Παραμένουν τα σύννεφα στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας

Την ανησυχία των ΗΠΑ για το ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-400 επανέλαβε ο Τζο Μπάιντεν προς τον Ταγίπ Ερντογάν κατά τη χθεσινή συνάντησή τους στη Ρώμη, στο πλαίσιο της συνόδου G-20. Ο αμερικανός πρόεδρος υιοθέτησε αυστηρή γλώσσα και έθιξε και το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον τούρκο ομόλογό του στη συνάντησή τους, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς δηλώσεις. Οσον αφορά το επίμονο τουρκικό αίτημα για τα μαχητικά αεροσκάφη F-16, ο Τζο Μπάιντεν ανέφερε ότι θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες νομοθετικές διαδικασίες.    Λίγες ημέρες αφότου οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ βρέθηκαν στο χείλος σοβαρής διπλωματικής κρίσης για τον φυλακισμένο τούρκο επιχειρηματία Οσμάν Καβάλα, Μπάιντεν και Ερντογάν συνομίλησαν για 70 λεπτά, σε μια συνάντηση την οποία επιζητούσε έντονα η τουρκική πλευρά. Γι’ αυτό άλλωστε και ο τουρκικός Τύπος έγραψε πως επικρατεί ικανοποίηση στην Αγκυρα για το καλό κλίμα της συνάντησης. Σε ανακοίνωσή της, η τουρκική προεδρία ανέφερε ότι οι δύο άνδρες συζήτησαν μέτρα για την τόνωση του εμπορίου, των διμερών σχέσεων και των περιφερειακών εξελίξεων στη συνάντηση, η οποία όπως ανέφερε ανώτατος τούρκος αξιωματούχος διεξήχθη σε «πολύ θετική ατμόσφαιρα». «Οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την κοινή τους δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων Τουρκίας – ΗΠΑ και συμφώνησαν να δημιουργήσουν έναν κοινό μηχανισμό για τον σκοπό αυτόν» αναφέρεται στην ανακοίνωση. Επίσης «τόνισαν τη σημασία της συμμαχίας του ΝΑΤΟ και της στρατηγικής εταιρικής σχέσης».

Αμερικανός αξιωματούχος είχε δηλώσει λίγο νωρίτερα ότι ο Μπάιντεν θα προειδοποιούσε τον τούρκο ηγέτη ότι οποιεσδήποτε «απότομες» ενέργειες δεν θα ωφελήσουν τις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας και ότι οι κρίσεις θα πρέπει να αποφευχθούν. Ο Ερντογάν απείλησε να απελάσει τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία και άλλους ξένους διπλωμάτες οι οποίοι υπέγραψαν επιστολή για την απελευθέρωση του Καβάλα, βάσει της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Αργότερα απέσυρε την απειλή του να απελάσει τους πρεσβευτές.

κρατος δικαιου. Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου αναφέρεται ότι ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν τόνισε την επιθυμία του να διατηρήσει εποικοδομητικές σχέσεις, να διευρύνει τους τομείς συνεργασίας και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις διαφωνίες των δύο χωρών. Επίσης, έδωσε έμφαση στη σημασία των ισχυρών δημοκρατικών θεσμών, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου για ειρήνη και ευημερία», ενώ χαιρέτισε τις σχεδόν δύο δεκαετίες συνεισφοράς της Τουρκίας στην αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν.

Αργά χθες το βράδυ, ο Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε ότι μίλησε στον Μπάιντεν για την ενόχληση της Τουρκίας σχετικά με την υποστήριξη των ΗΠΑ για τους κούρδους μαχητές του YPG στη Συρία και πρόσθεσε ότι πιστεύει πως «αυτή η σχέση που έχει συνεχιστεί μέχρι τώρα, δεν πρόκειται να συνεχισθεί και στο μέλλον». Οσον αφορά τα F-16 δήλωσε ότι είδε τον Μπάιντεν να έχει «θετική προσέγγιση».

Νωρίτερα, ο Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε, με τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, με τον ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι και τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Οπως ανέφερε σε συνέντευξη τύπου ο τούρκος πρόεδρος για την συνάντησή του με τον Μακρόν «εκφράσαμε την ανησυχία μας για την πώληση των όπλων στην Ελλάδα». Πρόσθεσε ότι «μιλήσαμε ανοικτά, με μια ευρεία ατζέντα, μεταξύ άλλων για την Λιβύη, τη Συρία και το Αφγανιστάν». Ο τούρκος πρόεδρος έκανε και μια αναπάντεχη αναφορά στο γαλλο-ιταλικό πυραυλικό σύστημα SAMP/T (οι Γάλλοι το αποκαλούν ΜΑMBA), λέγοντας ότι «η Τουρκία, η Γαλλία και η Ιταλία θα κάνουν θετικά βήματα προς αυτά τα πυραυλικά συστήματα». Το ΝΑΤΟ ζητά από τον Ερντογάν να ακυρώσει την παραγγελία των S-400 και στη θέση τους να πάρει πυραύλους Patriot και το γαλλο-ιταλικό σύστημα Aster στο οποίο εντάσσεται το SAMP/T.

Τα F-16. Τα αμερικανικά ΜΜΕ σημείωσαν πως οι διαφωνίες μεταξύ του Τζο Μπάιντεν και τον Ταγίπ Ερντογάν παρέμειναν, ιδιαίτερα λόγω της αγοράς των S-400 από την Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει αρνηθεί να κάνει πίσω από την αγορά αυτή, παρά την επιβολή κυρώσεων από τις ΗΠΑ και την εκδίωξη της Τουρκίας από το αμερικανικό πρόγραμμα για την κατασκευή των μαχητικών αεροσκαφών F-35.