NON PAPER

Η υπεραξία της δημοσιότητας

Αν τις τελευταίες τρεις μέρες πληκτρολογήσεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες το όνομα «Στάθης», δεν θα προλάβεις να φτάσεις στο τελικό σίγμα. Θα έχει ήδη ξεπροβάλει το «Στάθης Παναγιωτόπουλος» και κείμενα ιδίου πάνω – κάτω περιεχομένου που ξεκινούν από παραφουσκωμένες, νοηματικά, λέξεις: «χαμός», «σοκ», «σάλος», ότι πάγωσε το σύμπαν, ότι έμεινε εμβρόντητη η κοινή γνώμη και άλλα τέτοια.

Η κοινή γνώμη λοιπόν έμεινε εμβρόντητη και η ελληνική κοινωνία πάγωσε, δεν ξέρω μήπως και διαταράχθηκαν τίποτε μποζόνια στη φύση, αφήστε που ξέσπασε και η Καιτούλα η Γαρμπή. Ο λόγος; Ενας εκ των συμπαρουσιαστών της εκπομπής «Ράδιο Αρβύλα» μαγνητοσκοπούσε τις ερωτικές συνευρέσεις του και ανέβαζε βίντεο και φωτογραφίες σε πορνογραφικά σάιτ χωρίς την έγκριση της συντρόφου του. Αυτό τώρα το λένε porn revenge ή revenge porn ή σκέτο revenge ή σκέτο porn. Στα νιάτα μου, αν και δεν υπήρχαν τότε σάιτ, αλλιώς τους λέγαμε τους τύπους που διέσυραν με ανάλογο τρόπο τα κορίτσια τους και αλλιώς τους ξεμπροστιάζαμε, αλλά οι λέξεις είναι πολύ αγοραίες για να γραφτούν σε αυτή την εφημερίδα.

Κι έρχομαι τώρα εγώ και αναρωτιέμαι. Προς τι η έκπληξη και η ελεύθερη πτώση από τα σύννεφα; Οτι τι δηλαδή; Τι αποκαλύφθηκε; Πως η μητέρα Τερέζα τζόγαρε τα λεφτά από τις δωρεές σε καζίνο του Λας Βέγκας; Τι είναι ο Στάθης Παναγιωτόπουλος εκτός από διάσημος;

Στην εποχή μας, η δημοσιότητα είναι αξία. Και ζητούμενο. Δεν μιλάμε εδώ για τη δεκαπεντάλεπτη δημοσιότητα του Γουόρχολ, αλλά για πολύ μεγαλύτερης διάρκειας. Και με συγκεκριμένο αντίκρισμα. Στα «παλιά» χρόνια, δηλαδή τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, οι γονείς φιλοδοξούσαν να σπουδάσουν τα παιδιά τους, να γίνουν επιστήμονες ώστε να διακριθούν κοινωνικά. Στη συνέχεια, το όνειρο των γονέων (μιλάμε για σχετικές πλειοψηφίες) ήταν να πλουτίσουν τα παιδιά τους. Για να χτίσουν στο χωριό βίλα με πισίνα και να κυκλοφορούν με τζιπ. Ή και, πολύ απλά, για να ζήσουν καλύτερα από εκείνους. Θεμιτό κι αυτό. Σήμερα, γονείς και παιδιά, στοχεύουν στη δημοσιότητα. Διότι τη θεωρούν πάσο ελευθέρας εισόδου, διαβατήριο ζωής. Το άκουγα τις προάλλες σε έναν διάλογο στο σπαρταριστό σίριαλ των Ρέππα – Παπαθανασίου «Συμπέθεροι απ’ τα Τίρανα». «Μα τι έχει κάνει αυτή στη ζωή της;». «Πώς δεν έχει κάνει; Ηταν στο The Bachelor». «Την έδιωξε από το πρώτο επεισόδιο». «Και τι σημασία έχει;».

Η γυναίκα που διέσυρε ο Παναγιωτόπουλος έχει πει ότι δεν περίμενε να κάνει κάτι τέτοιο λόγω της επωνυμίας του. Τον εμπιστεύτηκε δηλαδή επειδή είναι διάσημος. Οπως και εμείς άλλωστε που «δεν το περιμέναμε» από αυτόν. Συγγνώμη για την άμυνα, αλλά η διασημότητα δεν συνεπάγεται ούτε ηθική ούτε ενσυναίσθηση ούτε φιλότιμο. Θα έλεγα μάλιστα ότι μπορεί να μεγεθύνει τις σκοτεινές πλευρές ενός χαρακτήρα, διότι καλλιεργεί την ιδέα του ακαταδίωκτου.

Το τεντωμένο δάχτυλο του θείου Σαμ

Η δημοσιότητα δίνει, απλώς, σε κάποιον τη δυνατότητα να κουνάει το δάχτυλο όπως ο θείος Σαμ στη γνωστή αφίσα του αμερικανικού στρατού. Να «σε δείχνει», προσωποποιώντας έτσι το ανώνυμο και ετερώνυμο πλήθος, και να σου ζητάει τεκμήρια τρέχουσας ηθικής. Στην εποχή μας, την εποχή του ακραίου διδακτισμού ακόμη και στη σάτιρα, αυτό το δάχτυλο που κουνιέται με το μοτέρ του δογματισμού και της «απόλυτης αλήθειας, της μίας και μοναδικής» είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να την αποκτήσεις και να τη διατηρήσεις. Αλλά και να σου γυρίσει μπούμερανγκ.

Αυτά τα τηλεοπτικά «δάχτυλα» που θέλουν, χρόνια τώρα, να μας βάλουν όλους στη θέση μας, είναι σαν τους δημοδιδάσκαλους της δεκαετίας του 1950, ντυμένους πιο παρδαλά. Ειναι πραματευτές μιας ηθικολογίας – ουδεμία σχέση με την ηθική. Γι’ αυτό, ήξεραν – δεν ήξεραν για τον Παναγιωτόπουλο, οι υπόλοιποι «Αρβύλες» πλήρωσαν μιντιακά το δάχτυλο που κουνούσαν χρόνια μπροστά στη μούρη μας με το άλλοθι του φανταρίστικου χιούμορ. Ας πρόσεχαν. Το ίδιο έχει πάθει και ο Λαζόπουλος.