Δικέφαλος turkey (κούρκος)

Ο γείτονας τα ‘παιξε με τις φρεγάτες. Τώρα δηλώνει πως ο δικέφαλος αετός, έμβλημα και σήμα κατατεθέν του Βυζαντίου, αποτελεί, πλέον, κτήμα των Τούρκων. Την επόμενη φορά ίσως δηλώσει χριστιανός και ΑΕΚτζής, ή ΠΑΟΚτζής.

Είναι δε από καιρό φανερό κάποιοι από τους διπλανούς έχουνε ιππεύσει την κάλαμο και σχεδόν το έχουνε πιστέψει πως είναι απευθείας μπατζανάκηδες του τελευταίου σουλτάνου, πως σε λίγο θα κατακτήσουν την Ευρώπη και θα πίνουν τούρκικο γκαϊβέ, ως κεχαγιάδες, στα καφέ της Βιέννης. Λέγε-λέγε στον εαυτό τους το έχουνε πιστέψει – ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται απ’ τη λύσσα με τους εξοπλισμούς που τους έχει πιάσει και τους λεονταρισμούς προς όλο τον κόσμο. Αλλά, έτσι, πάντα πλησιάζει κανείς την Υβρι οπότε σύντομα ακολουθεί και η Νέμεσις, ως μοιραία κατραπακιά.

Μάλλον τα λένε αυτά περί δικεφάλου και κάνανε δήθεν τζαμί την Αγια-Σοφιά, γιατί βαθιά μέσα τους ξέρουν και νιώθουν πως την Κωνσταντινούπολη ποτέ δεν θα μπορέσουν να την πάρουν πραγματικά, ποτέ δεν θα μπορέσουν να γίνουν αντάξιοι, να κατοχέψουν το πνεύμα της που λαμπρύνθηκε επί χίλια τόσα χρόνια και είναι ιερό, αχειροποίητο και απολιόρκητο. Οπως ποτέ κάποιοι σύγχρονοι Βησιγότθοι δεν θα μπορούσαν να οικειοποιηθούν τη Ρώμη ακόμα και αν την κατακτούσαν, ποτέ δεν θα είχαν δικό τους τον Λεονάρδο, τον Καραβάτζιο, τον Τιτσιάνο και τον Ραφαέλο, τον Δάντη, την όπερα και τον Φελίνι. Θα παρέμεναν Βησιγότθοι – όπως οι Ναζί όταν πήραν το Παρίσι.

Οι Τούρκοι, τσαμπουκαλευόμενοι και μέσα στο παραλήρημά τους, περίμεναν ότι θα σπεύδαμε περίτρομοι να προσκυνήσουμε με ένα μπουγιουρούμ εφέντη μ’, ή με ένα σφάξε με πασά μ’ ν’ αγιάσω. Αλλά μετά τα γεγονότα στον Εβρο και το αδιαπέραστο τείχος του, την δυναμική ελληνική διπλωματία, τις ισχυρές συμμαχίες και τους εξοπλισμούς, ιδίως μετά τα Rafale, τις φρεγάτες και την ελληνογαλλική συμμαχία, άρχισαν να ξυπνούν απ’ την ωραία τους αυταπάτη – όπως, για να το πούμε ποδοσφαιρικά, ξύπνησαν οδυνηρά μετά την τριάρα που έριξε ο Ολυμπιακός στη Φενέρμπαχτσε μέσα στο σπίτι της. Το κάπως ανάλογο αίσθημα έχουν τώρα και δεν το αντέχουν – αρχίζουν και αναρωτιούνται αίφνης μήπως το όνειρο έχει τελικά διαφορετικό σενάριο, άλλη εξέλιξη και απρόσμενο τέλος.

Ετερον εκάτερον. Διότι δεν είναι οι γείτονες που δίδαξαν πολιτική στον κόσμο μιας κι εμφανίστηκαν στο προσκήνιο τον 11ο αιώνα μ.Χ., οπότε ο Ελληνισμός μετρούσε ήδη τρεις αυτοκρατορίες, είναι ο Αθηναίος Θουκυδίδης (460-399 π.Χ.) που έγραψε το αείχλωρο «Αντίπαλον δέος μόνον πιστόν ες ξυμμαχίαν». Εμείς το ξέρουμε, το έχουμε μάθει από τότε αυτό, όταν οι Τούρκοι δεν υπήρχαν όχι ως υποψία έθνους, αλλά ούτε καν ως πλανόδια συλλογικότητα. Απ’ την εποχή του Ομήρου κατέχουμε το παίγνιο, άσχετα αν ο ελαφρώς ετεροχρονισμένος Ταγίπ πιστεύει πως τώρα ανακάλυψε την Αμερική, το νόημα της στρατιωτικής ισχύος, της διπλωματίας κ.λπ., που πρώτος ο Ελληνισμός τα βίωσε επί αιώνες αιώνων, τα θεωρητικοποίησε και τα δίδαξε σε όλο τον κόσμο κωδικοποιημένα. Αυτή η κληρονομιά, το θέλουμε – δεν το θέλουμε, και πέρα από τις παπαριές του κορέκτ, δημιουργήθηκε στον δικό μας τόπο. Η πολιτική σκέψη, η συναπόφαση, ο Λόγος, οι δημηγορίες των Θηβαίων και των Πλαταιέων, ο Ξενοφώντας, η ρητορική τέχνη, η έννοια του ηγέτη στον Πλάτωνα, η «Αθηναίων Πολιτεία» του Αριστοτέλη (Αθηναίων, λέει, κι όχι Σελτζούκων), οι Ολυνθιακοί του Δημοσθένη και άπειρα κείμενα Ιστορίας, στρατηγικής, ναυτιλίας, γεωγραφίας, βυζαντινά εγχειρίδια πολέμου, ναυμαχίας, εξοπλισμών, μέχρι και πολιτικής διαχείρισης γειτόνων (Κεκαυμένος) είναι επιτεύγματα του ελληνικού πνεύματος. Τι να πρωτοκλέψει ο καημένος ο Ερντογάν; Και τι να τον κάνει τον σκέτο δικέφαλο αετό χωρίς την ψυχή και το πνεύμα του, να τον βάλει πού;

Καρντάσι, τα σύμβολα και το πνεύμα δεν κλέβονται. Είναι σαν να θες να κλέψεις τον Ντοστογέβσκι απ’ τους Ρώσους και τον Θερβάντες απ’ τους Ισπανούς, ή να μας πεις πως το Campari πρωτοφτιάχτηκε στο Εσκί Σεχίρ. Οσο και να είσαι από παράδοση ανεξέλικτος και κατσαπλιάς και ψευδολόγος και θες να οικειοποιηθείς τον Ομηρο λέγοντάς τον Ομέρ, ή να λες πως την αρχαία Εφεσο την έφτιαξαν οι πρόγονοι των Τούρκων (έτσι μας είπε πριν από λίγα χρόνια ο τούρκος ξεναγός), δεν προκαλείς παρά θυμηδία στο παγκόσμιο εκκλησίασμα. Μειδιούν ειρωνικά ακόμα και τα αρχαία ελληνικά αγάλματα.

Αλλά το πυρότουβλο περί δικέφαλου αετού δείχνει και το μέγεθος του παραληρήματος. Κι ότι ορθώς, ορθότατα πήραμε και τις φρεγάτες και τα αεροπλάνα (μακάρι να μπορούσαμε να πάρουμε και κάνα δυο υποβρύχια με πυρηνικά, διότι πυρηνικά εργοστάσια ετοιμάζουν οι γείτονες – τι σκέπτονται άραγε;) εφόσον μόνο έτσι καταλαβαίνουνε όχι μόνο οι Τούρκοι αλλά όλοι. Το έλεγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος: «Οταν προσέρχεσαι σε διαπραγματεύσεις χωρίς να έχεις στρατιωτική ισχύ, προσέρχεσαι ως ικέτης, κι όχι ως συνομιλητής». Ναι, ως ικέτης. Παρακαλώντας μάταια να μην ασκήσουνε πάνω σου το Οθωμανικό δίκαιο σε πολύ ταπεινωτικές στάσεις. Εκτός αν είσαι από ιδεολογία υποτακτικός και σου αρέσει – διότι υπάρχουνε και κάποιοι, ελάχιστοι, υποκλινώς και πλαγίως ευένδοτοι, είτε από ηττοπάθεια, είτε από φόβο να μην ενοχληθεί η προσωπική ησυχία τους. Συν μερικούς που τους αποτροπιάζουν όλοι οι εθνικισμοί, εκτός από εκείνον των Τούρκων που μόνο ο δικέφαλος τους μάρανε.

Ολοι οι προφήτες είναι καλοί, αλλά νικάνε μόνο εκείνοι που διαθέτουν όπλα, έλεγε ο Μακιαβέλι. Οπότε, είπαμε: το αντίπαλον δέος. Και αυτό δεν προκύπτει με ωραία λόγια και μόνο με διαμαρτυρίες στους οργανισμούς – το ξέρουν ακόμα και τα παιδάρια. Ιδίως όταν ο γείτονας σε προκαλεί μονίμως και ευθέως κι αγοράζει συνέχεια νέα όπλα. Για δέστε ακόμα και τον σταλινικό Κιμ που εξοπλίζεται διαρκώς και κάθε μέρα προβάρει πυραύλους. Γιατί το κάνει; (Μα, για την ειρήνη, βέβαια.)