Η πρόταση θα κρίνει το αποτέλεσμα

Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ (ΚΙΝΑΛ δεν το λέει κανείς…) στις δημοσκοπήσεις δεν είναι τυχαία. Σίγουρα ο θάνατος της Φώφης Γεννηματά δημιούργησε ένα κλίμα συμπάθειας – οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν καμιά φορά και συναισθηματικές αντιδράσεις. Σαφώς η άνοδος οφείλεται στο ότι οι υποψήφιοι να διαδεχθούν τη Γεννηματά έχουν «βαριά ονόματα». Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι πρώην αρχηγός του κόμματος και πρωθυπουργός, ο Ανδρέας Λοβέρδος πρώην υπουργός, ο Νίκος Ανδρουλάκης ήταν δεύτερος στις προηγούμενες εσωκομματικές και έχει εκλεγεί ευρωβουλευτής με σταυρό προτίμησης κι όχι με λίστα, ο Παύλος Γερουλάνος ήταν υποψήφιος δήμαρχος Αθήνας. Ωστόσο υπάρχει και κάτι άλλο που φέρνει τον χώρο στο κέντρο της προσοχής: το γεγονός ότι οι επόμενες εκλογές θα γίνουν με απλή αναλογική.

Για τη συντριπτική πλειονότητα του εκλογικού σώματος το ΠΑΣΟΚ είναι ταυτισμένο με την κυβερνησιμότητα. Αυτή η ταύτιση υπήρξε κι ο λόγος της εκλογικής του καθίζησης: στα χρόνια της κρίσης ένα μεγάλο μέρος του κόσμου, που κάποτε το ψήφιζε, του χρέωσε τη χρεοκοπία. Ομως στο μυαλό όλων το κόμμα παραμένει «κόμμα εξουσίας»: το βοηθάει και το γεγονός ότι τόσο η ΝΔ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ αναζητούν στελέχη του – και τα προβάλουν κιόλας. Είναι απολύτως λογικό κάθε πρώην ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ να βλέπει ότι η απλή αναλογική ανοίγει τον δρόμο στο ΠΑΣΟΚ για την επιστροφή στην εξουσία. Οσο μένει πίσω ο απόηχος της ταραγμένης δεκαετίας που προηγήθηκε, τόσο πιο πολύ αρκετοί πρώην ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ νοσταλγούν τους καιρούς που το κόμμα «άλλαξε τον τόπο»: το βάζω σε εισαγωγικά γιατί αυτή είναι η αγαπημένη τους φράση.

Ομολογώ πως δεν είμαι βέβαιος κατά πόσο αυτό το έχουν αντιληφθεί οι υποψήφιοι διάδοχοι της Γεννηματά: για την ακρίβεια είμαι βέβαιος πως το έχει καταλάβει καλά ο Ανδρέας Λοβέρδος, μολονότι κι αυτός προτιμά να απευθυνθεί λίγο περισσότερο στο θυμικό από όσο στο μέλλον. Κατά τη γνώμη μου όποιος υποψήφιος αρχηγός καταλάβει πως ο μέσος ψηφοφόρος που σκέφτεται να ψηφίσει στις εκλογές ΠΑΣΟΚ, περιμένει να δει από αυτόν κάτι που μοιάζει με κυβερνητική ατζέντα, θα κερδίσει και τις εσωκομματικές.

Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει «τους δικούς του» – όλους όσους τον ακολούθησαν και στο ΚΙΔΗΣΟ μαγεμένοι από το βαρύ του επίθετο που είναι ένα είδος μαγικού αυλού. Ο Λοβέρδος έχει την πιο ξεκάθαρη θέση, αλλά χρειάζεται μια πιο σαφή πρόταση: δεν αρκεί το να λέει με ποιους δεν θα συνεργαστεί, πρέπει να πει και τι θέλει να κάνει. Ο Ανδρουλάκης έχει στα υπέρ του το νεαρό της ηλικίας του. Ολα αυτά θα μετρήσουν για τους ψηφοφόρους τους: κατά τη γνώμη μου έχουν μετρήσει ήδη – εννοώ πως όποιος θα τους ψηφίσει το έχει αποφασίσει, για αυτό άλλωστε και στις δημοσκοπήσεις καταγράφεται ότι οι τρεις ξεχωρίζουν. Ομως τη μάχη θα την κερδίσει όποιος, όπως ακριβώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις εσωκομματικές της ΝΔ, καταφέρει και κινητοποιήσει έναν κόσμο που δεν έχει αποφασίσει, όχι ποιον θα ψηφίσει, αλλά αν θα πάει να ψηφίσει. Αυτός ο κόσμος θα κινητοποιηθεί μόνο αν ακούσει κάτι που μοιάζει με ολοκληρωμένη πρόταση διακυβέρνησης: διότι ως κόμμα εξουσίας το γνωρίζει το ΠΑΣΟΚ – δεν θέλει να το βλέπει ούτε ως κόμμα συνδικαλιστικής διαμαρτυρίας, ούτε ως λόμπι πολιτικών συνταξιούχων, ούτε ως φορέα προβληματισμών. Είναι ένας κόσμος που απεχθάνεται το δίλημμα «ή με τη ΝΔ ή με το ΣΥΡΙΖΑ», που θέλει το ΠΑΣΟΚ στο κέντρο της επόμενης κυβέρνησης συνεργασίας (γιατί η απλή αναλογική αυτό το επιτρέπει), που δεν πρόκειται να πάει στις κάλπες για να δικαιώσει τον ΓΑΠ για όσα έγιναν το 2010 και που δεν ενθουσιάζεται με την ιδέα ότι το κόμμα μπορεί να δυναμώσει απλά μένοντας στην άκρη.

Οποιος δηλώνει στις δημοσκοπήσεις ότι σκέφτεται να ψηφίσει ΠΑΣΟΚ περιμένει από τους υποψήφιους να τον πείσουν ότι το ΠΑΣΟΚ θα ξανακυβερνήσει έχοντας το δικό του πρόγραμμα. Οχι ως δεκανίκι της ΝΔ ή του ΣΥΡΙΖΑ. Αν αυτοί το χρειάζονται, καλώς να ορίσουν.