Οι μαθητές επιστρέφουν στα σχολεία, το ίδιο και η βία

Ο Γ.Κ., διευθυντής για πολλά χρόνια σε κεντρικό λύκειο της Αθήνας, περιγράφει μια ανυπόφορη πλέον καθημερινότητα στον χώρο του σχολείου: «Υπάρχει μεγάλη ένταση μεταξύ των μαθητών. Τσακωμοί, κάποιες φορές βιαιοπραγίες, συχνές συνεδριάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων για την επιβολή ποινών. Ανάλογα μεγάλη ένταση και από τους γονείς που αρκετές φορές επιτίθενται φραστικά στους διευθυντές και στους εκπαιδευτικούς. Ενταση και μεταξύ των συναδέλφων…».

O Γ.Κ. σκέφτεται με τη συμπλήρωση της φετινής χρονιάς να αποχωρήσει: «Εχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα από παλιά. Δεν αντέχεται η κατάσταση».

Θα μπορούσαν να είναι τα λόγια πολλών χιλιάδων εκπαιδευτικών που αντιμετωπίζουν μια σκληρή και βίαιη πολλές φορές σχολική πραγματικότητα που δεν αφορά μόνο τη χώρα μας.

«Οι μαθητές επιστρέφουν στα σχολεία μετά την πανδημία, το ίδιο και η βία» τιτλοφορεί πρωτοσέλιδο άρθρο της η «USnews». Στο άρθρο, μεταξύ άλλων, αναφέρεται, ότι σε μία μόνο ημέρα του Οκτωβρίου πέντε καθηγητές σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Rochester δέχτηκαν επίθεση από μαθητές και τραυματίστηκαν, δύο τουλάχιστον από αυτούς σοβαρά. Η περίπτωση του Rochester μπορεί να φαίνεται ακραία αλλά δεν είναι η μοναδική.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αυξημένη βία στα σχολεία ήταν αναμενόμενη, αφού οι τελευταίοι 18 μήνες υπήρξαν τραυματικοί για πολλά παιδιά σχολικής ηλικίας. Η αδυναμία να συναντηθούν ή να δουν φίλους αλλά και οι οικονομικές συνέπειες στις οικογένειες συνέβαλαν στην αύξηση της επιθετικής και βίαιης συμπεριφοράς.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της UNESCO, η μαθησιακή και παιδαγωγική διαδικασία υποχώρησε σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ενώ το ποσοστό του λειτουργικού αναλφαβητισμού μπορεί να αυξηθεί κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες και σε ένα απαισιόδοξο σενάριο κατά 16.

Σε αυτή την απαισιόδοξη εκτίμηση πρέπει να συνυπολογιστούν οι επιπτώσεις της κοινωνικής απομόνωσης που προκαλείται από την απομακρυσμένη εκπαίδευση, κατά τη διάρκεια της οποίας ένας στους τρεις μαθητές ανέφερε ότι αισθάνεται δυστυχισμένος ή σε κατάθλιψη.

Ολοι φαίνεται να συμφωνούν ότι θα πρέπει να αυξηθούν οι υπηρεσίες υποστήριξης προς τους μαθητές προκειμένου να βοηθηθούν στην περίοδο προσαρμογής μετά από την τραυματική εμπειρία της πανδημίας.

Μια τέτοια αντιμετώπιση από την πλευρά της Πολιτείας προϋποθέτει μια σειρά από μέτρα που αφορούν την επιμόρφωση εκπαιδευτικών, τη λειτουργία υποστηρικτικών προγραμμάτων, εντός και εκτός σχολικού ωραρίου, τη δημιουργία εναλλακτικών δομών εκπαίδευσης για μαθητές με ακραία παραβατική συμπεριφορά, τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για τη σχολική παραβατικότητα αλλά και την επαναλειτουργία φορέων που έχουν εγκαταλειφθεί (όπως το Παρατηρητήριο για την Πρόληψη Σχολικής Βίας) για την καταμέτρηση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση των φαινομένων βίας στο σχολείο.

Στο επίπεδο αυτό αλλά ακόμα και στο θέμα της κάλυψης των γνωστικών κενών που δημιούργησε η πανδημία, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας έχει πράξει ελάχιστα.

Οσο η πολιτική ηγεσία εξαντλεί τις δράσεις της στο τεράστιο αυτό ζήτημα με την άμεση απόφαση για την απόλυση του αναπληρωτή εκπαιδευτικού που απαράδεκτα βιαιοπράγησε εναντίον μαθήτριας αλλά και όσο καλλιεργείται το έδαφος, η συζήτηση για ένα τόσο σύνθετο πρόβλημα να γίνεται στις τηλεοπτικές κάμερες των lifestyle εκπομπών, τα πράγματα θα πηγαίνουν χειρότερα.

Ο Ανδρέας Παπαδαντωνάκης είναι ειδικός γραμματέας της ΟΛΜΕ