Ανανεώθηκαν οι δίαυλοι επικοινωνίας

Κατά την τελευταία τριμερή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των τριών χωρών στις 21/8/2021, μετά το πέρας της, ο κ. Δένδιας σκιαγράφησε λεπτομερώς τις τακτικές της τουρκικής περιφερειακής πολιτικής κάνοντας λόγο για «χώρες στη γειτονιά μας που προσπαθούν να αναβιώσουν παλιές αυτοκρατορίες». Η εκτενής αναφορά του κ. Δένδια στην Τουρκία συνδεόταν ξεκάθαρα με την, ασυνήθιστα μακρά σε διάρκεια, εθιμοτυπική τηλεφωνική συνομιλία του προέδρου Ερντογάν με τον ισραηλινό ομόλογό του, Ιτσχάκ Χέρτσογκ, επ’ ευκαιρία της ανάληψης των καθηκόντων του τον περασμένο Ιούνιο. Εκτοτε, πολλά και ενδιαφέροντα συνέβησαν μεταξύ Αγκυρας και Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με την Τουρκία, η αποφυγή επικριτικών δηλώσεων κατά του Ισραήλ εκ μέρους του Ερντογάν για τα τεκταινόμενα στη Γάζα και στη Δυτική Οχθη θεωρήθηκε ως «πράξη καλής θέλησης», την οποία η ισραηλινή πλευρά δεν θέλησε να αξιοποιήσει. Επικοινωνιακές απόπειρες της Τουρκίας στον χώρο των ισραηλινών ΜΜΕ να την εμφανίσουν ως «τείνουσα χείρα φιλίας» δεν έπεισαν. Στη συνέχεια, η διπλωματική ακινησία της κυβέρνησης Μπένετ – Λαπίντ ώθησε την Τουρκία να δημιουργήσει τεχνητό κλίμα έντασης, ανακοινώνοντας λεπτομέρειες μιας εκτεταμένης επιχείρησης της ΜΙΤ, που κατέληξε στη σύλληψη φερομένου δικτύου πρακτόρων της Μοσάντ, θεωρώντας ότι με αυτήν την αφορμή οι Ισραηλινοί θα ανανεώσουν τους διαύλους επικοινωνίας – κάτι που δεν συνέβη. Τέλος, η πρόσφατη απελευθέρωση δύο ισραηλινών τουριστών, που κατηγορήθηκαν από τις τουρκικές Αρχές για κατασκοπεία, μπορεί να προκάλεσαν τις δημόσιες ευχαριστίες του προέδρου Χέρτσογκ και του πρωθυπουργού Μπένετ, ωστόσο η όλη τουρκική μεθόδευση εξόργισε την ισραηλινή κοινή γνώμη και σύσσωμος ο ισραηλινός Τύπος ειρωνεύθηκε τις επίσημες ισραηλινές θερμές ευχαριστίες. Για να διασώσει τη δημοτικότητά της, η κυβέρνηση Μπένετ – Λαπίντ άφησε να διαρρεύσουν λεπτομέρειες για τον ενεργό ρόλο στελεχών της Χαμάς που δραστηριοποιούνται στην Κωνσταντινούπολη στον σχεδιασμό επιθέσεων αυτοκτονίας στο Ισραήλ, με αποτέλεσμα ο ΥΠΕΞ κ. Λαπίντ να καλεί επίσημα πλέον την Τουρκία να διακόψει κάθε σχέση με την τρομοκρατία. Και η διαδρομή των τουρκοϊσραηλινών διμερών επαφών αναμένεται ενδιαφέρουσα.

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. Η μοίρα των διπλωματικών κρίσεων, παρατεταμένων ή μη, είναι να ξεπερνιούνται. Η ψυχρή θεώρηση της πραγματικότητας προλέγει ότι αργά ή γρήγορα, είτε επί θητείας Ερντογάν, είτε αργότερα, οι διπλωματικές σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ κάποτε θα αποκατασταθούν. Αλλωστε αυτό συνέβη το 2016, με την επανατοποθέτηση του τούρκου πρεσβευτή στο Τελ Αβίβ.

Ωστόσο, οι δεσμοί Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου στο μεταξύ εμβαθύνθηκαν. Το Ισραήλ απέκτησε δύο φιλικές φωνές στην ΕΕ. Ο ζωτικός χώρος στρατιωτικών ασκήσεων σε Κύπρο και Αιγαίο είναι αναντικατάστατος. Η θεσμοθέτηση στρατιωτικής συνεργασίας με ορίζοντα δεκαετιών ήδη εφαρμόζεται. Ο αιγυπτιακός παράγοντας ενισχύει τον ελληνοϊσραηλινό περιφερειακό άξονα. Το Ισραήλ συντάσσεται με τις ελληνικές θέσεις για το Δίκαιο της Θάλασσας και με τις κυπριακές για το ζήτημα των Βαρωσίων. Τα δεδομένα αυτά είναι γνωστά σε όλους και παντού, στην Ιερουσαλήμ, στην Αγκυρα, στην Αθήνα και στη Λευκωσία. Μια μελλοντική επανάκαμψη του τούρκου πρεσβευτή στο Τελ Αβίβ θα επισημοποιήσει περαιτέρω την ανανέωση των τουρκοϊσραηλινών διαύλων επικοινωνίας σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο – γεγονός το οποίο και αυτό είναι ήδη γνωστό.

Ο Γαβριήλ Χαρίτος είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Μπεν-Γκουριόν (Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν, Ισραήλ) και διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδας – Ισραήλ – Κύπρου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.