Σε 40 ημέρες κρίνονται ανάπτυξη και μέτρα

Με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες 40 ημέρες, μέχρι το Eurogroup της 6ης Δεκεμβρίου, που θα κρίνουν ανάπτυξη, μέρισμα και μέτρα στήριξης βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο, καθώς οι εξελίξεις στην πραγματική οικονομία και στα δημοσιονομικά θα σφραγίσουν τις επόμενες κινήσεις και επιλογές στην οικονομική πολιτική.

Το πρώτο και κρίσιμο στοίχημα είναι το πού θα καθίσει τελικά ο πήχης της ανάπτυξης, με τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών να εκτιμούν ότι με βάση τους πρόδρομους δείκτες η ταχύτητα μεγέθυνσης του ΑΕΠ για φέτος δεν αποκλείεται να σπάσει το φράγμα του 7% έναντι της αναθεωρημένης πρόβλεψης για 6,1%, με το ΚΕΠΕ και το ΙΟΒΕ να προεξοφλούν άλμα ακόμη και πάνω από 8%.

Ωστόσο, τα ίδια στελέχη επισημαίνουν ότι το τοπίο παραμένει θολό στο μέτωπο των τιμών καθώς ουδείς μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια την έκταση και την ένταση του κύματος ακρίβειας που απειλεί να φρενάρει την ανάπτυξη λόγω της συγκράτησης της κατανάλωσης από τα πλήγματα στα εισοδήματα των νοικοκυριών και το κλίμα ανασφάλειας.

Η εικόνα αναμένεται να καθαρίσει μέχρι την κατάθεση του τελικού σχεδίου του προϋπολογισμού του 2022 στη Βουλή, έως τις 20 Νοεμβρίου.

Η ιδιωτική κατανάλωση αποτελεί την κινητήρια δύναμη για την ενίσχυση του ΑΕΠ καθώς αντιπροσωπεύει το 67% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ενώ οι άλλες συνιστώσες που θα κρίνουν το στοίχημα της ανάπτυξης είναι η πορεία των εσόδων από τον τουρισμό, οι επιδόσεις σε επενδύσεις και εξαγωγές και βέβαια η πορεία της πανδημίας.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση είναι η συγκράτηση των ελλειμμάτων κάτω από τα 13,5 δισ. ευρώ. Αν και στο 9μηνο υπήρξε πλεόνασμα φορολογικών εσόδων περίπου 900 εκατ. ευρώ στα κρατικά ταμεία, πολλά θα κριθούν από την πορεία των εισπράξεων από άμεσους και έμμεσους φόρους στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.

Το βαρύ φορτίο των φόρων που θα πρέπει να σηκώσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέχρι το τέλος του έτους σε συνδυασμό με τις πιέσεις στα εισοδήματα λόγω ακρίβειας ενέχουν τον κίνδυνο δημιουργίας νέας γενιάς ληξιπρόθεσμων οφειλών την ώρα που το κοντέρ γράφει 109 δισ. ευρώ.

Στο σκέλος των δημόσιων δαπανών ο ετεροχρονισμός των επιχορηγήσεων προς ασφαλιστικά ταμεία ύψους 506 εκατ. ευρώ που αναμένεται να αποδοθούν μέχρι και το τέλος του χρόνου και η υστέρηση ύψους 409 εκατ. ευρώ στην κατηγορία των λοιπών επιχορηγήσεων δημιουργούν πιέσεις στο έλλειμμα του προϋπολογισμού τη στιγμή που θα υπάρξει πρόσθετη επιβάρυνση 500 εκατ. ευρώ από το πακέτο των μέτρων για την ανάσχεση των ανατιμήσεων.

Επιπρόσθετα, σε περίπτωση που δεν αποκλιμακωθούν οι τιμές θα χρειαστεί επέκταση και διεύρυνση των παρεμβάσεων, πράγμα που θα διογκώσει το κόστος για τα κρατικά ταμεία.

Μέρισμα. Ο τελικός δημοσιονομικός λογαριασμός σε συνδυασμό με την ταχύτητα της ανάπτυξης θα καθορίσουν το αν θα απελευθερωθεί χώρος για πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη των νοικοκυριών.

Ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα βρίσκεται η χορήγηση έκτακτου κοινωνικού μερίσματος που θα είναι στοχευμένο και θα αφορά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και υγειονομικούς.

Πάντως στο Γενικό Λογιστήριο κρατούν μικρό καλάθι για το έκτακτο επίδομα, σημειώνοντας τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια και την αντίδραση των θεσμών.

Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Θεόδωρου Σκυλακάκη ότι δεν θα πρότεινε να δοθεί μέρισμα όταν το έλλειμμα κινείται στην περιοχή του 7,3% του ΑΕΠ. Ομως αρμόδιες πηγές σημειώνουν με νόημα ότι η χορήγηση ή μη του επιδόματος είναι θέμα πολιτικής απόφασης.