Τεκμήρια εθνικής αυτογνωσίας{CR}

Δυο βιβλία, υποδείγματα τυπογραφίας, κυκλοφόρησαν από την Τράπεζα Πειραιώς για να τιμηθεί το 1821. Το πρώτο, μια ογκώδης ανθολογία ελληνικής και ξένης ποίησης για την εθνεγερτήρια Επανάσταση. Τίτλος της, «Χαίρε, ω χαίρε Ελευθεριά! Ο Αγώνας του 1821 στην ελληνική και ξένη ποίηση». Ανθολογούνται πολλά δημοτικά ποιήματα, αρχίζοντας ήδη από τον 18ο αιώνα, πολλές δεκαετίες πριν από το ξέσπασμα της Επανάστασης, στα οποία διαφαίνεται η καλλιέργεια, έστω υποτυπωδώς, εθνικής συνείδησης και η εμπέδωση της ιδέας της ελευθερίας:

«-Βασίλη κάτσε φρόνιμα να γίνης νοικοκύρης […]. Μάνα μου ‘γώ δεν κάθομαι να γίνω νοικοκύρης, […] / Και νάμαι σκλάβος των Τουρκών, κοπέλι των σκυλώνε». Και εκατοντάδες ποιητές, αρχίζοντας από τον Ρήγα Βελεστινλή και φτάνοντας σε αντιπροσωπευτικούς εκπροσώπους της σύγχρονης ποίησης. Την ευθύνη της έκδοσης είχε το Ιδρυμα Τάκη Σινόπουλου και την ανθολόγηση έκαναν ο Θανάσης Γαλανάκης και ο Μάνος Κουμής.

Η δεύτερη έκδοση είναι ένα μικρό βιβλιαράκι με τον Υμνον εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού. Η τυπογραφία του, με πλάγια στοιχεία Porson 12 στιγμών (πολύ κοντά στα Bodoni), μοιάζει εντυπωσιακά στην πρώτη έκδοση του Υμνου, που έγινε το 1825 στο πολιορκημένο Μεσολόγγι από την τυπογραφία Δ. Μεσθενέως. Στην καλαισθησία της έκδοσης συμβάλλουν τα ασπρόμαυρα πορτρέτα των αγωνιστών της εξέγερσης, χαραγμένα σε ξύλο από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη.

Τεκμήρια καλαισθησίας και εθνικής αυτογνωσίας.