H Δικαιοσύνη «διδάσκει» την Παιδεία

Σύμφωνα με το άρθρο 40 του νομοσχεδίου για την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, οι δικαστικοί θα παρακολουθούν υποχρεωτικά επιμορφωτικά σεμινάρια και θα βαθμολογούνται για τις επιδόσεις τους μέσω γραπτής εξέτασης. Σε όσους αξιολογηθούν με βαθμό 7-10  θα χορηγείται πιστοποιητικό ευδόκιμης παρακολούθησης, ενώ οι αποτυχόντες θα επαναλαμβάνουν το σεμινάριο. Τα μέλη της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων απέρριψαν τη σχετική ρύθμιση με πλειοψηφία 97,1%, με το σκεπτικό ότι «η υποβολή των δικαστικών λειτουργών σε γραπτές εξετάσεις απαξιώνει τον θεσμικό τους ρόλο». Επέλεξαν δηλαδή την εκ του ασφαλούς ανέλιξή τους με βάση την επετηρίδα, ωσάν κάτι τέτοιο να μην απαξίωνε τον θεσμικό τους ρόλο.

Αλλά η απόρριψη ήταν αναμενόμενη. Το παράδοξο είναι ότι για τους εκπαιδευτικούς προβλέπεται απλώς ότι, όταν κάποτε αξιολογηθούν, μόνον οι αποτυχόντες θα υποχρεωθούν να παρακολουθήσουν επιμορφωτικό πρόγραμμα, για το οποίο όμως δεν θα βαθμολογούνται. Και προσέξτε πόσο χαμηλά έβαλε τον πήχη το υπουργείο Παιδείας: στην κλίματα των δικαστικών λειτουργών «αποτυχών» θεωρείται όποιος πέσει κάτω από το «Λίαν καλώς», ενώ για τους εκπαιδευτικούς όποιος έχει επίδοση «μη ικανοποιητική» = «κακώς», δηλαδή 0-5!

Το θέμα της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρο μετά την πρόσφατη (2 Δεκεμβρίου) παρουσίαση από τον Πρωθυπουργό και την Υπουργό Παιδείας  των 166 νέων προγραμμάτων σπουδών, με τα οποία η κυβέρνηση φιλοδοξεί να αλλάξει τη φυσιογνωμία και την ποιότητα της παρεχόμενης πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στις σχετικές τοποθετήσεις δεν έγινε, δυστυχώς, καμιά αναφορά στην κατεπείγουσα ανάγκη να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί. Η κ. Κεραμέως επισήμανε ότι «αλλάζουμε το πώς διδάσκεται το μάθημα δίνοντας πολύ μεγαλύτερη έμφαση στη κριτική σκέψη, στην κριτική γνώση», θεωρώντας προφανώς δεδομένο ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν την απαιτούμενη κριτική σκέψη και κριτική γνώση, ώστε να τη μεταδώσουν στους μαθητές τους.

Σε παλαιότερο σημείωμά μου (ΤΑ ΝΕΑ 10-07-21) επισήμανα ότι χρειάζεται μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε ο σημερινός εκπαιδευτικός να επανασυνδεθεί με το γνωστικό του αντικείμενο μετά από χρόνια πνευματικής αδράνειας, να αναπληρώσει τα κενά που έχει και να ξαναρχίσει να σκέπτεται επιστημονικά. Αυτό μπορεί να γίνει με επαναλαμβανόμενα επιστημονικά σεμινάρια, τα οποία θα διοργανώνουν τα πανεπιστήμια υπό την εποπτεία της πολιτείας και η βαθμολογία των οποίων θα ισοδυναμεί με βαθμολογία αξιολόγησης.

Η σημερινή κατάσταση αποτελεί εικονική πραγματικότητα και οι μεταρρυθμίσεις που οικοδομούνται πάνω σε εικονικές πραγματικότητες παράγουν εικονικά αποτελέσματα. Διότι είναι άλλο πράγμα ο εκπαιδευτικός να «αποστηθίσει» τις οδηγίες για την «κριτική σκέψη και την κριτική γνώση», όπως εικάζω ότι θα συμβεί, και εντελώς διαφορετικό πράγμα να διαθέτει την ικανότητα να καλλιεργεί στους μαθητές του την κριτική σκέψη στην καθημερινή διδακτική πράξη και να τους αξιολογεί με επάρκεια για τις επιδόσεις τους.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγήτης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης