Οι νεόγεροι

Καλά το ΚΚΕ. Επί σχεδόν τρεις δεκαετίες βρισκόταν εκτός νόμου και αντιμετώπιζε ανυπέρβλητο κώλυμα για να κατέβει στις εθνικές εκλογές με το δικό του brand name – χώρια που το αρκτικόλεξο ΕΔΑ ανέδιδε μια εσάνς λαϊκού μετώπου και σε απομάκρυνε από την υποψία (ο κόσμος το ‘χει τούμπανο…) ότι εκεί μαζεύονται πρωτίστως κομμουνιστές. Το ΚΙΝΑΛ όμως; Το ΚΙΝΑΛ μάλλον θα καταγραφεί ως το πρώτο κόμμα παγκοσμίως του οποίου απαξάπαντες οι υποψήφιοι αρχηγοί, εν καιρώ ειρήνης και δίχως κανένας να τους διώκει, κατέβηκαν στις ενδοκομματικές εκλογές με τη σημαία του ΠΑΣΟΚ. Μπορούμε κάλλιστα να προσαρμόσουμε το γνωστό κινεζικό παράδοξο στα νέα δεδομένα: Εγώ ονειρεύτηκα πως είμαι πεταλούδα ή μια πεταλούδα ονειρεύτηκε πως είναι άνθρωπος; Το ζωντανό ΚΙΝΑΛ αναπολεί το νεκρό ΠΑΣΟΚ ή το νεκροζώντανο ΠΑΣΟΚ ετοιμάζεται να δαγκώσει στην καρωτίδα το ήδη ξοφλημένο ΚΙΝΑΛ; Μυστήρια πράγματα.

Προκειμένου να φωτίσουμε κάπως το παράδοξο, οφείλουμε να ανατρέξουμε στο ένα και μοναδικό ντιμπέιτ των πέντε εκ των έξι υποψηφίων (ο έκτος, καθότι πορφυρογέννητος, απαξίωσε να συμμετάσχει) και να θυμηθούμε δύο από τις ελάχιστες φράσεις που μας εμπόδιζαν εκείνη τη βραδιά να παραδοθούμε στην αγκάλη του Μορφέα. Η πρώτη ανήκει στον Ανδρέα Λοβέρδο: «Πρέπει ως κόμμα να απευθυνθούμε στη νεολαία, αλλά όχι με νεόγερους [ηγέτες]»· παρότι δεν ονομάτισε τον «νεόγερο», όλοι πιάσαμε το υπονοούμενο. Η δεύτερη, πιο αιχμηρή, ανήκει στον Παύλο Γερουλάνο. Μίλησε για «εστίες μούχλας» μέσα στο κόμμα, αναφερόμενος σ’ εκείνους που δεν ενέκριναν τη διεξαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Εάν το καλοσκεφτείτε, ο Γερουλάνος διατύπωσε ή προέκτεινε, αν προτιμάτε, τον ίδιο συλλογισμό με τον Λοβέρδο: κάποιοι «νεόγεροι» μέσα στο ΚΙΝΑΛ-wannabe-ΠΑΣΟΚ εμποδίζουν να ανοίξουμε τα παράθυρα και να μπει καθαρός αέρας. Κάποιοι ποντάρουν στο βάλτωμα.

Οι σιαμαίες ατάκες των Λοβέρδου – Γερουλάνου σχολιάστηκαν περισσότερο από κάθε άλλη ατάκα που ειπώθηκε σ’ εκείνο το ελάχιστα αξιομνημόνευτο ντιμπέιτ, έπαιξαν κατά κόρον κατόπιν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς αυτό να σημαίνει και ότι επιβραβεύτηκαν στις κάλπες της περασμένης Κυριακής. Απεναντίας. Ιδίως ο Λοβέρδος (εάν θεωρήσουμε ότι ο Γερουλάνος ήταν και παρέμεινε αουτσάιντερ) φαίνεται να τιμωρήθηκε με το έλλειμμα της μικρής αλλά κρίσιμης μάζας ψήφων που θα τον έστελνε τουλάχιστον στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Εικάζουμε ότι ορισμένοι εκ των ψηφοφόρων είτε αγνόησαν παντελώς την ατάκα περί «νεόγερων» είτε την πήραν προσωπικά ως προσβολή: στους «νεόγερους» αναγνώρισαν τον εαυτό τους.

Είμαστε έθνος «νεόγερων»; Εντάξει, από αυστηρά δημογραφική σκοπιά δεν το συζητάμε καν: οι θάνατοι υπερτερούν σταθερά των γεννήσεων και η γήρανση του πληθυσμού καταγράφεται ήδη ως μη αναστρέψιμη. Πέρα όμως από τη βιολογική γήρανση υποφέρουμε και από πνευματική γήρανση; Γεννιόμαστε γέροι, όπως ο «Μπέντζαμιν Μπάτον» του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, αλλά – σε αντίθεση με τον ήρωά του – δεν οδεύουμε αντίστροφα προς τη νεότητα, μα βουλιάζουμε καθημερινά όλο και πιο βαθιά στο τέλμα; Τα στοιχεία είναι δυστυχώς αποκαρδιωτικά, με λίγες λαμπρές εξαιρέσεις να επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Η Βουλή των Εφήβων – προσωρινά στον πάγο λόγω πανδημίας – έφερνε διαρκώς στο προσκήνιο αμέτρητες περιπτώσεις νέων που όχι απλώς δεν αποστρέφονταν, αλλά τουναντίον μηρύκαζαν μακάρια την ξύλινη διάλεκτο των κομμάτων. Το αντίπαλο δέος της ξύλινης γλώσσας είναι η καθολική αφασία: το γυάλινο βλέμμα στυλωμένο στην οθόνη του κινητού. Γύρω από αυτό το αποθαρρυντικό δίπολο των νέων, οι πιο μεγάλοι στήνουν έναν χορό νοσταλγίας και υιοθετούν μια πεισιθάνατη ρητορική, μόνιμα αγκυλωμένη στο παρελθόν. Ισως να μην αργήσει η εποχή όπου θα καλούμαστε να επιλέξουμε αποκλειστικά ανάμεσα στον λιγότερο και στον περισσότερο συμπαθητικό «νεόγερο».