Χιούμορ

Πριν από κάποια χρόνια, ένα αμερικανικό πανεπιστήμιο κάλεσε τη μεγάλη Τζόαν Ντίντιον (που χάσαμε πριν από λίγες ημέρες) να συζητήσει με τους φοιτητές.

Τα κάνουν αυτά στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Δεν τραγουδούν μόνο «Στ’ άρματα, στ’ άρματα…».

Η Ντίντιον μίλησε ωραία, δέχτηκε ερωτήσεις, έδωσε απαντήσεις και ξαφνικά πετιέται ο σαχλαμάρας της παρέας – διότι και τα αμερικανικά πανεπιστήμια έχουν σαχλαμάρες…

–     Δεν μας είπατε τίποτα για τον θάνατο, την εγκαλεί.

–     Τι να σας πω; αναρωτιέται περιπαικτικά εκείνη. Είμαι εναντίον!

Αυτό λέγεται χιούμορ.

Για το χιούμορ έχω μάθει δυο-τρία πράγματα από τον πατέρα μου. Ελεγε, για παράδειγμα, πως «να κάνεις χιούμορ δεν είναι απλό, πρέπει να έχεις χιούμορ».

Κι εξηγούσε ότι «ο Ελληνας συνήθως δεν έχει χιούμορ, έχει πλάκα. Η πλάκα αφορά τον άλλο. Ενώ το χιούμορ περιέχει πάντα μια δόση αυτοσαρκασμού. Γι’ αυτό οι ελληνικές κωμωδίες είναι συνήθως κωμωδίες παθημάτων ή παρεξηγήσεων».

Τα θυμήθηκα αυτά τώρα με τους «Αρβύλες» και τον Μόσιαλο. Οι «Αρβύλες» έχουν σίγουρα πλάκα. Πότε; Οταν δεν υποδύονται τους καθοδηγητές της κοινωνίας.

Η πλάκα είναι δουλειά τους, η καθοδήγηση όχι. Κανείς δεν περιμένει από τρεις, τέσσερις πλακατζήδες να του πουν τι πρέπει να κάνει. Ο τελευταίος που το έπαιξε καθοδηγητής διά της πλάκας λεγόταν Λάκης κι έκτοτε αγνοείται η τύχη του.

Η Ιερά Σύνοδος δεν έχει ούτε χιούμορ, ούτε πλάκα. Αλλά δεν είναι κι η δουλειά της. Φαντάζεται κανείς να συνέρχονται οι μητροπολίτες και να λένε ανέκδοτα για τη Μαρία και τον κρίνο;

Γι’ αυτό κανείς δεν περιμένει από την Ιεραρχία να του πει πότε, πού και με τι να γελάσει. Κι ως εκ τούτου απορώ με όσους έσπευσαν να συνδράμουν την Ιερά Σύνοδο σε μια δουλειά που δεν ήταν δική της.

Οχι επειδή ήταν υποχρεωμένοι να γελάσουν με το καλαμπούρι του Μόσιαλου. Αλλά επειδή ο Μόσιαλος δικαιούται να κάνει καλόγουστα ή κακόγουστα καλαμπούρια, να λέει σαχλά ή κρύα αστεία, χωρίς να τον σχολιάζει η Ιερά Σύνοδος και η μισή κυβέρνηση.

Ας μη γελάσουν, αν δεν τους αρέσουν.

Δεν είναι λοιπόν θέμα διαφωτισμού – τον οποίο επικαλούνται συνήθως στη χώρα μας όσοι είναι άσχετοι με τον Διαφωτισμό και δεν έχουν καθόλου χιούμορ…

Διότι διαφωτισμός δεν είναι να βρίζεις ή να κοροϊδεύεις τη θρησκεία ή τη φάτσα του άλλου. Ο διαφωτισμός είναι η επιτομή της ανοχής.

Αλλά είπαμε. Για να κάνεις χιούμορ πρέπει να έχεις χιούμορ. Και για να έχεις χιούμορ, δεν αρκεί να έχεις πλάκα.