Οι προκλήσεις της οικονομικής διακυβέρνησης

Μια ανθεκτική και σταθερή οικονομία είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων προκλήσεων της ΕΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να αυξήσει περαιτέρω τη δυναμική ανθεκτικότητας και ανάπτυξης της οικονομίας της για την αντιμετώπιση των εναπομεινάντων τρωτών σημείων προκειμένου να διευκολυνθούν οι τρέχουσες μεταβάσεις και να απορροφούν τους τυχόν μελλοντικούς κραδασμούς. Σταθερά οικονομικά θεμελιώδη στοιχεία, παραγωγικότητα, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις θα καθορίσουν τις μελλοντικές οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ, οι οποίες συνδέονται με τη θετική χρηματοδότηση και αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη και εύρυθμη λειτουργία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Η κοινωνική οικονομία της αγοράς της Ευρώπης είναι επίσης καίριας σημασίας για το δημοκρατικό της μοντέλο, προστατεύοντας τους πολίτες της από τους κοινωνικούς κινδύνους και τις συνέπειές τους. Η ενιαία αγορά είναι μια κατάκτηση η οποία παρέχει μια ισχυρή βάση για ανάκαμψη και ανθεκτικότητα του κλάδου παραγωγής της ΕΕ, και διευκολύνει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Για να γίνουν αποδεκτές αυτές οι μεταβάσεις, πρέπει να είναι δίκαιες και να συνοδεύονται από στοιχεία οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης.

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ θα υποστεί και αυτό βαθιές μεταβολές και ανακατατάξεις ως αποτέλεσμα των τεχνολογικών αλλαγών και του Brexit. Για αυτόν τον λόγο απαιτείται συνεχής πολιτική αποφασιστικότητα για την αντιμετώπιση των εμποδίων στην ενοποίηση της αγοράς και στην πλήρη εφαρμογή της Ενωσης Κεφαλαιαγορών και ως εκ τούτου η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ενωσης είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διαφοροποίηση και την εμβάθυνση των πηγών χρηματοδότησης των εταιρειών.

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ θα διαδραματίσει επίσης καίριο ρόλο στη χρηματοδότηση της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία και ανθεκτική κατά της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και της κλιματικής κρίσης. Η οικονομία της ΕΕ θα χρειαστεί 470 δισ. ευρώ σε πρόσθετες επενδύσεις ετησίως για να φθάσει στους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους του 2030, κάτι που θα απαιτήσει μαζική κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Η κλιματική κρίση και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ΕΕ απευθείας λόγω των συχνότερων και πιο έντονων ακραίων καιρικών φαινομένων. Μόνο το 30% των οικονομικών απωλειών είναι επί του παρόντος ασφαλισμένες. Χρειάζονται επιπλέον επενδύσεις σε βιώσιμες δραστηριότητες που να καλύπτουν τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ πρέπει να ενσωματώσει συστηματικά τους κινδύνους και τις επιπτώσεις της βιωσιμότητας στη λήψη χρηματοπιστωτικών αποφάσεων, και να ενσωματώσει τη μακροπρόθεσμη διαχείριση κινδύνων.

Ενα είναι το σίγουρο, ότι, όπως δήλωσε και η πρόεδρος της Επιτροπής κυρία Φον ντερ Λάιεν, δεν θα πρέπει να επαναληφθεί το ίδιο λάθος που έγινε στην προηγούμενη οικονομική κρίση με τη βιαστική επιστροφή στη δημοσιονομική λιτότητα που προκάλεσε ύφεση αλλά να γίνουν σημαντικά βήματα προς την αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησης έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις και προκλήσεις.

Ο Γιώργος Μελέας είναι εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και πρώην ακόλουθος στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στην ΕΕ