Το στρατηγικό αδιέξοδο του σοσιαλισμού

Η σοσιαλιστική ταυτότητα, σε οποιαδήποτε εκδοχή της, είναι συνδεδεμένη με πολιτικές κοινωνικής αναδιανομής. Με απλούς όρους, με αύξηση της φορολογίας των «πλουσίων», «προνομιούχων», «εχόντων», του «κεφαλαίου», και τη διανομή του ποσού αυτού, στους «φτωχούς», στους «μη έχοντες», στο «προλεταριάτο», στην «εργατική τάξη», στις «υποτελείς τάξεις».

Η χρήση των εισαγωγικών είναι αναγκαία καθώς μαρτυρά τη μετάβαση από τον κλασικό μαρξισμό όπου το ταξικό υποκείμενο είναι με σχετική σαφήνεια ορισμένο – η εργατική τάξη – σε κοινωνικά υποκείμενα που ορίζονται με μεγαλύτερη ρευστότητα σε σχέση με τη θέση τους στην παραγωγική διαδικασία, με το εισόδημά τους, με τις ταξικές τους αναφορές, ακόμη και με τη συγκρότηση της ταυτότητάς τους.

Η αναδιανομή αυτή όμως έχει πια εγκαταλειφθεί. Οι πολύ πλούσιοι είναι λίγοι, έχουν συγκεντρώσει ένα τεράστιο ποσοστό πλούτου που η φορολογία του απαιτεί διεθνείς συμφωνίες και συντονισμό, και μέχρι στιγμής οι προσπάθειες αυτές, και από σοσιαλιστικές κυβερνήσεις έχουν εν πολλοίς αποτύχει.

Αρα η φορολογία επί σοσιαλιστικών κυβερνήσεων στρέφονταν προς τα μεσαία στρώματα, που είναι ευρύτατα και στις δυτικές δημοκρατίες αποτελούν τον βασικό κοινωνικό κορμό σε όλα τα επίπεδα: ως παραγωγικές δυνάμεις, ως καταναλωτές, ως εκλογείς.

Οταν οι δυνάμεις της Αριστεράς ή της Κεντροαριστεράς αποπειράθηκαν να φορολογήσουν αυτή τη μεσαία τάξη, σε συνθήκες δημοκρατίας οδηγήθηκαν ταχύτητα στην ήττα. Η εμπειρία της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ κατέδειξε αυτήν την πραγματικότητα με απολύτως καθαρό και αδιαμφισβήτητο τρόπο.

Αν όμως η φορολογία των πολύ πλουσίων δεν δείχνει να φέρνει αποτέλεσμα, και η φορολογία της μεσαίας τάξης απορρίπτεται από την κοινωνία, τότε πώς θα γίνει η αναδιανομή; Και αν η αναδιανομή δεν είναι εφικτή, τότε τι μένει να πουν η Αριστερά και η Κεντροαριστερά, οι σοσιαλιστές και οι σοσιαλδημοκράτες;

Η πραγματικότητα αυτή, μαζί με το γεγονός ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις, η ελεύθερη οικονομία, η ιδιωτική πρωτοβουλία παράγουν περισσότερο πλούτο και άρα με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές, επιτρέπουν τη δημιουργία ισχυρότερου διχτυού κοινωνικής προστασίας ενώ διαμορφώνουν και περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικής κινητικότητας συγκροτούν τους όρους υπεροχής της Δεξιάς στις δυτικές Δημοκρατίες.

Στην Ελλάδα αυτή η πραγματικότητα έχει διαμορφώσει τους όρους αλλαγής του ιδεολογικού παραδείγματος, αρχίζει και διαμορφώνει την αλλαγή της ιδεολογικής ηγεμονίας.

Και αυτά τα δεδομένα δημιουργούν ένα μείζον στρατηγικό ζήτημα για την Αριστερά, την Κεντροαριστερά στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στη Δύση. Μπροστά σε αυτό το ζήτημα, οι αρχαιρεσίες του ΚΙΝΑΛ δεν κομίζουν απάντηση παρά μάλλον δομούνται γύρω από ζητήματα τακτικού χαρακτήρα, όπως οι συγκλίσεις ή οι αποκλίσεις με τους ισχυρότερους πολιτικούς πόλους, τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η στάση αυτή είναι κατανοητή σε πολιτικό επίπεδο, από την άλλη είναι προφανές ότι δεν αναιρεί το στρατηγικό αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει η Αριστερά και η Κεντροαριστερά. Και η διαδικασία εκλογής του νέου προέδρου του ΚΙΝΑΛ δεν είναι ικανή να αλλάξει αυτά τα δεδομένα.

Ο Μάκης Βορίδης είναι υπουργός Εσωτερικών