Το «κλειδί» για να έρθουν ξένες ταινίες στην Ελλάδα

Τη διάσταση της θέσπισης οικονομικών κινήτρων για την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας του κινηματογράφου υπογραμμίζει έρευνα της διαΝΕΟσις, η οποία διαπιστώνει μια αξιοσημείωτη οικονομική ευκαιρία για την προσέλκυση ξένων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών και μεγέθυνσης του κλάδου. Πρόκειται για μια πρακτική, η οποία σύμφωνα με την έρευνα έχει αποδώσει σημαντικούς καρπούς σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο 1 στερλίνα έκπτωσης φόρου για γυρίσματα εκτιμάται ότι φέρνει 3,74 στερλίνες φορολογικού εισοδήματος, ενώ στη Γαλλία κάθε 1 ευρώ χρηματοδότησης μέσω κινήτρων φέρνει πίσω 2,7 ευρώ σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Στην Ιταλία, τέλος, κάθε 1 ευρώ φέρνει 1,4 ευρώ σε ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος.

Η διαΝΕΟσις επικαλείται ακόμη στοιχεία για τον οικονομικό αντίκτυπο του σχήματος cash rebate (επιστροφή κόστους, σήμερα στο 40% για τις επιλέξιμες δαπάνες), μέσω του οποίου τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν χρηματοδοτηθεί συνολικά 176 έργα, 94 εγχώρια και 82 διασυνοριακά (συνήθως συμπαραγωγές) ή ξένα, με συνολικό προϋπολογισμό 252 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το ΕΚΟΜΕ (Εθνικό Κέντρο Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας), με το cash rebate, οι παραγωγές που επωφελήθηκαν, γυρίστηκαν σε 140 τοποθεσίες σε όλη την Ελλάδα και δημιούργησαν 43.746 θέσεις εργασίας. Μόνο τη σεζόν του 2008, μετά την προβολή του «Mamma Mia!» που γυρίστηκε στη Σκόπελο, τη Σκιάθο και το Πήλιο ο τουρισμός στην περιοχή ήταν αυξημένος κατά περίπου 5% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Το 2021, οι μεγάλες ξένες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές που επέλεξαν την Ελλάδα για γυρίσματα πολλαπλασιάστηκαν. Σε όλη τη χώρα έγιναν γυρίσματα δέκα πολύ μεγάλων φιλμ ή σειρών, προϋπολογισμού 8 έως 20 εκατομμυρίων ευρώ το καθένα: από το «Greek Freak» με θέμα τη ζωή του Γιάννη Αντετοκούνμπο, που έκανε γυρίσματα στα Σεπόλια, μέχρι το σίκουελ του «Knives out» με τον Ντάνιελ Κρεγκ στο Πόρτο Χέλι ή το «Crimes of the Future» του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ με τον Βίγκο Μόρτενσεν, στην Αττική και στη Φθιώτιδα.

Ο οπτικοακουστικός κλάδος στην Ελλάδα, ποσοτικά, είναι αρκετά περιορισμένος σε σχέση με την υπόλοιπη ελληνική οικονομία: 433 εκατ. ευρώ ή 0,26% του ΑΕΠ το 2018, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Κάθε χρόνο γυρίζονται περίπου 20 ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους με μέσο κόστος, που, ελλείψει επίσημων στοιχείων, εκτιμάται κοντά στις 700.000 ευρώ, ενώ το κόστος των ελληνικών ταινιών παραμένει σημαντικά πιο χαμηλό από το μέσο κόστος των ταινιών μυθοπλασίας στην ΕΕ, στα 3,16 εκατ. ευρώ για το 2019. Σε άλλες χώρες, οι ίδιες δραστηριότητες έχουν διπλάσιο ή μεγαλύτερο σχετικό μέγεθος. Ενδεικτικά, στη Φινλανδία ο κλάδος έχει ακαθάριστη προστιθέμενη αξία 1,06 δισ. ευρώ, δηλαδή 0,45% του ΑΕΠ.