Οδυσσέας Ιωάννου

Βλέπω πολλά όνειρα και εφιάλτες σχεδόν καθημερινά. Δεν νομίζω πως έχει υπάρξει βραδιά που δεν παίχτηκε κάτι στον ύπνο μου και στο μυαλό μου. Υπάρχουν δύο που έρχονται πολύ συχνά, τόσο συχνά που είναι πια μέρος της «καθημερινότητάς» μου. Και τα δύο αφορούν πράγματα που θεωρητικά έχουν τελειώσει εδώ και πολλά χρόνια – αλλά μάλλον όχι.

Το ένα είναι ότι συνεχίζω να παίζω ποδόσφαιρο. Σταμάτησα βίαια λόγω σοβαρού τραυματισμού στο γόνατο στα 17 – έπαιζα στην εφηβική ομάδα του Παναθηναϊκού – και βλέπω ακόμη φάσεις, παιχνίδια ολόκληρα, τους τότε συμπαίκτες μου αγέραστους, να παίζουμε και να σακατευόμαστε σε χωμάτινα γήπεδα.

Το δεύτερο – ακόμα συχνότερο – είναι πως χρωστάω ακόμη κάποιους μήνες στον στρατό, πως για κάποιον λόγο δεν ολοκλήρωσα τη θητεία μου και με καλούν να επιστρέψω, να τους συμπληρώσω για να πάρω το απολυτήριο. Αυτό είναι πολύ παράξενο, γιατί σε σχέση με άλλους δεν έκανα κάποια ιδιαίτερα δύσκολη θητεία στο σύνολό της. Δέκα μήνες επαρχία και δέκα μήνες Αθήνα. Κανονικά πράγματα. Σε μια αδέξια προσπάθεια να με ψυχαναλύσω, θα έλεγα πως το μεγάλο κάταγμα που ένιωσα στον στρατό – αν συνυπολογίσουμε πως πήγα 29 χρονών – ήταν πως ξαφνικά από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκα μέσα σε ένα σύρμα που απαγορευόταν να το περάσω. Μία περίφραξη που δεν μου επιτρεπόταν ούτε καν να πλησιάσω και με χώριζε από έναν κόσμο που απαγορευόταν να συμμετέχω.

Με την ελευθερία να αποτελεί πάντα το κυρίαρχο ζητούμενο στη ζωή μου, ήταν η πρώτη φορά που δεν ανέπνεα καλά. Κυριολεκτικά. Μιλούσα διαφορετικά στο τηλέφωνο, σαν να μη μου έφτανε η ανάσα.

Σκέφτομαι πως και το ποδόσφαιρο είναι θέμα ελευθερίας. Ισως ποτέ δεν αισθάνθηκα πιο ελεύθερος από όσο όταν έπαιζα μπάλα. Είναι ένα μικροκλίμα της ζωής, ένας πεπερασμένος χρόνος με όλες τις πιθανότητες ενεργές, όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, τη χαρά και τη λύπη να παραμονεύουν. Μαθηματικά και ποίηση μαζί. Πάντα με γοήτευε ο συνδυασμός τους. Ασε που είναι ένας υπέροχος χορός, τόσο μοναχικός όσο και συλλογικός.

Τα όνειρά μου και οι εφιάλτες μου έχουν το ίδιο θέμα τελικά.

Κάποιες λίγες φορές που είχαν να κάνουν με τον θάνατο – κυρίως μετά τη γέννηση των δύο κοριτσιών μου – δεν έμειναν για πολύ, σαν να είναι η ελευθερία πάνω και από τον θάνατο. Η ελευθερία είναι διακύβευμα, ο θάνατος κάτι με το οποίο δεν θα συναντηθούμε ποτέ, όπως έλεγε ο Επίκουρος. Αρα, ας ασχοληθούμε με τη ζωή.

Σε ένα τραγούδι που γράψαμε με τον Θάνο Μικρούτσικο το 1999 και το τραγούδησε ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, υπήρχε ο στίχος «Τι νόημα έχει το όνειρο χωρίς μικρές νοθείες», εννοώντας εκείνο που κάνουμε συνήθως στις αναμνήσεις μας, τους αλλάζουμε μια μικρή παράμετρο και τις κάνουμε πιο όμορφες, πιο υποφερτές, τους αλλάζουμε και το φινάλε και τις ξαναζούμε. Αυτά βέβαια είναι τα κατά παραγγελία όνειρα, εκείνα που επιδιώκουμε, τα συνειδητά.

Η προσπάθεια να δώσουμε σώμα στο παρελθόν.

Νομίζω πως ο μεγαλύτερος εφιάλτης είναι να βλέπεις πως δεν είσαι ελεύθερος να ονειρεύεσαι. Δεν είσαι ελεύθερος να ονειρεύεσαι την ελευθερία.