Πρωτοπόρος των «ιδεαλιστών»

Εχει στο ενεργητικό της αρκετές πρωτιές. Μόλις προχθές, το όνομά της συμπεριλήφθηκε στην ετήσια λίστα του Politico με τις 28 προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή στην Ευρώπη. Δίπλα σε εκείνα του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, του νέου γερμανού καγκελάριου Ολαφ Σολτς και του ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι «φιγουράρει» αυτό της Ελένης Μυριβήλη, της επικεφαλής Αντιμετώπισης Αστικής Υπερθέρμανσης του Δήμου Αθηναίων. Μάλιστα, στην «τάξη του 2022», εντάσσεται στην ομάδα των «ιδεαλιστών», με την Αν Ινταλγκό, την πρώτη γυναίκα δήμαρχο του Παρισιού, να ηγείται. Το Politico, δε, τη χαρακτηρίζει «πρωτοπόρο» και όσοι γνωρίζουν τη Λενιώ – όπως την αποκαλούν – δεν θα μπορούσαν να σκεφτούν καλύτερο χαρακτηρισμό.

Αλλωστε, σε αυτό καταλήγει και η αιτιολόγηση των συντακτών του Politico για την είσοδό της στη λίστα. «Η Ελένη Μυριβήλη προσφέρει στην Ευρώπη μια γεύση από το τι πρόκειται να ακολουθήσει. Ως επικεφαλής της υπηρεσίας για τη θερμότητα στην Αθήνα, έχει επιφορτιστεί με την επινόηση τρόπων για να σωθούν ζωές, καθώς η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας προκαλεί μεγαλύτερους, θερμότερους, συχνότερους και πιο θανατηφόρους καύσωνες. Η ομάδα της στην ελληνική πρωτεύουσα αναπτύσσει νέα πρωτόκολλα για τη διαχείριση των ακραίων καιρικών συνθηκών – δεδομένου ότι οι τοπικές θερμοκρασίες πλέον ξεπερνούν τακτικά τους 40 βαθμούς Κελσίου το καλοκαίρι -, εκπαιδεύοντας επίσης τους ντόπιους και αναζητώντας τρόπους για να αλλάξει το δομημένο περιβάλλον ώστε να αντανακλά καλύτερα τη ζέστη και να δροσίζει τους δρόμους», αναφέρουν, μεταξύ άλλων, τονίζοντας πως ο διορισμός της τον Ιούλιο σηματοδότησε τη στιγμή που η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θεσμοθετήθηκε πολιτικά σε τοπικό επίπεδο.

Η ενασχόληση της εγγονής του σπουδαίου έλληνα συγγραφέα Στράτη Μυριβήλη με τα κοινά, πάντως, δεν ξεκίνησε επί δημαρχίας Μπακογιάννη. Ορίστηκε αντιδήμαρχος Πρασίνου, Αστικής Ανθεκτικότητας και Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή τον Ιανουάριο 2018, όταν δήμαρχος Αθηναίων ήταν ο Γιώργος Καμίνης.

Από το 2011 ξεκίνησε να ευαισθητοποιεί τους κατοίκους των πόλεων για τις αλλαγές στο κλίμα, γράφοντας και παρουσιάζοντας 13 ωριαία επεισόδια της σειράς ντοκιμαντέρ «Μίλα μου πράσινα» στην ΕΡΤ1. Ωστόσο, το 2016 είναι η χρονιά – ορόσημο για την επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου – με διδακτορικό στην Ανθρωπολογία από το Πανεπιστήμιο Columbia -, καθώς είχε βάλει στόχο να φέρει την Αθήνα σε θέσεις που της αξίζουν.

Ως επικεφαλής Αστικής Ανθεκτικότητας (100 Resilient Cities – Rockefeller Foundation) ίδρυσε το πρώτο Τμήμα Ανθεκτικότητας και Βιωσιμότητας στον Δήμο Αθηναίων, φέρνοντας τεχνογνωσία από διεθνή δίκτυα πόλεων. Την επόμενη χρονιά, δε, ολοκλήρωσε την εκπόνηση της «Στρατηγικής Ανθεκτικότητας για την Αθήνα του 2030», που ψηφίστηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο. Είναι ενδεικτικό πως στη «Στρατηγική» στηρίχθηκε δάνειο 55 εκατ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ενώ η ίδια κατέστησε την Αθήνα τον πρώτο ευρωπαϊκό δήμο που αξιοποιεί το χρηματοδοτικό εργαλείο Nature Capital Financing Facility για «πράσινες» αστικές υποδομές.

Κι έρχεται ο Ιούλιος του 2021, όταν με απόφαση του δημάρχου Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη η Ελένη Μυριβήλη γίνεται επικεφαλής Αντιμετώπισης Αστικής Υπερθέρμανσης (Chief Heat Officer), θέση που της δίνει ακόμη μία πρωτιά, καθώς είναι η πρώτη – και προσώρας η μόνη – σε αυτή τη θέση στην Ευρώπη και η δεύτερη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η απόφαση αυτή της δημοτικής Αρχής ήταν επιτακτική καθώς έπρεπε να αντιμετωπιστούν τα κύματα παρατεταμένου καύσωνα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπη όχι μόνο η ελληνική πρωτεύουσα, αλλά ολοένα και περισσότερες πόλεις ανά τον κόσμο. Εξάλλου, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ακραίες μεταβολές του καιρού, όπως ανέφερε η ανακοίνωση του Δήμου Αθηναίων τότε, είναι φαινόμενα πιο δυσβάσταχτα στις αστικές περιοχές και εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τις ευάλωτες ομάδες.

Πρότυπο για τον ορισμό της στη συγκεκριμένη θέση ήταν το Μαϊάμι. «Αποτελεί τιμή για εμένα να υπηρετήσω ως η πρώτη Chief Heat Officer της Ευρώπης και προσβλέπω στη διάχυση της πληροφορίας σχετικά με τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η ακραία ζέστη, καθώς και στην κινητοποίηση των υπευθύνων προκειμένου να αναλάβουν άμεσες δράσεις ενημέρωσης, προστασίας και “πρασινίσματος” της πόλης μας», έχει δηλώσει η ίδια.

Η ενεργειακή θωράκιση των σχολείων, των δημοτικών κτιρίων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ο πολλαπλασιασμός της δεντροφύτευσης και στις 129 γειτονιές της πρωτεύουσας αλλά και η δημιουργία περισσότερων ανοιχτών χώρων πρασίνου, όπως είναι τα πάρκα τσέπης, περιλαμβάνονται στο… χαρτοφυλάκιό της. Δεν είναι, όμως, τα μόνα: η αναβάθμιση των υφιστάμενων «πνευμόνων» της πόλης, όπως ο Εθνικός Κήπος, ο Λυκαβηττός, η Ακαδημία Πλάτωνος και ο Λόφος Στρέφη, ακόμη και η αποκατάσταση των σιντριβανιών της Αθήνας, υπολογίζεται πως μειώνουν αισθητά τη θερμοκρασία. Παράλληλα, ρόλος της είναι να οργανώσει μια «ομάδα κρούσης» από εταίρους πέραν του δήμου, προκειμένου η πόλη όσο το δυνατόν πιο συστηματικά να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που δημιουργούνται.

Οπως έχει δηλώσει η επικεφαλής Αντιμετώπισης Αστικής Υπερθέρμανσης, τέτοιες περιβαλλοντικές δράσεις δεν θα είχαν αποτέλεσμα αν στον πυρήνα τους δεν βρισκόταν η προστασία των ευάλωτων κατοίκων της πόλης – είτε αυτοί είναι τα άτομα άνω των 60 ετών, οι έγκυοι ή οι εργαζόμενοι που είναι εκτεθειμένοι στις υψηλές θερμοκρασίες.