Χωρίς στόχους και χωρίς κριτήρια

Μετά την ισοπαλία με το Κόσοβο η ανανέωση του συμβολαίου του ομοσπονδιακού προπονητή Τζον Φαν ‘τ Σιπ δεν είναι και τόσο βέβαιη. Οταν έγραφα αυτές τις γραμμές, μου έλεγαν ότι στην ΕΠΟ αυτοί που προβληματίζονται είναι πολλοί. Ισως στο μεταξύ το συμβόλαιο ανανεώθηκε, ίσως και όχι. Σε κάθε περίπτωση – κι αυτό είναι σήμερα το θέμα μου – το πρόβλημα είναι η μεθοδολογία της λύσης, το πώς δηλαδή θα φτάσουν είτε στην απόφαση ανανέωσης του συμβολαίου είτε στην απόφαση διαζυγίου με τον προπονητή. Γιατί είναι πρόβλημα; Γιατί δεν υπάρχει κανένα σοβαρό κριτήριο για την απόφαση και δεν υπάρχουν και άνθρωποι με κατάρτιση για να την πάρουν.

Λόγοι

Η αθλητικογραφία μας κάνει ένα λάθος – συχνά ανεπίτρεπτο. Συχνά πυκνά παρουσιάζει σημαντικές αποφάσεις ως αποφάσεις οργάνων ή ομάδων. Γράφουμε π.χ. ότι η ΕΠΟ θα κρατήσει τον Φαν ‘τ Σιπ ή ότι η ΑΕΚ (φέρνω ένα παράδειγμα) έδιωξε τον Βλάνταν Μιλόγεβιτς. Στην πραγματικότητα αυτές τις αποφάσεις τις παίρνουν άνθρωποι. Και συνήθως, ακριβώς επειδή πρόκειται για αποφάσεις ανθρώπων, υπάρχουν λόγοι που εξηγούν το γιατί αποδεικνύονται επιτυχημένες και λόγοι που σε οδηγούν στο να καταλάβεις γιατί αποδείχτηκαν λάθος. Ας πάρουμε τις περιπτώσεις του Οτο Ρεχάγκελ και του Φερνάντο Σάντος, δηλαδή των δύο τελευταίων ομοσπονδιακών που στην Εθνική μας δούλεψαν με επιτυχία. Νομίζει κανείς ότι είδαν φως και μπήκαν; Οτι πήγαν μια μέρα στα γραφεία της ΕΠΟ και πήραν τη δουλειά με το έτσι θέλω; Οχι φυσικά.

Ερευνα

Το 2002 στην ΕΠΟ, πριν από τον ερχομό του Οθωνα, υπήρχε η βεβαιότητα ότι η Εθνική μας μπορεί να έχει καλά αποτελέσματα μόνο με ξένο προπονητή – κι αυτό μολονότι ο τελευταίος πριν από τον Ρεχάγκελ ήταν ξένος και είχε αποτύχει παταγωδώς: τον έλεγαν Ανχελ Ιορντανέσκου και δεν τα είχε καταφέρει παρά το σπουδαίο του όνομα. Για την επιλογή του διαδόχου του είχε γίνει μια επιτροπή με πρόεδρο τον τότε σύμβουλο της ομοσπονδίας (και μετέπειτα διοικητή της πάλαι ποτέ Ολυμπιακής Αεροπορίας) Δημήτρη Κούκη. Μέλη αυτής της Επιτροπής ήταν όσοι παράγοντες της ΕΠΟ ασχολούνταν τότε με το διεθνές ποδόσφαιρο: υπήρχαν υπάλληλοι της ομοσπονδίας που ασχολούνταν με τις διεθνείς σχέσεις, παράγοντες που ήταν και παρατηρητές της UEFA, ακόμα και στελέχη ΠΑΕ, με θέση στην ΕΠΟ μέσω της Λίγκας, που είχαν φέρει στην Ελλάδα ξένους προπονητές. Οι άνθρωποι αυτοί κατέληξαν στο τι είδους προπονητή χρειάζεται η Εθνική, προκρίνοντας ως πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του όποιου νεοφερμένου την αυστηρότητα. Συνέλεξαν βιογραφικά και κατέληξαν σε τρεις: ο ένας ήταν ο Ρεχάγκελ, που πήρε τη δουλειά και οι άλλοι δύο ο Ιταλός Νέβιο Σκάλα και ο Αγγλος Τέρι Βέναμπλς. Ολοι είχαν έρθει στην Αθήνα, μίλησαν με μέλη της Επιτροπής και τελικά προκρίθηκε η λύση του Οτο, ίσως και γιατί ήταν τότε αυτός που είχε ζητήσει τα λιγότερα χρήματα. Αλλά μια έρευνα είχε γίνει. Και σοβαρή.

Κριτήριο

Oταν αποφασίστηκε η αντικατάσταση του Ρεχάγκελ το 2010 και πάλι υπήρξε και μέθοδος και κριτήριο. Πρόεδρος της ομοσπονδίας ήταν τότε ο Σοφοκλής Πιλάβιος. Ο Πιλάβιος ήθελε έναν ομοσπονδιακό προπονητή που να ασχολείται με το σύνολο των εθνικών ομάδων ξεκινώντας από αυτή των Νέων. Ηθελε κάποιον ικανό να διαλέξει και να καθοδηγήσει συνεργάτες, να έχει την απόλυτη εποπτεία όλων των εθνικών ομάδων, να φτιάξει ένα οργανόγραμμα – πράγματα που τον Ρεχάγκελ δεν τον ενδιέφεραν ποτέ. Για να καταλήξει στον Σάντος ο Πιλάβιος μίλησε με πολλούς. Με παίκτες της φουρνιάς του 2004 πρώτα από όλα που είχαν σταματήσει, αλλά και με ανθρώπους που είχαν ζήσει την πορεία του Ρεχάγκελ από κοντά δουλεύοντας στην Εθνική. Ολοι συμφώνησαν ότι ο Σάντος γνωρίζοντας το ποδόσφαιρό μας θα προσαρμοστεί γρήγορα και όλοι γνώριζαν πως για να πετύχει θα χρειαστεί κι έναν σοβαρό μηχανισμό ανθρώπων ικανών να τον βοηθήσουν. Ετσι π.χ. προέκυψε ως τζένεραλ μάνατζερ ο Τάκης Φύσσας, οργανώθηκε ένα καλό γραφείο Τύπου, ανέλαβαν συγκεκριμένες δουλειές νέα – κατά βάση – παιδιά με όρεξη για ένα νέο ξεκίνημα.

Τίποτα

Τι έγινε στη συνέχεια; Τίποτα από όλα αυτά! Οταν ο Σάντος αρνήθηκε την πρόταση της ΕΠΟ να ανανεώσει τη θητεία του τον Φεβρουάριο του 2014, η ομοσπονδία άρχισε να ψάχνει τον αντικαταστάτη του απευθυνόμενη στους εγχώριους αντζέντηδες. Μόνο που οι έλληνες αντζέντηδες δεν εκπροσωπούν ξένους προπονητές: στην καλύτερη των περιπτώσεων έχουν φίλους ξένους ατζέντηδες, που μπορεί να τους προτείνουν κάποιους τεχνικούς για να πάρουν κι αυτοί το ποσοστό τους. Μας προέκυψε ο Κλάουντιο Ρανιέρι, προπονητής με βιογραφικό, αλλά του οποίου τον χαρακτήρα, τις μεθόδους και τις συνήθειες άπαντες αγνοούσαν: η συνεργασία τελείωσε γρήγορα, διότι ο Ρανιέρι δεν είχε και καμία κάψα για τη δουλειά. Μετά βέβαια έγιναν ακόμα χειρότερα. Ο Αγγελος Αναστασιάδης π.χ. δεν επιλέχτηκε γιατί πίστευαν στις δυνατότητές του, αλλά γιατί ήταν «παιδί του ΠΑΟΚ» κι ο τότε πρόεδρος της ΕΠΟ Βαγγέλης Γραμμένος ήθελε μέσω της πρόσληψής του να δείξει την καλή του σχέση με τους ανθρώπους του Δικέφαλου του Βορρά. Ο δε Φαν ‘τ Σιπ προέκυψε χάρη σε μια πρωτοβουλία του προέδρου της ΕΠΣ Ηπείρου κ. Βρακά: το πώς βρήκε άκρη με τον Ολλανδό δεν το γνωρίζω, ωστόσο πιστεύω πως επειδή ο γιος του αγωνιζόταν τότε στον ΠΑΟΚ οι άλλοι σύμβουλοι δεν ήθελαν να του φέρουν αντίρρηση – άλλωστε ήταν οι ίδιοι που είχαν ευλογήσει τον ερχομό του Αναστασιάδη. Αν κάποιος δεν καταλαβαίνει γιατί οι επιλογές αυτές δεν βγήκαν ας σκεφτεί το εξής απλό: όταν δεν υπάρχει κριτήριο επιλογής, πόσες άραγε πιθανότητες υπάρχουν η επιλογή να μην αποδειχτεί λανθασμένη;

Κανείς

Τελείως λάθος είναι να μπαίνουν στη συζήτηση για τους προπονητές και οι παίκτες. Κανείς εν ενεργεία ποδοσφαιριστής δεν θα πει ποτέ κάτι κακό για τον προπονητή του, γιατί γνωρίζει πως ό,τι πει μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του. Ο Σωκράτης Παπασταθόπουλος ως αρχηγός της ομάδας είπε τον καιρό του Αναστασιάδη ότι κάτι δεν πάει καλά – το πλήρωσε με αποκλεισμούς μολονότι η ΕΠΟ απολύοντας τον Αναστασιάδη δέχτηκε τη θέση του. Οταν για αποφάσεις παραμονής προπονητών οι παράγοντες επικαλούνται τους παίκτες το κάνουν πάντα για να κρυφτούν από τις ευθύνες τους. Τι νόημα έχει να ρωτάς έναν ποδοσφαιριστή αν θέλει ή όχι την παραμονή ενός προπονητή; Δεν είναι δουλειά του ποδοσφαιριστή να αξιολογεί: είναι να αγωνίζεται. Αν τον βάλεις σε αυτή τη διαδικασία τον κάνει σημαντικότερο του προπονητή. Κι όσοι γνωρίζουν κάτι ελάχιστο από ομαδικά σπορ, ξέρουν πως δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από τη διάλυση της εσωτερικής ιεραρχίας που σε κάθε ομάδα είναι απαραίτητη…