Δύο διεκδικητές και δύο ρυθμιστές

Μόνο ένα πράγμα μπορεί να πει κανείς μετά σχετικής βεβαιότητας μετά το (μετ)εκλογικό θρίλερ που άρχισε να εκτυλίσσεται στη Γερμανία μόλις έκλεισαν οι κάλπες των ομοσπονδιακών εκλογών: η Ανγκελα Μέρκελ δεν θα εγκαταλείψει σύντομα την καγκελαρία. Ηταν τόσο βραχύ το προβάδισμα επί των CDU/CSU που έδιναν χθες έξιτ-πολ και προβλέψεις στο SPD, ώστε τόσο ο σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος Ολαφ Σολτς όσο και ο χριστιανοδημοκράτης Αρμιν Λάσετ διεκδίκησαν τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού – και ας εξασφάλισε το κόμμα του τελευταίου το χειρότερο ποσοστό στην ιστορία του. Απομένει να φανεί αν η Γερμανία θα σπάσει το ρεκόρ των 172 ημερών που χρειάστηκε το 2017 ώστε να σχηματίσει (η Μέρκελ τότε, για τέταρτη και τελευταία φορά) κυβέρνηση. Και ο Σολτς και ο Λάσετ ξεκαθάρισαν χθες πως θα ήθελαν μια νέα κυβέρνηση πριν από τα Χριστούγεννα. Στον ορίζοντα πάντως διαφαίνεται μια μακρά περίοδος πολιτικής παράλυσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται τόσο για τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης όσο και για την Ευρώπη συνολικά.

Σε ρόλο ρυθμιστών («εκείνων που θα κρίνουν τον βασιλιά», όπως λένε οι Γάλλοι), οι Πράσινοι, οι οποίοι έσπασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ τους αν και έμειναν πολύ κάτω από το 25% που τους έδιναν ένα ανοιξιάτικο φεγγάρι οι δημοσκοπήσεις, και οι Φιλελεύθεροι, που κατάφεραν να διατηρήσουν το διψήφιο ποσοστό τους και δεν κρύβουν τον πόθο τους για συγκυβέρνηση. Μεγάλος ηττημένος της εκλογικής βραδιάς, απεναντίας, η Αριστερά, που έδινε χθες μάχη προκειμένου να εξασφαλίσει την είσοδό της στην Μπούντεσταγκ. Οσο για την Ακροδεξιά, η AfD έχασε περίπου δυόμισι ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2017, όταν έκανε την ηχηρή της είσοδο στη γερμανική Βουλή, σύμφωνα ωστόσο με μία πρώτη ανάλυση των αποτελεσμάτων, κατάφερε να ξεπεράσει τους Χριστιανοδημοκράτες (17%) και να γίνει δεύτερο κόμμα στην Ανατολική Γερμανία, με 21%, πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες (23%).

Αν οι Γερμανοί ψήφιζαν απευθείας για καγκελάριο, τα πράγματα θα ήταν απλά: σύμφωνα με χθεσινή δημοσκόπηση του ARD, ένα 60% θα επέλεγε τον Σουλτς, έναντι μόλις 25% υπέρ του Λάσετ και 18% υπέρ της υποψήφιας των Πρασίνων, Αναλένα Μπέρμποκ. Ηταν κι αυτός ίσως ένας λόγος για τον ενθουσιασμό που επικράτησε στο αρχηγείο του SPD μόλις ανακοινώθηκαν τα πρώτα έξιτ-πολ, κι ας έδειχναν τα δύο μεγάλα κόμματα στατιστικά ή και ακριβώς ισόπαλα. «Είναι σαφές ότι το SPD έχει εντολή να κυβερνήσει. Θέλουμε να γίνει καγκελάριος ο Ολαφ Σολτς», δήλωνε λίγο μετά ο γ.γ. του κόμματος. Για μία «ξεκάθαρη εντολή» να ηγηθεί το SPD της επόμενης κυβέρνησης μίλησε και ο ίδιος ο Σολτς κατά την παραδοσιακή «συνάντηση των ελεφάντων», των πολιτικών αρχηγών δηλαδή, στο πλατό του ZDF. «Οι πολίτες θέλουν μια αλλαγή. Θέλουν ο επόμενος καγκελάριος να είναι ο υποψήφιος του SPD», είχε δηλώσει νωρίτερα. Αλλά ο Λάσετ διαφωνεί. Πολύ νωρίς στην εκλογική βραδιά, σε πείσμα της «καταστροφικής» (σύμφωνα με την Bild και όχι μόνο) επίδοσης του κόμματός του, ξεκαθάρισε πως η Χριστιανική Ενωση θα προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Παρά τις «σοβαρές απώλειες» που υπέστη η Ενωση, επανέλαβε κατά τη «συνάντηση των ελεφάντων», η δεύτερη θέση δεν του απαγορεύει να διεκδικήσει την ηγεσία της επόμενης κυβέρνησης. Εχει ξανασυμβεί, επεσήμανε – έχει πράγματι, τέσσερις φορές, αλλά η τελευταία ήταν το μακρινό 1980.

Αρκετοί αξιωματούχοι του CDU είχαν υποδείξει ήδη τη «λύση»: ένας συνασπισμός CDU – Πρασίνων – Φιλελεύθερων, ο επονομαζόμενος συνασπισμός Τζαμάικα, αφού τα χρώματα των τριών κομμάτων ταιριάζουν με εκείνα της τζαμαϊκανής σημαίας. Είναι και η προτίμηση που έχουν εκφράσει οι Φιλελεύθεροι – χωρίς να αποκλείουν μία συμμαχία «φωτεινού σηματοδότη» μαζί με το SPD και τους Πράσινους. Αυτήν την τελευταία προτιμούν από την πλευρά τους οι Πράσινοι – χωρίς να αποκλείουν την «Τζαμάικα». (Υπάρχει βέβαια πάντα και η επιλογή ενός νέου μεγάλου συνασπισμού, αλλά ούτε το CDU ούτε το SPD έδειχναν χθες τέτοια διάθεση). Αναλένα Μπέρμποκ και Κρίστιαν Λίντνερ, οι ηγέτες των δύο μεγάλων ρυθμιστών, φρόντισαν να κρατήσουν καλά κλειστά τα χαρτιά τους κατά τη «συνάντηση των ελεφάντων», ο επικεφαλής των Φιλελεύθερων μάλιστα πρότεινε να συναντηθούν πρώτα οι δυο τους προτού αρχίσουν τις συνομιλίες με τον Σολτς και τον Λάσετ. Από την πλευρά της, η Μπέρμποκ, μίλησε για μία «σαφή εντολή» στους Πράσινους να διασφαλίσουν πως το κλίμα θα είναι απόλυτη προτεραιότητα της επόμενης κυβέρνησης. Νωρίτερα, η ίδια είχε κάνει γερή αυτοκριτική για την αποτυχία της να κάνει το κόμμα της πρώτη δύναμη στη Γερμανία, όπως είχαν προβλέψει οι δημοσκοπήσεις την άνοιξη. Μικρή, ή μάλλον καθόλου μικρή, παρηγοριά: οι Πράσινοι πιθανόν να ξυπνήσουν σήμερα πρώτο κόμμα στο Βερολίνο – τα αποτελέσματα αυτών των παράλληλων τοπικών εκλογών τούς ήθελαν να δίνουν μέχρι αργά χθες σκληρή μάχη με τους Σοσιαλδημοκράτες.