Κι όμως, είναι μάρμαρο!

Τόπος απρόσιτος. Απάτητο μέχρι τώρα το χώμα του. Κρυμμένος πίσω από το λυόμενο θέατρο στο Παλαιό Ελαιουργείο της Ελευσίνας. Τα σπλάγχνα του σκαμμένα με ανασκαφική ακρίβεια. Λίγα μέτρα πιο ‘κεί από το περιφραγμένο και κενό από ευρήματα σκάμμα, πεταμένα, χρησιμοποιημένα γάντια. Ασπρα και μαύρα. Τα δεκάδες χέρια που τα φόρεσαν απουσιάζουν. Κι όμως «μιλούν» καθώς τα δάχτυλα – άλλα μέσα κι άλλα έξω – σχηματίζουν γράμματα που στην ελληνική νοηματική σημαίνουν το ρήμα «μιλάω». Απόντες κι όσοι έσκαψαν. Κι εκείνοι που έκοψαν και στοίβαξαν τα καλάμια του αλλοτινού βάλτου. Κι εκείνοι που άφησαν ένα λευκό σεντόνι απλωμένο στο χώμα. Μοναδικό ίχνος της παρουσίας τους τα ξεχασμένα γάντια, μια καρέκλα κι ένα μπλουζάκι που κρέμεται από ένα καρφί. Απρόσκλητος επισκέπτης, ο υγρός ήχος από την ανάδευση του τσιμέντου στο διπλανό εργοστάσιο του Τιτάνα.

Σχεδόν ένα στρέμμα που θα μπορούσε να είναι σκηνικό για μια παράσταση, ιδανικό για μια φωτογράφιση μόδας, γεμάτο ευτελή κι εύθραυστα ίχνη ανθρώπων κι εποχών. Κυρίως όμως απτή απόδειξη πως τα φαινόμενα απατούν. Διότι αυτός ο γεμάτος παλιά ελενίτ, χαρτόνια, σπασμένα κομμάτια φελιζόλ, κομμένα καλάμια κι άδεια χαρτόκουτα χώρος δεν είναι αυτό που δείχνει. Ολα τούτα είναι τα ολοκαίνουργια in situ έργα του γλύπτη Ανδρέα Λόλη, καμωμένα από μάρμαρο, το οποίο ταξίδεψε από την Εδεσσα, το Μαρόκο, το Σινά ή τη Σερβία για να δημιουργηθεί η εγκατάσταση «Πίσω από το θέατρο». Μια παρέμβαση που αποτελεί παραγωγή της Ελευσίνας – Πολιτιστικής Πρωτεύουσας σε συνεργασία με τα Αισχύλεια, υπό την επιμέλεια των Χριστόφορου Μαρίνου, Μιχαήλ Μαρμαρινού και Ζωής Μουτσώκου.

Πλάι στο θέατρο αφημένα μερικά χαρτόκουτα δημιουργούν την αίσθηση της ακαταστασίας. Προκαλούν τον θεατή να προβληματιστεί, να διαμαρτυρηθεί ή και να τα μετακινήσει. Και καθώς δεν υπάρχει σήμανση που να εξηγεί ότι πρόκειται για γλυπτά λειτουργούν ως προάγγελοι για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν στο κυρίως μέρος της έκθεσης.

Στα πλεονεκτήματα της εικαστικής αυτής εγκατάστασης είναι ότι οι επισκέπτες μπορούν να αγγίξουν τα έργα, αν και πολλές φορές ακόμη και η αφή δεν είναι αρκετή για να πείσει ότι το υλικό είναι μάρμαρο και όχι επί παραδείγματι ξύλο, αφού ο καλλιτέχνης έχει αναπαραγάγει στο σκληρό υλικό ακόμη και τις ακίδες. Δεν υπάρχει κατάλληλη ώρα για να σπεύσετε στην Ελευσίνα. Το πρωί, από τα δύο ψηλά σημεία θέασης θα απολαύσετε και την εικόνα του λιμανιού με τα δεμένα καράβια. Το βράδυ, ο υποβλητικός φωτισμός υπόσχεται μια διαφορετική προσέγγιση του έργου.