Τι έκανε ο Γιώργος στο κόμμα του πατέρα του

Δύο ήταν οι νικητές στις εσωκομματικές εκλογές του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ της περασμένης Κυριακής: ασφαλώς ο Νίκος Ανδρουλάκης, που απέκτησε μη αναστρέψιμο προβάδισμα. Και ο άλλος, το ίδιο το κόμμα. Προχθές ψήφισαν 270.000 πολίτες, δηλαδή περίπου 60.000 περισσότεροι από όσοι στη διαδικασία του 2017, όταν είχαν ψηφίσει περίπου 211.000. Αυτά τα νούμερα δεν δίνουν φυσικά τη συνολική εικόνα. Για να την αντιληφθεί κανείς, πρέπει να γυρίσει πιο πίσω. Οχι βέβαια στο 1981, όπου οι διαφορές θα προκαλούσαν ίλιγγο, αλλά στο 2007, όταν ο Γιώργος Παπανδρέου κατέβηκε υποψήφιος για την αρχηγία του ΠΑΣΟΚ.

Το 2007 είχαν ψηφίσει περισσότεροι από 769.000 πολίτες, με τον Γιώργο Παπανδρέου να λαμβάνει 150.000 ψήφους περισσότερες από όσες έλαβαν προχθές όλοι οι υποψήφιοι μαζί. Ο αντίπαλός του Ευάγγελος Βενιζέλος είχε επίσης λάβει 20.000 περισσότερες ψήφους από όσες έλαβαν προχθές όλοι μαζί. Ο Παπανδρέου εξελέγη και δύο χρόνια αργότερα γινόταν πρωθυπουργός. Το τι σήμαινε αυτό για τη χώρα είναι γνωστό: η προσφυγή στον διεθνή οικονομικό έλεγχο, δηλαδή η πτώχευση, ήταν η «εθνική προσφορά» του Γιώργου Παπανδρέου. Οσο για το κόμμα του, η «προσφορά» του φαίνεται στους αριθμούς: πήρε ένα κόμμα εξουσίας, πανίσχυρο, και το μετέτρεψε σε… μικρομεσαίο: αυτή κι αν είναι η ειρωνεία της ιστορίας, που εξηγείται βέβαια φροϊδικά, είναι γνωστή ιστορία, αλλά παραμένει τραγική πολιτικά.

Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ανακάμψει. Αλλά δεν ρώτησε τον Γιώργο! Με το που είδε ότι μια νέα πραγματικότητα μπορεί να διαμορφωθεί, εμφανίστηκε απ’ το πουθενά και ενώ είναι αρχηγός… άλλου κόμματος. Επανεμφανίστηκε 14 χρόνια μετά το 2007 και με τέτοιο παρελθόν ως πρωθυπουργός για να τους κάνει όλους άνω – κάτω. Σαν να ήθελε να διασφαλίσει ότι το κόμμα που ο πατέρας του ίδρυσε και εκείνος συρρίκνωσε δεν θα έχει ποτέ ξανά την ελπίδα να αναβιώσει.

Η αύξηση του αριθμού των ψηφοφόρων στην προχθεσινή εκλογή δεν επιτρέπει οποιαδήποτε σύγκριση του σημερινού ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ με το ένδοξο παρελθόν του. Είναι όμως, δεδομένων της πολιτικής πραγματικότητας και του εκλογικού συστήματος, επαρκής να ξαναφέρει το ΠΑΣΟΚ στο επίκεντρο των εξελίξεων. Αναγωγές τού τι σημαίνει σε ποσοστά στις εθνικές εκλογές δεν είναι δυνατόν να γίνουν. Δεν υπάρχουν αναλυτικά εργαλεία γι’ αυτό. Ομως η όλη διαδικασία και η ένταση με την οποία αυτή απασχόλησε την κοινή γνώμη καθιστούν ξεκάθαρο ότι το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται – και δεν χρειάζεται πια 48% για να το πετύχει. Με το που το ποσοστό του θα γίνει διψήφιο στην επόμενη Βουλή της απλής αναλογικής, το ΠΑΣΟΚ θα καταστεί κύριος καταλύτης των εξελίξεων.

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος για τον οποίο τώρα κλαίνε στον ΣΥΡΙΖΑ: με την αποτυχία του Γιώργου Παπανδρέου να καταλάβει εξ εφόδου το ΠΑΣΟΚ, ο Τσίπρας όχι μόνο στερήθηκε έναν πολύτιμο υποστηρικτή και ένα σημαντικό πολιτικό υποπόδιο, αλλά είδε να έχει απέναντί του έναν νέο δυναμισμό στο κόμμα του οποίου, ελέω Γιώργου, τις σάρκες διαμέλισε για τη δική του πολιτική εκτόξευση. Τι κόσμος θα του φύγει τώρα; Ούτε όμως και η ΝΔ είναι ευχαριστημένη: δεν μπορεί πια να σχεδιάζει ότι θα βρει υποστήριξη να οδηγήσει τη χώρα σε νέες εκλογές ή, πολύ περισσότερο, να σχηματίσει κυβέρνηση δύο κομμάτων, κάτι που θα ήταν λίαν πιθανό αν εκλεγόταν ο Ανδρέας Λοβέρδος. Χωρίς να το καταλάβει, και φυσικά χωρίς να το θέλει σε αυτή τη μορφή, ο Γιώργος Παπανδρέου πέτυχε δύο πράγματα: πρώτον, κατάφερε ένα ισχυρό πλήγμα στην οικογενειοκρατία. Και, δεύτερον, ξύπνησε τελικά τα αντανακλαστικά επιβίωσης του κόμματος του πατέρα του, αφού πρώτα το είχε συρρικνώσει. Και αυτό σημαίνει εκείνο που ο Ανδρέας Παπανδρέου πρώτος όλων ήξερε: ότι δεν πρέπει να έχει τον γιο του στο τιμόνι…