Το αντι-εργασιακό κίνημα {CR}

Εκ των υστέρων, είναι ντροπιαστικό να το παραδεχθούμε. Αλλά, πριν από την πανδημία, θα μπορούσα ειλικρινά να σας έλεγα ότι η δουλειά ήταν το πιο ικανοποιητικό κομμάτι της ζωής μου. Ακόμη και ως παιδί, ανυπομονούσα να ξεκινήσω την «καριέρα» μου, πηγαίνοντας με χαρά στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο για να μπω στην εργασιακή αγορά. Στα 20 μου απομακρύνθηκα από τους φίλους μου μόλις άρχισαν να ενοχλούν την κύρια σχέση μου: τη δουλειά μου.
Ωστόσο, αυτή η σχέση ήταν μια από τις πολλές που διαλύθηκαν στη διάρκεια της καραντίνας. Αναγκάζοντάς με να μείνω στο σπίτι μου, είχα στη διάθεσή μου κάθε ώρα της ημέρας για να αφιερώσω στη δουλειά – και τότε γρήγορα αποκαλύφθηκε πως κάτι τέτοιο δεν ήταν βιώσιμο, ήταν ανθυγιεινό και τελικά δεν ανταμείβει. Μέσα σε δύο χρόνια, έχω μετατραπεί από μια υπερήφανη καριερίστα στο να καλλιεργώ ενεργά μια νοοτροπία η οποία θα μπορούσε να ονομαστεί «αντι-εργασία». Μάλιστα βρήκα και την κοινότητά μου στο Διαδίκτυο. Στο Reddit το φόρουμ antiwork γνωρίζει τεράστια ανάπτυξη καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι σαν εμένα συνέρχονται. Ο αριθμός των συνδρομητών αυξήθηκε σχεδόν κατά 400% τον περασμένο χρόνο φτάνοντας τους 900.000.
Το φόρουμ αναφέρει ως στόχο του «να ξεκινήσει μια συζήτηση για να προβληματιστούμε σχετικά με την εργασία όπως την ξέρουμε». Να αντισταθεί σε μια προσέγγιση που εκτιμά «τις ανάγκες και τις επιθυμίες των διευθυντών και των εταιρειών πάνω και πέρα από εκείνες των εργαζομένων». Και να φανταστούμε έναν κόσμο «με ανεργία για όλους, όχι μόνο για τους πλούσιους!». Στη βιβλιοθήκη του υπάρχουν μεταξύ άλλων το κατηγορητήριο του αείμνηστου ανθρωπολόγου Ντέιβιντ Γκρέμπερ για τις «άχρηστες δουλειές», το δοκίμιο του Μπέρτραντ Ράσελ του 1932 «προς έπαινο της αδράνειας» και «μυθοπλασία με θέματα κατά της εργασίας». Για όσους κάνουν λιγότερο μελετημένα βήματα για να φανταστούν έναν κόσμο χωρίς εργασία, οι συντονιστές έχουν συλλέξει αποσπάσματα κατά της δουλειάς και μια λίστα τραγουδιών (βάζοντας την Ντόλι Πάρτον δίπλα-δίπλα με τους Rage Against the Machine).
Ομως η πραγματική αξία του r/antiwork βρίσκεται στην υποστήριξη που προσφέρει σε όσους βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε εργασίες όπου τους εκμεταλλεύονται. Οι συντονιστές συγκεντρώνουν γνώσεις και πηγές για την στήριξη εργαζομένων σε ξενοδοχεία και καταστήματα λιανικής στο μποϊκοτάζ που διοργανώνεται για την Black Friday του Νοεμβρίου. Την περασμένη εβδομάδα στις ΗΠΑ ένας μπάρμαν μοιράστηκε στο φόρουμ τα μηνύματα που του έστειλε το αφεντικό του, απαιτώντας να έρθει αμέσως στη δουλειά ένα Σάββατο για ένατη συνεχόμενη ημέρα. Οταν το αφεντικό τον απείλησε, ο μπάρμαν παραιτήθηκε.
«Αυτό το φόρουμ μου έδωσε το κίνητρο να σταματήσω τελικά τη δουλειά όπου καταπιεζόμουν τόσο πολύ» έγραψε στο r/antiwork. «Μπορεί να μην έχω υγειονομική περίθαλψη πια, αλλά νιώθω επιτέλους ελεύθερος!». Η πρόσφατη έκρηξη στη δραστηριότητα στο r/antiwork σημειώνεται παράλληλα με την αύξηση της συμμετοχής σε συνδικάτα στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας και την εκδήλωση του φαινομένου που αποκαλείται «Μεγάλη Παραίτηση» καθώς οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τις δουλειές τους ή επανεκπαιδεύονται. Φαίνεται να είναι βαθύτερο από μια απλή επιθυμία για αλλαγή, μια βαθιά δυσαρέσκεια με τη φύση της ίδιας της εργασίας.
Σχεδόν κάθε κλάδος αντιμετωπίζει έλλειψη ταλέντων, καθώς οι άνθρωποι αντιστέκονται στην επιστροφή στη δουλειά για όσο διάστημα έχουν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπολογίζει το παγκόσμιο έλλειμμα σε 40 εκατομμύρια ειδικευμένους εργάτες, με προβλέψεις για απώλειες τρισεκατομμυρίων δολαρίων αν συνεχιστεί η τάση.
Μεγάλο μέρος του κοινωνικού μετασχηματισμού που ελπίζαμε ότι θα επιταχυνόταν από την πανδημία δεν έχει συμβεί, αλλά υπάρχουν λόγοι για να είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι σχετικά με το ενδεχόμενο αλλαγής στην προσέγγισή μας στην εργασία. Οπως έγραψε ο δημοσιογράφος Τσάρλι Βάζελ, ενώ η ταραχώδης αγορά εργασίας δεν αναπληρώνει τα εξασθενημένα δικαιώματα των εργαζομένων, υποδηλώνει «την αρχή μιας μεταβαλλόμενης δυναμικής εξουσίας… καθώς το status quo της σύγχρονης εργασίας φαίνεται εξαντλητικό και μη βιώσιμο».













