Η πολιτική ως συγκρότηση

Ενας από τους λόγους της δημοκρατικής έκπτωσης που βιώνουμε διεθνώς τα τελευταία χρόνια είναι ότι πολιτικά κόμματα και κοινωνίες αδιαφορούν ή υποβαθμίζουν, για τα πρόσωπα στα οποία αναθέτουν την ηγεσία τους, το θεμελιώδες κριτήριο της συγκρότησης. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους λεγόμενους λαϊκιστές ή στους αυταρχικούς ηγέτες, για τους οποίους η έλλειψη βασικών γνώσεων και ικανοτήτων, υπό τον μανδύα τού «δεν ανήκω στις ελίτ, γι’ αυτό ξέρω καλύτερα», αποτελεί βασικό πολιτικό εργαλείο. Στην αγωνία των ούτως ή άλλως σε μεγάλο βαθμό απαξιωμένων πολιτικών σχηματισμών να εκφράσουν τον «μέσο άνθρωπο», η αναγκαία πολιτική συγκρότηση έχει συχνά υποβαθμιστεί και σε σχέση με καθ’ όλα δημοκρατικούς και καλοπροαίρετους ηγέτες: χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελούν οι ΗΠΑ, όπου, μετά την ντροπιαστική λαίλαπα Τραμπ, επελέγη ένας άνθρωπος με ανθρωπιά, δημοκρατικότητα και ήθος, αλλά εμφανώς χωρίς την πνοή και τα ηγετικά προσόντα που απαιτούν οι καιροί.

Συγκρότηση στην πολιτική, από την εποχή του Αριστοτέλη και αδιαλείπτως ως σήμερα, θα πει: προσέρχομαι στον συλλογικό αγώνα με σκευή, ώστε να δύναμαι να ανταποκριθώ στις αυξημένες – σχεδόν πάνω από τα ανθρώπινα μέτρα – απαιτήσεις αυτού του αγώνα. Τρία είναι τα απαραίτητα αγκωνάρια: γνώσεις, εμπειρία, χαρακτήρας. Ο πολιτικός ηγέτης αναδεικνύεται μεν στα δύσκολα, όταν δοκιμαστεί στην εξουσία και γενικότερα στη λήψη αποφάσεων, αλλά τα προσόντα αυτά προϋπάρχουν – ή μάλλον: είτε υπάρχουν, και μπορούν να δώσουν αποτέλεσμα, είτε λείπουν, και είναι νομοτελειακή η αποτυχία.

Ο χώρος της ελληνικής Κεντροαριστεράς είχε την τύχη να διαθέτει, στο μεγαλύτερο διάστημα της πορείας του, ηγέτες για τις επιδόσεις των οποίων μπορεί να γίνει πολλή συζήτηση, αλλά η συγκρότηση των οποίων ήταν αναμφισβήτητη. Τόσο ο πνευματικά θηριώδης ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ, όσο και ο διάδοχός του εκσυγχρονιστής επί οκτώ χρόνια Πρωθυπουργός, καθώς και, αργότερα, στα πέτρινα χρόνια, ο άνθρωπος που, από τη θέση του Αντιπροέδρου μιας κυβέρνησης που δεν εκπροσωπούσε τον ίδιο και συνέθλιψε το κόμμα του, έβαλε πλάτη, και ψυχή, για να κρατηθεί όρθια η χώρα, ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Με την εσωκομματική εκλογή που έρχεται σε λίγες μέρες, δίνεται η ευκαιρία να επανασυνδεθεί ο χώρος με αυτή την παράδοση.

Η άποψη που εκφράζω είναι, φυσικά, υποκειμενική, αλλά διαθέτει το στοιχείο της εκ των έσω γνώσης προσώπων και πραγμάτων. Από τους έξι υποψηφίους, που έχουν όλοι, μέχρι στιγμής, πλουτίσει την πολιτική αντιπαράθεση και την ποιοτική αναβάθμιση, υπάρχει ένας που πιστεύω ότι συγκεντρώνει και γνώσεις και εμπειρία και χαρακτήρα και, επιπλέον, πάθος δράσης, για να γυρίσει η σελίδα. Με στέρεη αρματωσιά στη θεωρία και την πράξη των πολιτικών θεσμών, δοκιμασμένος στη διαχείριση κρίσιμων τομέων πολιτικής, ωριμασμένος στη δοκιμασία της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης και στην απόκρουση – πάντα με επιχειρήματα – ανοίκειων, σε πολιτικό και ανθρώπινο επίπεδο, προσωπικών επιθέσεων, με καθαρό σχέδιο για το κόμμα του και τη χώρα μας – άρνηση του λαϊκισμού από όπου κι αν προέρχεται, μεταρρυθμίσεις ουσίας για τη βελτίωση της ζωής των πιο αδύναμων, εθνική περηφάνεια που απορρίπτει και την πατριδοκαπηλία και την απομόνωση -, ζεστός κι αληθινός στην επαφή με τους ανθρώπους, ο Ανδρέας Λοβέρδος, με τα δυνατά και τα τρωτά του σημεία, ζητεί απλώς από τον κόσμο που πονάει την παράταξη να τον κρίνει γι’ αυτό που είναι αλλά και γι’ αυτό που μπορεί να προσφέρει. Και βέβαια να συνεχίσει να κρίνει τη συγκρότηση στην πράξη, στην αμέσως επόμενη φάση.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος