Κατεβάζει… ταχύτητα η ΕΚΤ στις αγορές των ομολόγων

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να μειώσει τον μηνιαίο ρυθμό αγορών κρατικών ομολόγων στο πλαίσιο του προγράμματος (PEPP) αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας, αναγνωρίζοντας ότι η ανάκαμψη στις χώρες της ζώνης του ευρώ παραμένει αρκετά ισχυρή την ώρα που ο πληθωρισμός αυξάνεται. Ωστόσο την ίδια στιγμή έδωσε σήμα ότι είναι έτοιμη να αυξήσει ξανά τη ρευστότητα εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Πρόκειται για απόφαση που αφορά και την Ελλάδα, η οποία βασίζεται σημαντικά στην ΕΚΤ για τις αγορές των κρατικών ομολόγων, επειδή η επενδυτική της βαθμίδα δεν είναι ακόμη επαρκής για να προσελκύει μεγάλες τέτοιες αγορές από ξένους θεσμικούς επενδυτές. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ απαντώντας σε σχετική ερώτηση ειδικά για την Ελλάδα, ανέφερε ότι το θέμα της χώρας μας θα εξεταστεί όταν χρειαστεί και θα αντιμετωπιστεί. Προσέθεσε δε πως είναι πολύ νωρίς να συζητηθούν οι όροι που αφορούν μακροπρόθεσμα το PEPP και ότι αυτό μπορεί να γίνει προς το τέλος του έτους. Η Κριστίν Λαγκάρντ και τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου της ΕΚΤ αποφάσισαν να συνεχίσουν τις αγορές με «μέτρια χαμηλότερο ρυθμό», σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση. Μέχρι τώρα οι μηνιαίες αγορές έφταναν τα 80 δισ. ευρώ. Τα στελέχη της ΕΚΤ έδωσαν πάντως την ίδια στιγμή σήμα ότι το πρόγραμμα ενίσχυσης της οικονομίας της ευρωζώνης ύψους 1,85 τρισ. ευρώ θα συνεχίσει να εφαρμόζεται τουλάχιστον έως τον Μάρτιο του 2022 ή και αργότερα αν χρειαστεί. Με τον τρόπο αυτόν η ΕΚΤ δείχνει ότι δεν είναι έτοιμη ακόμη να ανακοινώσει το πώς και το πότε θα αρχίσει να κλείνει την κάνουλα της χορήγησης έκτακτης ρευστότητας, κάτι το οποίο αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο εντονότερης συζήτησης προς τα τέλη του τρέχοντος έτους. Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία, αλλά κι άλλες χώρες της Βόρειας Ευρώπης όπως η Ολλανδία και η Αυστρία, είχαν εκφράσει ανησυχίες για την έκταση του προγράμματος PEPP. Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Αυστρίας και της Ολλανδίας Ρόμπερτ Χόλτσμαν και Κλάας Κνοτ αντίστοιχα ανέφεραν πριν λίγες μόλις μέρες ότι η πορεία του πληθωρισμού δείχνει πως υπάρχει ανάγκη να μειωθεί η ρευστότητα από την ΕΚΤ.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Η ΕΚΤ έχει ακόμα διαθέσιμα να δαπανήσει με βάση το πρόγραμμα PEPP περίπου 500 δισ. ευρώ μέχρι τον Μάρτιο του 2022, ή μέχρι να κριθεί απαραίτητο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμα και εάν οι αγορές κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης μειωθούν από τα 80 στα 70 ή 60 δισ. ευρώ, η κεντρική τράπεζα θα εξακολουθεί να απορροφά πλήρως για το υπόλοιπο της χρονιάς το χρέος που θα εκδίδουν οι κυβερνήσεις τουλάχιστον για το επόμενο διάστημα, εκτιμούν αναλυτές των «Financial Times».

Η Λαγκάρντ δήλωσε αισιόδοξη για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός τον Αύγουστο στην ευρωζώνη εκτιμάται πως έφτασε το 3% από 2,2% τον Ιούλιο, αλλά αναφέρθηκε ξανά στον κίνδυνο της μετάλλαξης Δέλτα. Η ΕΚΤ φαίνεται ότι δεν θέλει προς το παρόν να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ τερματίζοντας το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων αλλά θέλει να δείξει πως μεταβάλλει τη δυναμική του. Η Fed και η Τράπεζα της Αγγλίας έχουν δώσει σήμα ότι θα αρχίσουν να σταματούν τις αγορές ομολόγων φέτος. Αυτό έχουν ήδη αρχίσει να το κάνουν επίσης οι κεντρικές τράπεζες του Καναδά, της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας. Το στοίχημα πάντως της ΕΚΤ είναι μεγάλο, καθώς ακόμα και μέσα στην ΕΚΤ υπάρχουν διαφορετικά στρατόπεδα που υποστηρίζουν λιγότερο ή περισσότερο χαλαρή νομισματική πολιτική. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας έχει στείλει μήνυμα ότι η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να υπερερμηνεύσει την άνοδο του πληθωρισμού στην ευρωζώνη. Οπως είπε μιλώντας πρόσφατα στο Bloomberg, «σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις, το πρόσφατο άλμα στον πληθωρισμό οφείλεται σε προσωρινούς παράγοντες που σχετίζονται με διάφορους περιορισμούς από την πλευρά της προσφοράς οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί λόγω της πανδημίας».

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι η κεντρική τράπεζα δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσει όλο το ποσό που έχει στη διάθεσή της, φτάνει το κόστος δανεισμού στην ευρωζώνη να διατηρηθεί σε χαμηλά επίπεδα. Η ίδια βέβαια έχει αναφέρει ότι η ΕΚΤ έχει βάλει στο μικροσκόπιο την πορεία του πληθωρισμού για να δει εάν η αύξηση των τιμών είναι προσωρινή, κάτι πολύ πιθανό, όπως είπε, ή πιο μόνιμη, αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο.