Ενας σπάνιος δάσκαλος

Επειτα από 20 χρόνια διδασκαλίας στο πανεπιστήμιο, έχοντας παραστάσεις από αρκετές γενιές καθηγητών και φοιτητών, αναρωτιέμαι συχνά πώς πρέπει να είναι ο πανεπιστημιακός δάσκαλος. Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος εμπνέει τους φοιτητές του όχι από καθέδρας αλλά με το ηθικό του ανάστημα. Αποτελεί ο ίδιος υπόδειγμα για τους φοιτητές και βρίσκεται δίπλα τους χωρίς να επιδιώκει τη δημιουργία πανεπιστημιακής αυλής. Μελετά τις φοιτητικές εργασίες από την πρώτη ως την τελευταία λέξη και τηρεί το ίδιο αυστηρό μέτρο απέναντι σε όλους. Επιδιώκει να αναδείξει τον καλό εαυτό και τις ιδιαίτερες δεξιότητες του καθενός χωρίς να υποκύπτει στη φερώνυμη αυθεντία της μιας καθηγητικής αλήθειας και του συμβατικού φοιτητικού προκρούστη. Δεν δέχεται να πρυτανεύει της επιστήμης, διότι η επιστημονική γνώση δεν αποδέχεται πρυτάνεις.

Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος στα συγγράμματά του απλοποιεί σύνθετες έννοιες για χάρη των φοιτητών, με την ίδια άνεση όμως εμβαθύνει όταν απευθύνεται σε πιο απαιτητικό ακροατήριο. Είναι δωρικός στον λόγο και τη γραφή και αποδίδει αξία στην κάθε λέξη που χρησιμοποιεί.

Ηθος και γνώση. Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος διατηρεί την ακαδημαϊκή του ευθυκρισία στη διδασκαλία, στην άσκηση του επαγγέλματος, στη δημόσια υπηρεσία. Αντιλαμβάνεται ως πρώτιστο καθήκον και μεγάλη συμβολή τη διαμόρφωση πολιτών με ήθος και γνώση. Δεν αναζητεί την εύκολη προβολή ούτε αντλεί ευχαρίστηση από την αναγνωρισιμότητα που η ιδιότητά του μπορεί να του προσδώσει. Είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα δάσκαλος. Γι’ αυτό οι φοιτητές του τον επιβραβεύουν παρακολουθώντας τις παραδόσεις του, ακόμη κι αν δεν ανήκουν στο δικό του κλιμάκιο διδασκαλίας, όπως και μετά τη λήξη των εγκυκλίων σπουδών τους.

Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος δεν έχει χώρο και χρόνο. Η συμβολή του στην επιστήμη αναγνωρίζεται σε διεθνές επίπεδο και συνομιλεί με άνεση με τα σύγχρονα ρεύματα. Η συστατική του επιστολή συνιστά διαβατήριο αναγνώρισης και αποδοχής στα σπουδαιότερα πανεπιστημιακά ιδρύματα του κόσμου. Και το έργο του δίνει ζωή στη βιβλιοθήκη, συνιστώντας παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Αυτός ήταν ο Κωνσταντίνος Κεραμεύς. Οι μαθητές του κλίνουμε σήμερα το γόνυ και τον αποχαιρετούμε με βαθιά συγκίνηση και ανυπόκριτη ευγνωμοσύνη. Ο,τι είμαστε σήμερα το οφείλουμε σε εκείνον και σε λίγους ακόμη δασκάλους που φώλιασαν μέσα μας. Και ζούμε με την κρυφή ελπίδα οι δικοί μας φοιτητές να αισθανθούν όπως εμείς αισθανόμαστε για εκείνον. Αλλά είναι πολύ υψηλός στόχος. Διότι ο Κωνσταντίνος Κεραμεύς ήταν ένας σπάνιος δάσκαλος.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είναι υπουργός Επικρατείας