5 + 1 παρεμβάσεις στους μπλε φακέλους

Μια αυλαία του 2021, εκείνη της ψήφισης νομοσχεδίων, πέφτει αύριο στη Βουλή με ρυθμίσεις του υπουργείου Υγείας, υπό τη βαριά σκιά της μετάλλαξης Ομικρον, που παραμονές Χριστουγέννων οδηγεί εκτάκτως την κυβέρνηση σε ανασχεδιασμούς. Η άλλη αυλαία, εκείνη του προγραμματισμού των επόμενων κυβερνητικών βημάτων, σηκώνεται σήμερα στο Μαξίμου με αποκαλυπτήρια των υπουργικών «μπλε φακέλων» ή αλλιώς του ενοποιημένου σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής – κατά την ορολογία του επιτελικού κράτους – για το 2022. Υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη και σε κλίμα αβεβαιότητας για τις συνθήκες του χειμώνα ανοίγει η συζήτηση για τον 12μηνο προγραμματισμό.​

Ηδη οι υπουργοί Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης και Ακης Σκέρτσος έχουν παρουσιάσει βασικούς άξονες, περίπου ως πρόλογο της σημερινής τηλεδιάσκεψης, εστιάζοντας στις οριζόντιες πολιτικές αφενός για την κοινωνική συνοχή (νεολαία, ΑμεΑ, παιδιά, ΛΟΑΤΚΙ+, ισότητα φύλων, δημόσια υγεία), αφετέρου για την ανάπτυξη (Σχέδιο Εξωστρέφειας, Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού, αναπτυξιακή μετάβαση, βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, συμβάσεις στρατηγικής σημασίας).

Εν αναμονή των μηνυμάτων Μητσοτάκη προς την κυβερνητική μηχανή στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο του έτους, στην οποία θα παρουσιαστούν τρία νέα νομοσχέδια, και συγκεκριμένα αυτά για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τον εκσυγχρονισμό του ΟΑΕΔ και το θεσμικό πλαίσιο για γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα ΠΟΠ, «ΤΑ ΝΕΑ» καταγράφουν κινήσεις με άμεσο χρονοδιάγραμμα που διαπερνούν κεντρικά αφηγήματα του Μαξίμου (για καθημερινότητα, απασχόληση, παιδεία, υγεία, επιχειρηματικότητα) και, κάποιες, απειλούν με πυροδότηση εντάσεων.

Αναπτυξιακός νόμος. Στο πρώτο δίμηνο του 2022 προσδιορίζεται η εκκίνηση του νέου αναπτυξιακού νόμου (ως αντικατάσταση του Ν. 4399/16), δείχνοντας προς αυξημένες περιφερειακές ενισχύσεις, έως και 80%, και έμφαση σε σχέδια που θα αφορούν περιοχές της απολιγνιτοποίησης. Επίκειται ενεργοποίηση του νέου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, με την κυβέρνηση να καλλιεργεί προσδοκίες: εγκρίσεις – εξπρές των επενδυτικών σχεδίων και ανάδειξη νέων πεδίων. Σύμφωνα με το σχέδιο «Ελλάδα Μπροστά» («εργαλείο» που επηρεάζει τις δράσεις του 2022, μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης κ.ά.), είναι επίσης στα σκαριά νομοθέτημα για ανάπτυξη επιχειρηματικών πάρκων και πλάνο αναβάθμισης των ερευνητικών κέντρων.

Νόμος – πλαίσιο ΑΕΙ. Τον κύκλο των μεταρρυθμίσεων στην παιδεία επιδιώκει να κλείσει η κυβέρνηση στον «κατάλληλο χρόνο», όπως λένε ενημερωμένες πηγές, με νόμο – πλαίσιο για τα ΑΕΙ (αλλαγές σε προγράμματα σπουδών, εκλογή των διδασκόντων, ΔΟΑΤΑΠ κ.λπ.). Από τις βασικές αλλαγές αναμένεται η θεσμοθέτηση των Τμημάτων Εφαρμοσμένων Επιστημών στη θέση των παλιών ΤΕΙ. Η πολιτική ηγεσία μιλά για «αυτονομία και εξωστρέφεια» των πανεπιστημίων, στα οποία το Μαξίμου δεν θέλει προφανώς εστίες εντάσεων, ενόσω επιδιώκει προσέγγιση της νέας γενιάς. Εξού και προδιαγράφεται έμφαση στις καινοτομίες.

Νέο Ασφαλιστικό. Μέχρι το καλοκαίρι επιδιώκει η κυβέρνηση να λειτουργήσει το δημόσιο ταμείο επικουρικής ασφάλισης κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα. Η πρεμιέρα για το σύστημα είναι η 1η Ιανουαρίου με υποχρεωτική υπαγωγή των νεοεισερχομένων και προαιρετικά των εργαζομένων έως 35 ετών. Η μεταρρύθμιση προκάλεσε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση, αλλά η κυβέρνηση επιμένει για τους στόχους των ρυθμίσεών της: «υψηλότερες επικουρικές, τόνωση της αποταμίευσης».

Ψηφιακή Υγεία.  Σε προτεραιότητα αναδεικνύεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της υγείας με τον «εθνικό ιατρικό φάκελο» προ των πυλών. Ουσιαστικά επιδιώκεται διασύνδεση όλων των πληροφοριακών συστημάτων προκειμένου τα δεδομένα κάθε πολίτη να περιλαμβάνονται σε μία «καρτέλα». Το εγχείρημα προϋποθέτει ανταπόκριση των δομών υγείας, ενώ ως μείζων μεταρρύθμιση αντιμετωπίζεται το πρόγραμμα «Σπύρος Δοξιάδης» για πρόληψη και προαγωγή της υγείας.

Νέα ΕΛ.ΑΣ. Το αφήγημα της «διαφάνειας» επιχειρεί εδώ και μήνες η κυβέρνηση να κουμπώσει στην Αστυνομία και εντός του χειμώνα θα ρίξει το βάρος στην αναδιάρθρωση δομής του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, των υπηρεσιών της ΕΛ.ΑΣ. και, αργότερα, στη νέα αστυνομική εκπαίδευση. Οι αποφάσεις για το νέο οργανόγραμμα συνδέονται με περίπου 200 προσλήψεις, περιλαμβάνοντας πάντως συγχωνεύσεις διευθύνσεων.

Επιτελικό κράτος Νο 2. Το μεταρρυθμιστικό πλάνο προβλέπει λειτουργία ειδικού μηχανισμού ελέγχου στο πλαίσιο της προσπάθειας για ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικής και αποκεντρωμένης διοίκησης. Για τη λεγόμενη «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση», το επιτελικό κράτος Νο 2, που έμεινε για φέτος ως εκκρεμότητα, έχουν προηγηθεί πορίσματα και σειρά διαβουλεύσεων με τις ενώσεις δήμων και περιφερειών στην κυβερνητική «γραμμή» για δύναμη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με πόρους και ευθύνες.