Πακέτο ελαφρύνσεων και στοίχημα ανάκαμψης

«Ολική επαναφορά» της ελληνικής οικονομίας στα προ πανδημίας επίπεδα το 2022 προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού που κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Την ίδια ώρα, εκπέμπονται θετικές εκτιμήσεις για την πορεία του ΑΕΠ, το οποίο εκτιμάται πως θα αυξηθεί κατά 10,8% σωρευτικά τη διετία 2021-2022 (6,1% το 2021 και στο 4,5% το 2022). Μάλιστα, στα τέλη του 2022 προβλέπεται πως θα είναι μεγαλύτερο κατά 1,7% από το 2019! Πέραν των παραπάνω προβλέπεται και η έξοδος της Ελλάδας από την ενισχυμένη εποπτεία, επισημαίνεται ωστόσο πως η εκρηκτική κατάσταση που διαμορφώνεται στις διεθνείς τιμές ενέργειας συνιστά πηγή δυνητικής επιβράδυνσης της ανάκαμψης από το τρίτο τρίμηνο του 2021. Η αύξηση των διεθνών τιμών – και του πετρελαίου – αναμένεται να συμπιέσει παροδικά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τη δυναμική του όγκου εξαγωγών αγαθών προς το τέλος του έτους. Στο προσχέδιο προβλέπεται πάντως ότι ο ρυθμός του πληθωρισμού θα είναι μετριοπαθώς θετικός στο σύνολο του 2022 (0,8%), επιτρέποντας όφελος σε όρους πραγματικού μέσου μισθού κατά 0,2% σε ετήσια βάση. Προβλέπεται ακόμη αύξηση του ονομαστικού μέσου μισθού κατά 1,1%, η οποία αναμένεται να ωθήσει τις αμοιβές εξαρτημένης εργασίας κατά 4,1% πάνω από το επίπεδο του 2021 ενώ αναμένεται και αύξηση της απασχόλησης 2,7%, με το 80,9% των νέων θέσεων εργασίας να αφορά θέσεις μισθωτής απασχόλησης.

Aναφορά γίνεται και στους κίνδυνους -κυρίως εξωγενείς – που μπαίνουν στην εξίσωση και συνιστούν δυνητική απειλή για το ολικό comeback της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα, οι εξωγενείς κίνδυνοι που απειλούν την ελληνική οικονομία είναι οι εξής:

• Η εξέλιξη της πανδημίας
• Οι τυχόν πιο μόνιμου χαρακτήρα πληθωριστικές πιέσεις
• Οι γεωπολιτικές εντάσεις και μεταναστευτικές ροές
• Ο κλιματικός παράγοντας

Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και δυο ενδογενείς κίνδυνοι που αφορούν πρώτον σε τυχόν εμπόδια στην έγκαιρη υλοποίηση του σχεδίου ανάκαμψης και δεύτερον στο ενδεχόμενο εμφάνισης «μόνιμων ουλών» από την πανδημία μετά τη λήξη των κυβερνητικών μέτρων.

Η κυβέρνηση εμφανίζεται αισιόδοξη ότι το 2022 θα είναι έτος επαναφοράς σε συνθήκες κανονικότητας. Καταλυτικό ρόλο αναμένεται να παίξει το Σχέδιο Ανάκαμψης, το οποίο εκτιμάται πως θα προσδώσει επιπλέον 2,9 ποσοστιαίες μονάδες χωρίς τη συμπερίληψη της μόχλευσης, συμβάλλοντας στη μείωση του μακροχρόνιου επενδυτικού κενού. Το «κάρο της ανάπτυξης» εκτιμάται πως σύρουν η ιδιωτική κατανάλωση (2,9% σε ετήσια βάση), η αύξηση των επενδύσεων κατά 23,4%, η ενίσχυση των εξαγωγών (υπηρεσίες) κατά 21%.

ΕΛΑΦΡΥΝΣΕΙΣ. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού ενσωματώνει επίσης και μια σειρά από τις φοροελαφρύνεις που εξαγγέλθηκαν και από το βήμα της ΔΕΘ. Μεταξύ άλλων, στο προσχέδιο περιλαμβάνονται η μείωση συντελεστών του ΕΝΦΙΑ, φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση ηλεκτρονικών συναλλαγών, «πάγωμα» της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στα εισοδήματα του ιδιωτικού τομέα, επέκταση της μείωσης κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών, μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων στο 22% από 24%, εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ έως το Ιούνιο στις μεταφορές, τον καφέ, τα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και το τουριστικό πακέτο, στα  γυμναστήρια και στις σχολές χορού περιλαμβάνει το πακέτο των ελαφρύνσεων και μέτρων στήριξης για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους νέους.

ΤΑ ΕΣΟΔΑ. Οσον αφορά στα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού – σύμφωνα πάντοτε με το προσχέδιο – αναμένεται να διαμορφωθούν το 2022 στα 54,67 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 4,6 δισ. ευρώ σε σχέση με φέτος ενώ οι φόροι προβλέπεται να αυξηθούν κατά 4,07 δισ. ευρώ και να ανέλθουν σε 49,51 δισ. ευρώ. Οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 1,57 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2021 και θα διαμορφωθούν σε 18,75 δισ. ευρώ, τα έσοδα από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης προβλέπεται να αυξηθούν κατά 578 εκατ. ευρώ για να διαμορφωθούν στα 7,04 δισ. ευρώ ενώ οι φόροι από την ακίνητη περιουσία αναμένονται στην περιοχή των 2,5 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 60 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2021 λόγω των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται στον ΕΝΦΙΑ του 2022.

Στο μέτωπο του φόρου εισοδήματος το προσχέδιο προβλέπει έσοδα ύψους 14,89 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 1,93 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2021. Τα φυσικά πρόσωπα θα κληθούν να πληρώσουν φόρο για τα εισοδήματά τους που συνολικά θα φθάσει τα 10,11 δισ. ευρώ, δηλαδή 651 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με φέτος, ενώ οι εισπράξεις από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 3,59 δισ. ευρώ και θα είναι αυξημένες κατά 1,24 δισ. ευρώ σε σχέση με φέτος.