Τα κόλπα και η εμμονή στο πείραμα που δεν αποδίδει

Ο Ερντογάν εξακολουθεί να εμμένει σε ένα οικονομικό πείραμα που δεν φαίνεται να αποδίδει, παρά τα κάθε λογής κόλπα που δοκιμάζει για να στηρίξει την οικονομία.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας εμμένει στην ανορθόδοξη θεωρία του ότι τα χαμηλότερα επιτόκια θα δημιουργήσουν ένα «νέο οικονομικό μοντέλο», όπως το ονομάζει, για τη χώρα του. Ο πρόεδρος πιστεύει ότι η μείωση των επιτοκίων θα μειώσει τον πληθωρισμό και θα αυξήσει τις επενδύσεις, την απασχόληση και τις εξαγωγές, ενισχύοντας την οικονομική ανεξαρτησία της Τουρκίας από άλλες χώρες.

Ωστόσο, το οικονομικό αυτό πείραμα μείωσης των επιτοκίων παρά τον πληθωρισμό που ξεπερνά το 20%, έχει βυθίσει τη χώρα του σε κρίση με ένα νόμισμα που καταρρέει, τις τιμές των προϊόντων στα ύψη, τις εταιρείες να παλεύουν με το κόστος των εισροών και τις δυσκολίες για τους πολίτες να αυξάνονται συνεχώς, ιδιαίτερα μεταξύ των φτωχότερων, σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Αυτό δείχνει ότι οι αντιλήψεις του Ερντογάν είναι βαθιά εσφαλμένες, όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα.

Η χώρα διατήρησε για σειρά ετών ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της, καθώς οι εισαγωγές υπερβαίνουν τακτικά τις εξαγωγές – και υποφέρει από πεισματικά υψηλό πληθωρισμό.

Αν και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έγινε πλεόνασμα μόλις τον Αύγουστο, αυτό επετεύχθη με μεγάλο πλήγμα στην αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής της Αγκυρας και στην ευημερία του πληθυσμού της Τουρκίας, αναφέρεται ακόμη. Η βουτιά της λίρας ενίσχυσε επίσης τα χρέη των εταιρειών και της κυβέρνησης, που αύξησαν τον δανεισμό τους σε ξένο νόμισμα.

Μετά τη νέα βουτιά της λίρας με την ισοτιμία να ξεπερνά το 17 έναντι του δολαρίου, ο Ερντογάν πήρε μέτρα υποσχόμενος ότι η κυβέρνηση θα καλύψει εκείνη τις απώλειες που θα υποστούν καταθέτες σε λίρες εάν η υποχώρηση του νομίσματος ξεπεράσει ένα ποσοστό. Αυτό ισοδυναμεί με κρυφή αύξηση επιτοκίων.

Επίσης ανακοίνωσε ότι δεν θα εισπράττεται φόρος για επενδύσεις σε λίρες ο οποίος είναι σήμερα 10% και θα αυξηθεί η εισφορά του κράτους στις συντάξεις από 25% σε 30%. Ολα αυτά στήριξαν χθες τη λίρα, που έκανε άλμα, με την ισοτιμία να σκαρφαλώνει στο 12,5 έναντι του δολαρίου. Ομως η κίνηση αυτή βάζει σε κίνδυνο πλέον τον ίδιο τον προϋπολογισμό του κράτους, καθώς μπορεί όντως να χρειαστεί να δοθούν μεγάλα ποσά από τον κρατικό κορβανά για τις καταθέσεις.

Την ίδια στιγμή, η ανησυχία για την οικονομία μεγαλώνει. Οι αποδόσεις των τουρκικών ομολόγων που αποτιμώνται σε δολάρια ΗΠΑ αυξήθηκαν στις αρχές της εβδομάδας καθώς οι επενδυτές ξεπούλησαν τις συμμετοχές τους. Η απόδοση ομολόγου 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων Τουρκίας με λήξη τον Μάρτιο του 2022 αυξήθηκε στο 7,3% τη Δευτέρα από 5,4% την Παρασκευή και από 3,1% στην αρχή του έτους, σύμφωνα με στοιχεία από το Tradeweb που επικαλείται η «Wall Street Journal».

Η απόδοση ομολόγου 2,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων Τουρκίας που λήγει τον Ιανουάριο του 2031 αυξήθηκε στο 8,26% τη Δευτέρα από 7,8% την Παρασκευή. Αν και η Τουρκία δεν εκδίδει πολλά ομόλογα πλέον σε δολάρια, μεγάλο μέρος της έκδοσης αυτής βρίσκεται σε τουρκικές τράπεζες. Την ίδια στιγμή περισσότερες από τις μισές τουρκικές τραπεζικές καταθέσεις είναι σε ξένα νομίσματα, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.

Σε μια ένδειξη αυξανόμενης ανησυχίας για τις επιπτώσεις από το ασταθές νόμισμα στην υγεία του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας, το κόστος προστασίας έναντι χρεοκοπίας του τουρκικού χρέους έχει αυξηθεί σημαντικά. Το πενταετές spread πιστωτικής αθέτησης αυξήθηκε στις 612 μονάδες βάσης, από περίπου 300 μονάδες βάσης στην αρχή του έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία της IHS Markit που συγκεντρώθηκαν από τη Refinitiv, αναφέρουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».