Ο κεντροαριστερός ρεαλισμός είναι το ζητούμενο

Ολοι οι υποψήφιοι για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, ακόμη και οι διακοσμητικοί, ο καθένας με τα δικά του λόγια, ερμήνευσαν την αυξημένη προσέλευση στις κάλπες ως απόδειξη της αναγέννησης του ΠΑΣΟΚ. Φυσικά, η διαπίστωση δεν μπορεί να ευσταθεί και είναι, απλώς, η καθιερωμένη καυχησιολογία των υποψηφίων, που οφείλουν να δηλώνουν και να δείχνουν αισιόδοξοι. Κατ’ αρχάς, αναγέννηση, με τον τρόπο που την υπαγορεύει η νοσταλγία, την οποία καλλιέργησε ο προεκλογικός λόγος όλων των υποψηφίων, είναι αδύνατον να υπάρξει. Το ιστορικό ΠΑΣΟΚ έχει πεθάνει, μαζί με τις ιστορικές συνθήκες που το δημιούργησαν. Δεν μπορούν να υπάρξουν ξανά μαζικές προσλήψεις βιομηχανικής κλίμακας στο Δημόσιο, ούτε αυξήσεις μισθών χωρίς αντίκρισμα παραγωγικότητας ή συντάξεις στα 55. Αυτό είναι το ένα.

Το άλλο είναι ότι οι μυριάδες του κόσμου, που στάθηκαν στις ουρές έξω από τα εκλογικά κέντρα, δεν είναι όλοι τους ΠΑΣΟΚ· στην καλύτερη περίπτωση, να είναι δυνάμει ΠΑΣΟΚ. Ψηφίζουν, δηλαδή, για το ΠΑΣΟΚ που θα ήθελαν και, προφανώς, αν η κάλπη δεν επιβεβαιώσει τις ελπίδες τους, τίποτε δεν τους εμποδίζει να στραφούν αλλού στις εθνικές εκλογές. Υπό το πρίσμα αυτό, η προσέλευση στις κάλπες είναι ο δείκτης του ενδιαφέροντος για μια αριστερότερη εκδοχή του πολιτικού Κέντρου. Η πιθανότητα όμως της αναγέννησης, της ανάκαμψης ή όπως αλλιώς θέλει κανείς να το πει, θα εξαρτηθεί από τον νέο αρχηγό και την πολιτική που θα ακολουθήσει.

Εκτός από τους ψηφοφόρους που μετείχαν στη διαδικασία, δεν χωρεί αμφιβολία ότι, για τη νέα ηγεσία που θα προκύψει, ενδιαφέρονται διακαώς και τα επιτελεία των δύο μεγαλύτερων κομμάτων. Τόσο η ΝΔ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ προσβλέπουν στην ηγεσία εκείνη που εξυπηρετεί καλύτερα τη δική τους ατζέντα. Υπό το πρίσμα αυτό, λοιπόν, θα εξετάσουμε τους τρεις βασικούς υποψηφίους. (Οι διακοσμητικοί συμμετέχουν για μια θέση κάτω από τον πράσινο ήλιο, δηλαδή για τη δημοσιότητα που θα τους επιτρέψει να εκλεγούν βουλευτές. Καλά κάνουν οι άνθρωποι, καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή – ούτε αυτή η δημοσιογραφία…)

Διακινδυνεύω την υπόθεση ότι και τα δύο μεγαλύτερα κόμματα θα ήταν ικανοποιημένα αν εκλεγόταν ο ΓΑΠ, το μίσος του οποίου για τη ΝΔ τον οδηγεί κατευθείαν στην αγκαλιά του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό το μίσος δεν πρέπει κανείς να το υποτιμά. Οχι μόνον επειδή ως αίσθημα είναι ισχυρότερο κίνητρο στην πολιτική από την αγάπη, αλλά και λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα του ΓΑΠ. Πρόκειται για το μίσος του εξαπατημένου, του κορόιδου της ιστορίας, επειδή ο ΓΑΠ αισθάνεται – και σε μεγάλο βαθμό έχει δίκιο – ότι πλήρωσε τις αμαρτίες της γαλάζιας πασοκαρίας του Νεοκαραμανλισμού. Θυμηθείτε την ισχνή πολιτική παρουσία του αφότου έπαψε να είναι αρχηγός και βλέπετε ότι το μοναδικό νόημα των ελάχιστων κατά καιρούς παρεμβάσεών του ήταν πάντα ένα σινιάλο προς τον ΣΥΡΙΖΑ.

Και η ΝΔ όμως θα ήταν ικανοποιημένη – για να μην πω πανευτυχής – με τον ΓΑΠ. Πρώτα απ’ όλα, επειδή δεν αντιπροσωπεύει κανέναν απολύτως κίνδυνο για την κυβέρνηση: είναι ο πρωθυπουργός που κέρδισε ψήφο εμπιστοσύνης και μετά τα παράτησε! Βέβαια, το βάρος τού ονόματός του ακόμη ασκεί γοητεία σε αρκετούς εν Ελλάδι, αλλά από μόνο του δεν φτάνει για να σβήσει τελείως την εφιαλτική εμπειρία της πρωθυπουργίας του. Ο Γιώργος θα είναι και πάλι αυτός που ξέρουμε, με όλα τα μειονεκτήματά του οξυμμένα από την αποτυχία του. Οι γελοιογράφοι θα κάνουν πάρτι. Οσο για την κυβέρνηση, νομίζω ότι πολύ θα ήθελε να έχει απέναντί της στη Βουλή δύο αποτυχημένους πρωθυπουργούς.

Ο Νίκος ο Ανδρουλάκης είναι άχρους, άοσμος, άγευστος, ο δε πολιτικός λόγος του στρογγυλεμένος και ανούσιος – με μόνη εξαίρεση τη θέση του υπέρ του υποχρεωτικού εμβολιασμού των δημοσίων λειτουργών. Είναι ένας κλασικός πασόκος, βγαλμένος κατευθείαν από τη γραμμή παραγωγής. Εκ πρώτης όψεως, δείχνει να ρέπει περισσότερο προς τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μόνον εκ πρώτης. Στην πραγματικότητα, ο Ανδρουλάκης είναι ένας γρίφος, επειδή δύσκολα φαντάζεται κανείς ότι μπορεί να είναι τόσο γκρίζος ως προσωπικότητα. Μπορεί όμως να είναι όπως δείχνει και φοβάμαι ότι αυτό είναι το πιθανότερο. Ο μόνος, πιστεύω, τον οποίον δεν θα ήθελε κανένα από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα είναι ο Ανδρέας ο Loveρδος. Ο κεντροαριστερός ρεαλισμός είναι η επιλογή που δεν συμφέρει κανέναν από τους υπάρχοντες παίκτες. Οτι ο Loveρδος τον εκπροσωπεί είναι δεδομένο. Αν μπορεί να τον πετύχει κιόλας είναι άλλη υπόθεση…