Εθνικό πρόγραμμα για τον εμβολιασμό κατά του HPV

Εχει περάσει ένας χρόνος από τις ανακοινώσεις για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων έναντι του κορωνοϊού. Εκτοτε αυτά τα εμβόλια συζητούνται καθημερινά και πολλοί φαίνεται να ξεχνάνε τη σημασία των εμβολίων, πέραν της αντιμετώπισης γνωστών λοιμώξεων.

Για παράδειγμα, ο εμβολιασμόςέναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων(HPV) είναιγια να αποτραπεί η μόλυνση με ογκογονικούς τύπους του ιού. Αυτό έχει ως απώτερο στόχο την πρόληψη του διηθητικού καρκίνου του τραχήλου της μήτραςστις γυναίκες.

Ενα χρόνο πριν, είχε δημοσιευτεί  στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine μια σουηδική μελέτη που συμπεριλάμβανε δείγμα 1.672.983 κοριτσιών και γυναικών ηλικίας 10 έως 30ετών. Η έρευνα έδειξε πως ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μεταξύόσων γυναικών είχαν εμβολιαστεί πριν από τα 17 έτη, ήταν 88% μικρότερος σε σύγκριση με εκείνες που δεν είχαν εμβολιαστεί ποτέ.

Πρόσφατη αγγλική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Lancet, εστίασε και στον προληπτικό έλεγχο για προκαρκινικές αλλαγές. Ανέλυσαν δεδομένα για γυναίκες ηλικίας 20 έως 64 ετών από τον Ιανουάριο του 2006 έως και τον Ιούνιο του 2019. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα μητρώα και βρήκαν πως σε αυτό το διάστημα καταγράφηκαν συνολικά 27.308 θάνατοι που οφείλονταν στον καρκίνο του τραχήλου σε μη εμβολιασμένες γυναίκες (και 638 σε εμβολιασμένες).

Η μελέτη διαπίστωσε πτώση κατά 97% στις προκαρκινικές αλλαγές σε γυναίκες που εμβολιάστηκαν μεταξύ 12 και 13 ετών, 75% σε γυναίκες που εμβολιάστηκαν μεταξύ 14 και 16 ετών και 39% στις γυναίκες που εμβολιάστηκαν μεταξύ 16 και 18 ετών (σε σχέση με τις μη εμβολιασμένες συνομήλικες). Αυτό σημαίνει πως τα ποσοστά προστασίας και πρόληψης του κινδύνου μέσω του εμβολιασμού σε νεαρή ηλικία, είναι πολύ υψηλά.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η Ελλάδα έχει πληθυσμό 4,63 εκατομμυρίων γυναικών ηλικίας 15 ετών και άνω. Κάθε χρόνο περίπου 700 γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και 282 πεθαίνουν από τη νόσο. Δεν υπαρχει επίσημη καταγραφή, αλλά η συμμετοχή, δηλαδή η  εμβολιαστική πληθυσμιακή κάλυψη για την Ελλάδα, δεν φαίνεται να υπερβαίνει το 30-40%.

Αν υλοποιηθεί ένα ολοκληρωμένο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού στη χώρα μας, θα μειωθούν σημαντικά οι θάνατοι. Αν όμως οι εμβολιασμοί γίνουν στην κατάλληλη ηλικία θα αποφύγουμε και το σύνολο σχεδόν των καρκίνων του τραχήλου. Και πέραν των θανάτων, δενθα ταλαιπωρούνται άδικα με χειρουργικές επεμβάσεις και θεραπείες εκατοντάδες γυναίκες κάθε χρόνο.Ετσι μόνο ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας θα σταματήσει να αποτελεί κίνδυνο και θα αντιμετωπίζεται ως μια σπάνια ασθένεια.

Στην χώρα μας χρειαζόμαστε συστηματικούς προληπτικούς ελέγχους, καταγραφή των δεδομένων σε μητρώα σε εθνικό επίπεδο, εκστρατείες ενημέρωσης των γονέων και εμβολιασμό σε νεαρή ηλικία.

Δεν μπορεί όμως ένα τόσο σημαντικό ζήτημα να επαφίεται μόνο στην ενημέρωση των γονέων. Ησυνεργασία των υπουργείων παιδείας και υγείας, στα οποία προΐστανται γυναίκες υπουργοί, για την υλοποίηση ενός εθνικού προγράμματος θα είναι καθοριστική.

Ο Ηλίας Μόσιαλος είναι καθηγητής της Πολιτικής της Υγείας, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών της Υγείας στο London School of Economics