Τεστ αντοχής στις σχέσεις Ισραήλ – ΗΠΑ

Συνήθως κάθε νέα κυβέρνηση αποτιμάται με τη συμπλήρωση 100 ημερών από τον σχηματισμό της. Ωστόσο, στην περίπτωση της ισραηλινής κυβέρνησης, που συστάθηκε στις 13 Ιουνίου 2021, χρειάστηκαν περισσότερες μέρες: Πέρασε επιτυχώς το πρώτο τεστ αντοχής της στις 5 Νοεμβρίου, όταν εγκρίθηκε ο πρώτος (!) μετά από τριάμισι χρόνια κρατικός προϋπολογισμός για τη διετία 2022-2023.

Πολλές υπήρξαν οι αιτίες και οι αφορμές να διαλυθεί το κυβερνητικό σχήμα: Είναι η πρώτη ισραηλινή κυβέρνηση, που αφενός χαίρει της κοινοβουλευτικής στήριξης αραβικού ισλαμιστικού κόμματος, αφετέρου συμμετέχει σε αυτήν μουσουλμάνος άραβας υπουργός, προερχόμενος από την Αριστερά. Σε αντίθεση με τον ΥΠΕΞ και μέλλοντα πρωθυπουργό Λαπίντ, ο νυν πρωθυπουργός Μπένετ τάσσεται ανοικτά κατά της λύσης του Παλαιστινιακού επί τη βάσει της αρχής «δύο έθνη – δύο κράτη» με αποτέλεσμα να επιβάλει την έγκριση της ανοικοδόμησης 3.100 νέων οικιστικών μονάδων στη Δυτική Οχθη. Το αραβικό ισλαμιστικό κόμμα Ράαμ, παρότι δεν μετέχει στην κυβέρνηση, συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο και παρότι δήλωνε αρχικά ότι θα αντιταχθεί σε κάθε επιχείρηση στη Γάζα ή στη Δυτική Οχθη, παρήλθε σιγή των εξελίξεων σε αμφότερα τα μέτωπα με αντάλλαγμα την αναγνώριση αραβικών καταυλισμών σε δήμους, τη νομιμοποίηση αυθαίρετης δόμησης σε αραβικές πόλεις και γενναία οικονομική ενίσχυση της αραβικής τοπικής αυτοδιοίκησης. Στο δε άκουσμα της επέκτασης των εβραϊκών εποικισμών, οι αριστεροί υπουργοί δεν παραιτήθηκαν, αλλά περιορίστηκαν σε οργισμένες δηλώσεις, πραγματοποιώντας παράλληλα δημόσιες συναντήσεις με τον παλαιστίνιο πρόεδρο Αμπάς στη Ραμάλα, διατηρώντας ήσυχη την ιδεολογική τους συνείδηση.

Και τελικά, η επέκταση των εβραϊκών εποικισμών αποφασίσθηκε, με τους κυβερνητικούς εταίρους να ακολουθούν κατά γράμμα τα λόγια του υπουργού Οικονομικών, Αβιγκντορ Λίμπερμαν, όταν αναλάμβανε καθήκοντα: «Το μυστικό της επιτυχίας υπό τις παρούσες συνθήκες είναι κάθε υπουργός να περιορίζεται αυστηρά στις δικές του αρμοδιότητες και να μην ασχολείται με το τι συμβαίνει στα άλλα υπουργεία».

Στις 5/11 ανακοινώθηκε η τοποθέτηση του νέου πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Τόμας Νάιντς, ο οποίος καλείται να εφαρμόσει τη δέσμευση Μπάιντεν περί ανοίγματος προξενείου στην Ιερουσαλήμ, με περιοχή ευθύνης την παλαιστινιακή Δυτική Οχθη. Οι Μπένετ και Λαπίντ τονίζουν ότι έτσι αμφισβητείται το ενιαίο και αδιαίρετο της ισραηλινής πρωτεύουσας, ότι η κυβέρνηση δεν θα αντέξει τους εσωτερικούς τριγμούς, με αποτέλεσμα ακόμα και να επιστρέψει ο Νετανιάχου στην εξουσία. Από την άλλη, η Παλαιστινιακή Αρχή κυριολεκτικά μετρά τι μέρες έως την εκπλήρωση της αμερικανικής υπόσχεσης. Ενα νέο τεστ αντοχής αναμένεται στις σχέσεις Ισραήλ – ΗΠΑ.

Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος είναι επισκέπτης καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, όπου διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ισραήλ – Ελλάδος – Κύπρου