Ισχυρή συμφωνία, αδύναμη αντιπολίτευση

Ο συνδυασμός της ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων με τα μαχητικά Rafale και τις φρεγάτες Belharra, με την υπογραφή της Ελληνο-γαλλικής αμυντικής συμφωνίας, αποτελεί ιστορική εξέλιξη για τη χώρα μας, καθώς:

n Αυξάνει, σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, την αποτρεπτική της ισχύ έναντι κάθε επιβουλής.

n Καθιστά την Ελλάδα απαραίτητο συνομιλητή ειδικής γεωστρατηγικής βαρύτητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

n Ισχυροποιεί την πολιτική και διπλωματική θέση της μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση καθώς και στην Ατλαντική Συμμαχία.

n Ενισχύει το κύρος και το γόητρο της Ελλάδας έναντι των φίλιων χωρών της περιοχής μας.

n Δημιουργεί, τέλος, αμηχανία, προβληματισμό και εμφανή νευρικότητα στην Τουρκία.

Με λίγα λόγια, αποτελεί μια εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας επιτυχία της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη.

Παρ’ όλα αυτά, διατυπώθηκαν τις τελευταίες ημέρες ορισμένες ενστάσεις και υιοθετήθηκε μία ακατανόητα αρνητική στάση από την αξιωματική αντιπολίτευση. Τα νομικά και πολιτικά πυρά της επικεντρώνονται στο 2ο Αρθρο της περί αμοιβαίας συνδρομής. Ο ΣΥΡΙΖΑ έφτασε μάλιστα στο σημείο να απειλεί με καταψήφιση της συμφωνίας των Παρισίων. Πρόκειται για άσφαιρα πυρά και μεγάλο πολιτικό λάθος.

Τι ακριβώς αναφέρει το τόσο σημαντικό για τη χώρα μας άρθρο 2 της συμφωνίας; «Τα μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, κι εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Αρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Εξ αρχής, θα πρέπει να γίνουν δύο καίριας σημασίας επισημάνσεις: Πρώτον, μία διακρατική αμυντική συμφωνία είναι βεβαίως ένα νομικό κείμενο. Πρωτίστως όμως, ακριβώς επειδή πρόκειται για αμυντική συμφωνία, είναι κατεξοχήν πολιτικό κείμενο. Είναι προϊόν της ισχυρής βούλησης δύο κρατών να υποστηρίξουν το ένα το άλλο στην πολύ σοβαρή περίπτωση απειλής της ασφάλειας και ακεραιότητάς τους. Δεύτερον, η Ελλάδα έχει κάθε συμφέρον να μη συρρικνώνει το πεδίο εφαρμογής αυτής της ρήτρας, ερμηνεύοντάς τη συσταλτικά. Για προφανείς λόγους, θα πρέπει να κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Και όμως. Ορισμένες ερμηνείες που δίνονται τις τελευταίες ημέρες, αντί να διευρύνουν τα θετικά σημεία αυτής της ρήτρας, την περιορίζουν σε στενά, αμιγώς νομικά όρια. Η συζήτηση γίνεται για τον όρο «επικράτεια». Στη ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής ο όρος «επικράτεια» είναι αλληλένδετος με το εάν αυτή γίνεται αντικείμενο ένοπλης επίθεσης οπουδήποτε το κράτος ασκεί πλήρη κυριαρχία και αρμοδιότητα. Τα σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού, όπου και εάν αυτά βρίσκονται, εντός ή εκτός χωρικών υδάτων, δηλαδή ακόμη και σε διεθνή ύδατα, συνιστούν ελληνική επικράτεια. Εφόσον δεχθούν επίθεση από εχθρικά πυρά, η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής μπορεί να ενεργοποιηθεί μετά από σχετική συνεννόηση μεταξύ των δύο κρατών. Το ίδιο ισχύει και για τα αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας, τα σκάφη του λιμενικού σώματος και βεβαίως τις μονάδες του στρατού ξηράς.

Επιπλέον, τα αντιπολιτευτικά επιχειρήματα περί «αδύναμης ρήτρας» που δήθεν δεν καλύπτει τις θαλάσσιες περιοχές πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ) καθίστανται εμφανώς αβάσιμα και παραμορφωτικά και από το γεγονός ότι η ρήτρα λειτουργεί υπό την ευρύτατη «ομπρέλα» του Αρθρου 51 του Χάρτη του ΟΗΕ περί ανεμπόδιστου φυσικού δικαιώματος «ατομικής ή συλλογικής νομίμου αμύνης…».

Η ευρύτητα της ρήτρας γίνεται ακόμη πιο εμφανής σε συνδυασμό με το άλλο βαλλόμενο από το ΣΥΡΙΖΑ άρθρο της συμφωνίας, το Αρθρο 18. Ο λόγος είναι απλός. Εφόσον κοινές γαλλο-ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν θεωρητικά να διεξαχθούν ακόμη και στο Σαχέλ, κατά μείζονα λόγο τέτοιες επιχειρήσεις μπορεί να καλύπτουν και τις εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων θαλάσσιες περιοχές της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, αρκεί βεβαίως τα δύο κράτη να λάβουν από κοινού μια τέτοια απόφαση, κάτι που δεν αποκλείεται από το προαναφερθέν Αρθρο 2 της Συμφωνίας.

Συμπέρασμα. Η αξιωματική αντιπολίτευση για ακόμα μία φορά καταφεύγει σε στενόκαρδες μικροπολιτικές προφάσεις για να μην υποστηρίξει μια κυβερνητική επιτυχία εθνικών διαστάσεων. Το πράττει μόνον και μόνον για να υπηρετήσει το δόγμα της δομικής αντιπολίτευσης σε όλα. Πυροβολεί τα πόδια της.

Ο Γιώργος Κουμουτσάκος είναι βουλευτής της ΝΔ Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών