Ενα ήρεμο καλοκαίρι…

Από τα κυβερνητικά κλιμάκια της ελληνικής εξουσίας, συνολικά σε όλους τους χώρους που εμπλέκονται στο «πολιτικό», εκφέρονται λόγοι ανακούφισης και ικανοποίησης: σε αντίθεση με ό,τι συνέβη στα ελληνικά δάση, το καλοκαίρι στο Αιγαίο και στα πέριξ ήταν «ειρηνικό». Η πολιτική του κατευνασμού, ίσως και οι συνεννοήσεις στην κορυφή, έφεραν απτό αποτέλεσμα. Το επιζητούμενο «ήρεμο καλοκαίρι».

Το ήρεμο σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει άχρωμο. Τα γεγονότα δεν έλειψαν. Πολλά από αυτά τα γεγονότα ήταν ενοχλητικά. Τα όσα έγιναν στην Κύπρο λόγου χάρη, κάτι τα Βαρώσια, κάτι οι δηλώσεις και οι επισκέψεις εκεί, θα μπορούσαν να έχουν ενοχλήσει. Η Κύπρος όμως βρίσκεται μακριά και οι ενοχλήσεις αμβλύνονται εξαιτίας της απόστασης.

Το Αιγαίο, αντίθετα, είναι πιο κοντά. Μέσα στα πόδια μας, που λέει ο λόγος. Καθώς δεν βοηθάει η απόσταση, χρειάστηκε να επιστρατευθούν αρχαία γνωμικά, το «εν οίδα, ότι ουδέν οίδα» (ένα γνωρίζω, ότι δεν γνωρίζω τίποτα) κατά προτίμηση. Ετσι, στο Αιγαίο δεν έγινε τίποτα αυτό το καλοκαίρι, καθότι στην ελληνική κυβέρνηση αποφάσισαν ότι δεν γνωρίζουν τίποτα για το τι έγινε στο Αιγαίο.

Εγιναν πολλά! Πρώτον, η απίστευτη πλέον σε έκταση και σε μέγεθος λεηλασία των ελληνικών θαλασσών. Στόλοι από τουρκικά αλιευτικά (μερικά των τριάντα μέτρων) σάρωσαν επιφάνεια και βυθό έξω ή και μέσα στο ύστατο ελληνικό δικαίωμα κυριαρχίας – τα περίφημα έξι μίλια των χωρικών υδάτων. Ο,τι άφησαν οι Τούρκοι το λεηλάτησαν οι Ιταλοί. Τα ψάρια σίγουρα υπέφεραν, αλλά περισσότερο υπέφερε η κυριαρχική παρουσία – λέμε τώρα – του ελληνικού κράτους στην περιοχή. Σαν να μην υπάρχει, ένα πράγμα.

Αφήνω τις NAVTEX, τις ασκήσεις, τις παραβιάσεις, τις αερομαχίες και τα υπόλοιπα. Να ξεχάσουμε όμως και τις «βαριές» διπλωματικές κινήσεις; Το διάβημα της Τουρκίας στον ΟΗΕ για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου; Την ντε φάκτο θεώρηση θαλάσσιων συνόρων όπου η Τουρκία νομίζει και την κατοχύρωσή τους με κάθε «διοικητικό» τρόπο; Αυτές τις ημέρες ολόκληρο το Κεντρικό Αιγαίο μεταξύ Ανδρου, Σκύρου, Ψαρών έχει δεσμευτεί για ασκήσεις με πυρά και οι τουρκικές Αρχές ρυθμίζουν την εναέρια κυκλοφορία σε αυτό – ως τα έξι χιλιάδες πόδια. Οσο για το τι γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, καλύτερα να μην το συζητάμε.

Η δε Τουρκία δεν σταμάτησε ποτέ τη διπλωματική της επίθεση. Οι επαφές με την Αίγυπτο, με το Ισραήλ, με αραβικά κράτη, οι κινήσεις της στο Αφγανιστάν, στην Ουκρανία καταστρέφουν μεθοδικά ελληνικούς διπλωματικούς σχεδιασμούς, αφαιρούν διπλωματικά ερείσματα από τη χώρα μας και παγιώνουν τόσο τις τουρκικές διεκδικήσεις όσο και τα – εις βάρος της χώρας μας – κεκτημένα.

Το καλοκαίρι πάντως ήταν «ήρεμο». Και η Ελλάδα ανέμελη και ανέφελη μπόρεσε να στραφεί προς την εξυπηρέτηση άλλων αναξιοπαθούντων και απειλουμένων. Το ένα έκτο των αντιαεροπορικών δυνατοτήτων της χώρας μεταφέρθηκε στη Σαουδική Αραβία. Είναι γνωστό ότι εκεί οι «ξυπόλητοι» Χούθι απειλούν τις αξίες του δυτικού πολιτισμού που, ως γνωστόν, εκπροσωπούν οι ιθύνοντες του Ριάντ.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης