Το κλειδί της δυναμικής ηγεσίας

Διανύουμε σε παγκόσμια κλίμακα δυστοπική περίοδο, την οποία καθορίζει η επιμονή της πανδημίας με τις μεταλλάξεις της, αλλά και τις επιπτώσεις που επιφέρει, όπως η ενεργειακή κρίση, ο πληθωρισμός, η ακρίβεια, που μεγεθύνουν τις δυσκολίες διαβίωσης των κοινωνιών. Ετσι, η παρατεταμένη πραγματικότητα της αναταραχής και της μετάβασης σε έναν καινούργιο κόσμο, συνεχίζει να αναζητά λύσεις στις επιλογές της πολιτικής, που θα κατανοεί και κυρίως θα αντιμετωπίζει τη νέα κατάσταση.

Ειδικά στις δυτικές κοινωνίες, η ανάγκη για την εκ νέου εκπροσώπηση βασικών κοινωνικών ρευμάτων, με βιώσιμο πολιτικά τρόπο, γίνεται επείγουσα, καθότι συνδέεται με τη ζωτική ανάγκη ανασυγκρότησης σύγχρονων πολιτικών αφηγημάτων, αλλά και των ίδιων των πολιτικών συστημάτων, ως βασικών υπευθύνων της σημερινής εξέλιξης. Η εμβάθυνση της δημοκρατίας, σε συνδυασμό με την επιτελική και κοινωνική λειτουργία του κράτους, που συντελεί στην αύξηση της παραγωγής και συμβάλλει στην άρση των κοινωνικών ανισοτήτων, είναι στην κορυφή αναζήτησης της νέας ατζέντας.

Ετσι, τα σοσιαλδημοκρατικά προτάγματα του δυτικού πολιτικού συστήματος επιχειρούν να επανασυνδεθούν με τα κεντρικά ζητούμενα της εποχής, μέσα από νέες ιδεολογικές επεξεργασίες και επικαιροποίηση των πολιτικών τους. Οχι ως μηχανιστικές επιστροφές σ’ ένα «ένδοξο παρελθόν», αλλά ως δυναμικές υπερβάσεις μιας νέας αφετηρίας. Σ’ αυτή τη συνθήκη το σοσιαλδημοκρατικό αφήγημα θα μπορούσε να αποκτήσει ενδιαφέρον και να έχει, εκ νέου, την πολιτική ευκαιρία του.

Ανάλογη εξέλιξη κυοφορείται και στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό. Η σημερινή κεντροδεξιά υπεροχή, προσώρας δεν αμφισβητείται, αλλά δείχνει από τώρα τα πολιτικά της όρια, όσον αφορά το αναγκαίο βάθος των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων, αλλά και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ενώ την ίδια στιγμή, ο «μεγάλος χορηγός» της απρόσκοπτης υπεροχής τής Κεντροδεξιάς, η αξιωματική αντιπολίτευση της λαϊκίστικης και παρωχημένης Αριστεράς του ΣΥΡΙΖΑ, παραμένει δομικά στάσιμος. Είναι πανθομολογούμενο πλέον, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αδυνατεί να μετεξελιχθεί ως σύγχρονο κεντροαριστερό αντίπαλο πολιτικό δέος, αλλά και ως αξιόπιστος ανταγωνιστικός εναλλακτικός πόλος.

Γι’ αυτό και οι εκλογές για την ανάδειξη ηγεσίας στο ΚΙΝΑΛ, αποκτούν γενικότερη αξία που επηρεάζει την κομματική διάταξη του πολιτικού συστήματος, αλλά και τις εξελίξεις της επόμενης φάσης διακυβέρνησης της χώρας. Το νέο εγχείρημα ανάκαμψης της ελληνικής σοσιαλδημοκρατικής εκδοχής δεν σημαίνει ότι είναι εύκολο, αλλά θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να εξελιχθεί δυναμικά. Τα κρίσιμα θέματα αφορούν τις αλλαγές στην πολιτική ταυτότητα και τον σύγχρονο προγραμματικό λόγο, τη διασφάλιση της παραταξιακής ενότητας και, κυρίως, την πολιτική μεγέθυνση. Το σημείο-κλειδί όμως, που θα κρίνει το πετυχημένο αποτέλεσμα, είναι ο πολιτικός χαρακτήρας και η δυνατότητα της νέας ηγεσίας να ανταποκριθεί συνδυαστικά και στα τρία παραπάνω επίπεδα. Οι μεγάλες ανατροπές απαιτούν δυναμικές ηγεσίες, ειδικά σε πολύπλοκες και απαιτητικές συγκυρίες καμπής.

Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό τέτοιων ηγεσιών είναι να έχουν σαφή προσανατολισμό και πολιτικό θάρρος να υπηρετήσουν τις πολιτικές ανάγκες της χώρας, με ένα σύγχρονο πολιτικό σχέδιο, και να μη διστάζουν να το διακηρύσσουν. Αυτό θα τους δώσει και τη δυνατότητα να επικρατήσουν της υπάρχουσας πολιτικής τάξης πραγμάτων. Η αντίληψη ότι η αποφυγή ξεκάθαρων θέσεων οδηγεί σε εκλογικά οφέλη, μπορεί όντως να έχει προσωρινά αποτελέσματα, αλλά δεν οδηγεί σε σταθερή πολιτική ηγεμονία.

Ο Γιώργος Φλωρίδης είναι πρώην υπουργός