Λάθος μέτρο, αλλά δυστυχώς αναγκαίο

H επαναφορά του δακτύλιου στην Αθήνα είναι ένα μέτρο που δεν θα έπρεπε καν να συζητείται. Η πόλη έπρεπε να διαθέτει ήδη ένα μετρό με πυκνότητα σταθμών αντίστοιχη με αυτή που συναντάται στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στη Μαδρίτη και αλλού. Να διαθέτει επίσης περισσότερα λεωφορεία σε σχέση με το 2000, αντί μόλις τα μισά που έχουμε σήμερα. Και τέλος, να προωθεί το πρότυπο της γειτονιάς των 15 λεπτών, με άλλα λόγια να μπορείς να καλύπτεις σε μεγάλο βαθμό, τις αγοραστικές, ψυχαγωγικές και άλλες ανάγκες σε κοντινή περίμετρο από την κατοικία σου (κατά μέγιστο 15 λεπτά περπατώντας), αντί δηλαδή να ταξιδεύεις «άπειρα» χιλιόμετρα από τη μία γωνιά της πόλης στην άλλη. Δυστυχώς, δεν τα έχει όλα αυτά και δύσκολα θα τα αποκτήσει όσο η προτεραιότητα είναι να μπορείς να βρεθείς με το αυτοκίνητό σου παντού, έξω από το κατάστημα, το εστιατόριο ή τη δημόσια υπηρεσία. Αλλά και όσο δεν έχεις και αξιόπιστη λύση για να μη χρησιμοποιήσεις το αυτοκίνητό σου, με την εξαίρεση του μετρό στις περιορισμένες, για την έκταση και το μέγεθος της πόλης, γραμμές που διαθέτει σήμερα.

Με τις κυκλοφοριακές συνθήκες που ισχύουν σήμερα, την απόλυτη αταξία με το ωράριο για τις φορτοεκφορτώσεις των καταστημάτων και τον περιορισμένο έλεγχο της παράνομης στάθμευσης, η πόλη έχει κυριολεκτικά «παραλύσει». Είναι κυριολεκτικά αδιανόητο να απαιτείται 1 και πλέον ώρα για να διασχίσεις την απόσταση από το Σύνταγμα στο Μαρούσι ή τη Γλυφάδα, όπως αδιανόητη είναι η κατάσταση στον οδικό άξονα του Κηφισού. Ο χρόνος και η υπομονή των πολιτών εξαντλούνται και ο δημόσιος χώρος διαρκώς μειώνεται. Με άλλα λόγια, η κατάσταση  είναι σίγουρα μη βιώσιμη. Η πόλη χρειάζεται ένα γενναίο ανασχεδιασμό. Εχει να τον κάνει από το 2004 και η έλλειψή του είναι παραπάνω από προφανής. Και όποτε ψήγματα ανασχεδιασμού δρομολογούνται, είναι ως επί το πλείστον επιπόλαια και, καθώς δεν βασίζονται σε ολοκληρωμένες μελέτες, δεν αντέχουν στον χρόνο.

Ο δακτύλιος λύνει προβλήματα στο κέντρο αλλά τα μεταφέρει στο υπόλοιπο δίκτυο, ενώ χωρίς να υποτιμάται η προτεραιότητα που δίνει στα καθαρότερα οχήματα, η συμβολή του στη μείωση της αέριας ρύπανσης είναι περιορισμένη καθώς πρόκειται ουσιαστικά για ένα κυκλοφοριακό μέτρο. Οσο όμως η πόλη στερείται ένα ευρύ και αξιόπιστο δίκτυο αστικών συγκοινωνιών και όσο δεν οργανώνεται πολεοδομικά (λ.χ. σε επίπεδο γειτονιάς), ο δακτύλιος είναι αναγκαίος. Aρκεί να μη θεωρηθεί ότι έλυσε το πρόβλημα και να μην επαληθευθεί για μία ακόμη φορά, ότι «ουδέν μονιμότερο του προσωρινού».

Ο Κώστας Καρτάλης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών