Φόβος

Μια φορά κι έναν καιρό, τα πράγματα ήταν απλά. Τότε είχαμε δικομματισμό.

Κυβερνούσε η μια παράταξη. Οταν κούραζε, φθειρόταν ή έκανε λάθη, έχανε. Και την αντικαθιστούσε η άλλη παράταξη.

Η οποία είχε την πολυτέλεια να περιμένει στην αντιπολίτευση να καρπωθεί την κούραση, τη φθορά και τα λάθη της κυβέρνησης.

Ετσι λειτουργούσε ο βασικός μηχανισμός πολιτικής εναλλαγής.

Τι έχει αλλάξει; Κάτι απλό. Δεν έχουμε δικομματισμό.

Και έτσι όχι μόνο δεν διαφαίνεται πτώση της κυβέρνησης αλλά ούτε είναι προφανές ποιος θα την αντικαθιστούσε.

Οταν λοιπόν ο Αλ. Τσίπρας διαβεβαιώνει ότι «ο Μητσοτάκης είναι ήδη απερχόμενος πρωθυπουργός, μια τελειωμένη υπόθεση» (11/11), κάνει ένα τεράστιο άλμα όχι μόνο απλής αριθμητικής αλλά και πολιτικής λογικής.

Διότι η παραδοσιακή δικομματική λογική καταστράφηκε στις εκλογές του 2012. Και τη χαριστική βολή την έδωσε ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ πέντε χρόνια αργότερα με την απλή αναλογική.

Ενα είδος δικομματισμού επανεμφανίστηκε στις εκλογές του 2019 όσο ψηφίζαμε ακόμη με το παλιό σύστημα.

Αλλά με απλή αναλογική δικομματισμός δεν υπάρχει. Και έτσι δεν λειτουργούν οι αυτοματισμοί πολιτικής εναλλαγής που ξέραμε.

Προ ημερών ο Ν. Ανδρουλάκης είπε κάτι σωστό. «Η δύναμη του Μητσοτάκη είναι ο φόβος να επανέλθει ο Τσίπρας» (12/11).

Η διατύπωση έχει μια δόση υπερβολής αλλά δεν λέει ψέματα.

Ο φόβος μιας επιστροφής του Τσίπρα αποτελεί ισχυρό χαρτί του Μητσοτάκη. Τη στιγμή μάλιστα που ο Τσίπρας δεν έχει να αντιτάξει κάτι πιο καθησυχαστικό ή πιο εκφοβιστικό.

Η απλή αναλογική τού αφαίρεσε τον αντίλογο. Και τώρα προσπαθεί να μιλήσει με γλώσσα δικομματισμού σε έναν μη δικομματικό κόσμο. Ανεπιτυχώς.

Ηταν η απλή αναλογική στρατηγικό σφάλμα του ΣΥΡΙΖΑ; Νομίζω ναι.

Αντί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την άνοδο του Μητσοτάκη, λειτουργεί τώρα εκφοβιστικά στο ενδεχόμενο μιας επιστροφής του Τσίπρα. Την ίδια στιγμή μάλιστα που χωρίς δικομματικό πλαίσιο αυτή η επιστροφή δεν μοιάζει ούτε αναπόφευκτη ούτε αναπότρεπτη.

Με άλλα λόγια, η απλή αναλογική κατήργησε τον βασικό μηχανισμό πολιτικής εναλλαγής που είχαμε τα τελευταία σαράντα πέντε χρόνια. Δεν το λες και μπίνγκο.

Τα σενάρια περί «προοδευτικής διακυβέρνησης» και «κυβέρνησης συνεργασίας με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ» είναι απλώς παρηγοριά στον άρρωστο. Κανένας δεν εκλέγει θιάσους.

Ο Μητσοτάκης βεβαίως έχει επαναφέρει την ενισχυμένη αναλογική για τις μεθεπόμενες εκλογές. Πράγμα που σημαίνει ότι κάποια μορφή δικομματικής λογικής θα ανασυσταθεί εκ των πραγμάτων την επόμενη τετραετία.

Και η αντιπολίτευση θα μπορεί ενδεχομένως να προσδοκά και πάλι την κόπωση, τη φθορά ή τα λάθη της κυβέρνησης.

Αλλά θα έχει την πολυτέλεια να περιμένει;