Κάτω από το φως του τυριού

Δεν ξέρω πότε την πρωτάκουσα τη φωνούλα. Ισως ήταν εκείνο το βράδυ που περπατούσα κάτω από την παγωμένη λάμψη μιας πανσελήνου: «Τι ωραίο φεγγάρι απόψε», είπα.

– Φεγγάρι; Τυρί είναι.

Μάλλον πάντα εκεί ήταν, αλλά δεν είχα ρυθμίσει ακόμα τους πομπούς μου. Εκτοτε πάντως την ακούω συνέχεια. Περνώντας, για παράδειγμα, έξω από μια εκκλησία τις προάλλες, είδα ουρά πιστών που περίμεναν να κοινωνήσουν. «Μα από το ίδιο κουτάλι;» μουρμούρισα.

– Δεν είναι κουτάλι. Είναι πίστη. Η πίστη δεν κολλάει.

Η φωνούλα είναι απαλή, γλυκιά. Αυτό που λέμε ανθρώπινη (δεν ξέρω γιατί το λέμε. Τι άλλες φωνές υπάρχουν και γιατί ο όρος «ανθρώπινος» δεν υποδηλοί αγριότητα, δεν το ξέρω). Είναι γεμάτη κατανόηση για πράγματα που εγώ, προφανώς, δεν κατανοώ, αλλά και γεμάτη συμπόνια για μένα που δεν τα κατανοώ. Οπως, ας πούμε, όταν έσκασαν οι 45 βαθμοί στον Καναδά: «Να τη η κλιματική αλλαγή, να τη η καταστροφή του πλανήτη», βόγκηξα.

– Σιγά. Πάντα κάνει ζέστη το καλοκαίρι.

– Μα λιώνουν οι πάγοι, κυκλοφορούν σκελετωμένες πολικές αρκούδες…

– Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει. Είδα εγώ τους λιωμένους πάγους; Είδες εσύ την πολική αρκούδα;

Αντιλαμβάνομαι ότι πρόκειται για εμπειρικό τύπο: πρέπει να δει κάτι για να το πιστέψει. Εναν ιό, ας πούμε, πώς να τον δει; Ούτε μπορεί να δει τι γίνεται πίσω από κλειστές πόρτες, τις τόσο πολλές κλειστές πόρτες ολόγυρά μας. «Τη σκότωσε», θρηνώ εγώ. «Αλλη μία γυναικοκτονία».

– Πφφ. Τι πάει να πει γυναικοκτονία; Πάντα έπεφτε ξύλο, ε, καμιά φορά πέφτει λίγο παραπάνω. Απλώς εφευρίσκουν καινούργιες λέξεις.

Προχθές χτύπησε το κουδούνι. «Για την απογραφή», μου είπε ο ευγενικός νέος. «Να σας δώσω τον κωδικό». Με χαρά τον πήρα κι άρχισα να συμπληρώνω διαδικτυακά τα στοιχεία μου. «Είσαι με τα καλά σου;» μου σφύριξε η φωνή, αποτροπιασμένη. «Καταλαβαίνεις τι κάνεις; Μπαίνεις στο στόμα του λύκου. Αυτό θέλουν τα συμφέροντα: να έχουν τα στοιχεία σου και μετά να σε κατασπαράξουν».

– Μα τα είδες εσύ τα συμφέροντα; τολμώ να αντιμιλήσω. Πώς δεν βλέπεις τους ιούς και βλέπεις τα συμφέροντα;

– Γιατί δεν είμαι κορόιδο.

Γιατί, εκτός από συμπονετική και ανθρώπινη, η φωνή αναγνωρίζει συμφέροντα και συνωμοσίες που εγώ ούτε καν υποψιάζομαι – όντας κορόιδο. Αυτό είναι το βασικό της μέλημα: να μην πιαστεί κορόιδο. Πρόκειται βέβαια για έναν συνεχή αγώνα, για μιαν ατέρμονη ηρωική πάλη, αφού τα συμφέροντα και οι διεθνείς συνωμοσίες είναι παντού, αλλά δεν το βάζει κάτω.

Και φέτος κατάλαβα ότι δεν θα το βάλει ποτέ κάτω. Γιατί αυτό το παρακλάδι της συλλογικής μας συνείδησης, αυτή η μήτρα του αέναου και παγκόσμιου παραλογισμού, είναι, μαζί με τον θάνατο και τους φόρους, το μόνο σίγουρο που θα υπάρχει πάντα. Που θα ζει και θα αναπνέει ανάμεσά μας.

Πώς θρέφεται; Πώς αναπαράγεται; Ποιο είναι το φυσικό της περιβάλλον και ποιοι οι τρόποι επιβίωσής της; Γιατί δεν μας την περιέγραψε ο Δαρβίνος, γιατί δεν έκανε κάτι να την απομονώσει ο Αϊνσταϊν, γιατί δεν βοήθησε η μαντάμ Κιουρί ή (ακόμα καλύτερα) ο Φρόιντ; Ποιος ο λόγος να αναλύουμε τα όνειρά μας όταν δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τους ξύπνιους εφιάλτες μας; Τι να το κάνω το metadata όταν οι κερασφόροι QAnon καταγγέλλουν πως η Χίλαρι Κλίντον διοικεί συμμορία παιδόφιλων μέσω μιας πιτσαρίας που λέγεται Comet Ping Pong; Πώς να ενθουσιαστώ που, λίγους μήνες μετά την έκρηξη μιας παγκόσμιας πανδημίας, μπορώ να πάω στο Παγκράτι ή στο Μαρούσι, στη Λάρισα ή στο Ηράκλειο και να μου κάνουν δωρεάν το εμβόλιο που με προστατεύει από αυτήν, όταν λίγο πιο πέρα αυτή η μειλίχια ανθρώπινη φωνή μού εξηγεί ότι με εμβολιάζουν με νεκρά έμβρυα, με τσιπάκια, με κωδικούς μετάλλαξης του DNA μου, με τον Βελζεβούλη σε υγρή μορφή;

Δεν φταίνε οι κυβερνήσεις, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα οι ιατρικοί σύλλογοι, τα βραβεία Νομπέλ, οι μοντεσοριανοί, οι διαφωτιστές, ο Φάουτσι, ο Δαλάι Λάμα ή ο Τζορτζ Κλούνι. Κανένας δεν φταίει και κανένας δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Και τώρα, τη στιγμή του παραδοσιακού ετήσιου απολογισμού, καταλαβαίνω ότι φέτος ειδικά ήταν η χρονιά της: η Χρονιά του Παραλόγου. Οχι ότι το παράλογο δεν ήταν πάντα εδώ, ανάμεσά μας, ψιθυρίζοντας τα συμπονετικά κι ανθρώπινά του, αλλά στη χρονιά που πέρασε ακούστηκε πια ξεκάθαρα απ’ άκρη σ’ άκρη του πλανήτη μας, αντιλαλώντας το μήνυμά του: «Σόρι, αλλά τίποτα δεν είναι αυτονόητο, τίποτα δεν είναι κεκτημένο. Τίποτα δεν θα πιστέψω εγώ επειδή μου λέτε εσείς να το πιστέψω· τίποτα δεν είναι έτσι γιατί έτσι είναι, γιατί δηλαδή κάποια πράγματα ειπώθηκαν κι αποδείχθηκαν. Για ξανακοιτάξτε τα αυτονόητά σας, γιατί δεν μου λένε τίποτα εμένα. Ξεκινάμε κάθε μέρα από το μηδέν. Πείστε με. Κάθε μέρα από την αρχή θα πρέπει να με πείθετε».

Κάνουμε πολλές κουβέντες το παράλογο κι εγώ. Είναι αδύνατον να το αποφύγω, γιατί συνεχώς σκοντάφτω πάνω του – όπως φαντάζομαι κι εσείς. Και συνήθως ηττώμαι. Αλλά να που την περασμένη εβδομάδα αποφάσισα να το παίξω αλλιώς: καθώς χάζευα το φως του τελευταίου ολόφωτου επουράνιου φαναριού της χρονιάς που εγώ αποκαλώ Σελήνη και όχι παστεριωμένο γαλακτοκομικό, ήρθε και στάθηκε δίπλα μου ένα αγόρι 8-9 χρονών. Φορούσε σκούφο Σπάιντερμαν με φούντα και μάσκα με αστεράκια.

«Είδες τι μεγάλο το τυρί απόψε στον ουρανό;» του είπα δείχνοντας την πανσέληνο.

Με κοίταξε από πάνω μέχρι κάτω και έφτυσε τις λέξεις με περιφρόνηση:

«Είναι ο μοναδικός φυσικός δορυφόρος της Γης και ο πέμπτος μεγαλύτερος του ηλιακού συστήματος. Και είναι το πιο φωτεινό ουράνιο σώμα μετά τον Ηλιο γιατί είναι το πιο κοντινό. Και φόρα τη μάσκα σου. Δεν έχεις καταλάβει ότι υπάρχει πανδημία;».

Αισθάνθηκα αμέσως καλύτερα.