην ΕΕ το 2022. Δεδομένου του ειδικού βάρους της εκάστοτε γερμανικής πολιτικής, ειδικά της οικονομικής, στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, τα όσα εξήγγειλε ότι θα εφαρμόσει για το τρέχον έτος αποτελούν από μόνα τους σημείο αναφοράς.

Εχουμε και λέμε. Το πρώτο που έκανε ήταν να σπάσει κάθε γερμανικό ταμπού, φέρνοντας έναν συμπληρωματικό προϋπολογισμό για το 2022 προτού καν φύγει το 2021, ξεσηκώνοντας μεταξύ άλλων και τους Χριστιανοδημοκράτες που πλέον κατέχουν τα έδρανα της αντιπολίτευσης. Προέβλεπε τη μεταφορά 60 δισ. ευρώ που είχαν μείνει αδιάθετα από τον προϋπολογισμό του 2021 για την καταπολέμηση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας, χρηματοδοτώντας μέτρα για την προστασία του κλίματος. Μέτρα δηλαδή για την ενεργειακή μετάβαση σε φιλικότερες μορφές ενέργειας.

Παράλληλα δεσμεύθηκε ότι δεν πρόκειται να κόψει καμία κοινωνική δαπάνη. Αλλά δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αυξήσει και κανέναν φόρο, ίσως η μόνη από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Κόμματος των Φιλελευθέρων που τηρείται. Μοιραία θα αυξήσει το χρέος. Πόσο; Οσο χρειαστεί. Το ομοσπονδιακό χρέος την τελευταία διετία έχει αυξηθεί από τα 400 δισ. ευρώ στο 1,4 τρισ. ευρώ. Μαζί δε με τα χρέη των τοπικών κρατιδίων και των δήμων, το ποσό πλησιάζει τα 2,4 τρισ. ευρώ. Θα αυξηθεί και άλλο. Πιθανότατα κατά επιπλέον 100 δισ. ευρώ το 2022. Δεν περιορίζεται σε αυτά. Αποφάσισε ότι τα χρέη της πανδημίας θα αποπληρωθούν όχι εντός 20 ετών αλλά εντός 36 ετών. Την ίδια συνταγή, παρά την ενεργοποίηση του «φρένου» χρέους από το 2023, θα εφαρμόσει και τα επόμενα χρόνια. Ηδη εξήγγειλε φοροαπαλλαγές και εισοδηματικές ελαφρύνσεις αξίας άνω των 30 δισ. ευρώ. Μεταξύ άλλων οι συνταξιοδοτικές εισφορές των εργαζομένων θα εκπίπτουν πλήρως από το φορολογητέο εισόδημα. Παράλληλα καταργεί και το πάγιο τέλος υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που επιβαρύνει την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Τόσο ο Λίντνερ όσο και ο καγκελάριος Σολτς λένε σχεδόν με μια φωνή ότι η ανάκαμψη θα έρθει μέσα από την ανάπτυξη, μέσα από την υλοποίηση επενδύσεων, που θα αυξήσουν τα φορολογικά έσοδα. Εχει ενδιαφέρον αυτή η άποψη, δεδομένου ότι εκκρεμεί μια διαπραγμάτευση για τους δημοσιονομικούς στόχους στην Ευρώπη. Η συνταγή κανένας νέος φόρος, καμία περικοπή κοινωνικών δαπανών, αναστολές αποπληρωμών και νέος δανεισμός, προκειμένου να ενισχυθούν οι επενδύσεις και από αυτές να έρθει η ανάπτυξη, ήταν κάτι μη αναμενόμενο. Σίγουρα δεν αναμένονταν ότι θα ήταν η γερμανική συνταγή.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, κερδίζουν άφθονο διαπραγματευτικό έδαφος και χρόνο προκειμένου να φέρουν μέσω της ανάπτυξης και όχι της λιτότητας σε λογαριασμό τα οικονομικά τους. Υπάρχει και μια παγίδα. Η κρίση του 2008 έδειξε ότι οι Γερμανοί ανακάμπτουν γρήγορα και όταν το κάνουν επιστρέφουν μαζί και οι κανόνες. Η Ελλάδα, αν δεν θέλει να πέσει μέσα στην παγίδα, πρέπει να ακολουθήσει τον γερμανικό οικονομικό κύκλο, που παραδόξως κινείται αυτή τη φορά πολύ κοντά στον ελληνικό…