«Φυλακισμένη» πριγκίπισσα

Παρακολουθώντας την ταινία «Spencer» του Πάμπλο Λαρέν που προβλήθηκε τις πρώτες ημέρες του 78ου Φεστιβάλ Βενετίας και σε παγκόσμια πρεμιέρα, δεν εκτιμάς μόνο την εξαιρετική ερμηνεία της Κρίστεν Στιούαρτ στον ρόλο της πριγκίπισσας Νταϊάνας. Εκτιμάς γενικότερα την αντιμετώπιση του δύσκολου αυτού θέματος από τον σκηνοθέτη, ο οποίος χωρίς ποτέ να καταφεύγει στον λαϊκισμό, ή σε προβλέψιμες «κουτσομπολίστικες» ευκολίες, αναζητεί και βρίσκει τρόπους για να εισχωρήσει στην καρδιά του ζητήματος: για τον Λαρέν καρδιά του ζητήματος είναι η ίδια η ψυχή της Νταϊάνα, σε συνάρτηση πάντα με τον βασιλικό περίγυρό της που ανοίγοντας την πόρτα της κατάθλιψης, έπαιξε μεγάλο ρόλο, τον μεγαλύτερο ίσως, στην ολοκληρωτική κατάρρευσή της.

Το φιλμ που διαθέτει ένα εκπληκτικά γραμμένο σενάριο από τον Στίβεν Νάιτ («Locke») λαμβάνει χώρα στο βρετανικό ύπαιθρο την περίοδο ενός τριημένου Χριστουγέννων στα εξοχικά ανάκτορα (δεν αναφέρεται η χρονιά γιατί ο χρόνος δεν έχει σημασία για τον Λαρέν και τον Νάιτ). Ακόμα και το πιο «καυτό» επεισόδιο στη ζωή της Νταϊάνα, κανένα άλλο από τον ίδιο τον θάνατό της στο τροχαίο δυστύχημα της 31ης Αυγούστου 1997 στο Παρίσι, δεν εντάσσεται στην ταινία.

Εξυπνα και με άψογο κινηματογραφικό χειρισμό, ο Λαρέν αναμειγνύει πραγματικότητα με φαντασία, όνειρα, εφιάλτες, ακόμα και φαντασιώσεις, προκειμένου να παρουσιάσει την ασφυκτική ζωή της Λαίδης Νταϊάνα στο παλάτι. Γιατί ήταν μια ασφυκτική ζωή, η Νταϊάνα δεν έγινε ποτέ αποδεκτή από τη βασιλική οικογένεια, κάτι που ο Λαρέν επισημαίνει με διακριτικό αλλά και αιχμηρό τρόπο.

Η σκηνή για παράδειγμα όπου βλέπουμε την Νταϊάνα να δέχεται παρατηρήσεις από τον σύζυγό της, πρίγκιπα Κάρολο (Τζακ Φάρθινγκ) στην αίθουσα του μπιλιάρδου, μας δίνει αμέσως μια εικόνα της κατάστασης. Η εμμονή του ας πούμε με το κυνήγι το οποίο η Νταϊάνα απεχθανόταν. Η ταινία τον παρουσιάζει τόσο διαχειριστικό που νιώθεις ότι η Νταϊάνα δεχόταν, κυριολεκτικά, bullying. Μην κάνεις αυτό, μην κάνεις το άλλο, γιατί πήγες εκεί, γιατί δεν ντύθηκες έτσι κ.ο.κ. Η Νταϊάνα δεν είχε κανέναν άνθρωπο στο πλάι της.

ΓΛΥΚΑ ΣΤΑ ΚΡΥΦΑ. Η Νταϊάνα που είχε επίσης αριστοκρατική ανατροφή δεν άντεχε αυτή την κατάσταση. Καταπιεζόταν, ασφυκτιούσε, κρυβόταν στις τουαλέτες για να κάνει εμετό – η ταινία σε ορισμένες στιγμές σου δίνει την αίσθηση ότι παρακολουθείς… θρίλερ. Γιατί οι σχέσεις της Λαίδης ήταν αν όχι εχθρικές σίγουρα αμήχανες και ακόμα και με το προσωπικό του παλατιού. Ο ήρωας που υποδύεται ο Τίμοθι Σπολ για παράδειγμα, ο μυστηριώδης κύριος Γκρέγκορι, απόστρατος συνταγματάρχης που έχει την ευθύνη της παρακολούθησης όλων των δρώμενων, μοιάζει να προέρχεται από ταινία τρόμου. Ανέκφραστος, ευγενής αλλά δεικτικός είναι κάτι σαν σκιά της Νταϊάνα, λες και η αποστολή του τον θέλει διαρκώς από πάνω της. Η σκηνή στο τεράστιο ψυγείο του παλατιού όπου η Νταϊάνα έχει πάει (στα κρυφά) για να φάει με λαιμαργία γλυκά, είναι χαρακτηριστική.

Ακόμα και η ινκόγκνιτο επίσκεψή της στο μέρος που μεγάλωσε, ένα τεράστιο κτήμα δίπλα σε εκείνο όπου βρίσκεται ο Βασιλικός Οίκος, θα προκαλέσει θόρυβο. Η Νταϊάνα – πάντα σύμφωνα με την ταινία – ζούσε σχεδόν φυλακισμένη. Αυτή η τεχνική της μυθοπλαστικής αντιμετώπισης ενός πραγματικού γεγονότoς είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του Πάμπλο Λαρέν σε αρεκτές ταινίες. Ο χιλιανός σκηνοθέτης έχει ασχοληθεί με διάφορα πολιτικά γεγονότα μεταφέροντας τη δική του αίσθηση – θα έλεγες ότι τα γεγονότα είναι περισσότερο μια αφορμή προκειμένου να δώσει την προσωπική του άποψη για την εποχή και την ατμόσφαιρά της. Το έκανε με το «Post Mortem» που αναφερόταν στην περίοδο της δολοφονίας του Σαλβαδόρ Αλιέντε και του πραξικοπήματος στη Χιλή, το έκανε στο «ΝΟ» όπου πραγματεύτηκε την υπόθεση ενός δημοψηφίσματος που έγινε στη Χιλή επί δικτατορίας Αουγκούστο Πινοτσέτ, το έκανε και στην «Τζάκι», μια διείσδυση στον ψυχικό κόσμο της Τζάκι Κένεντι τις ημέρες που ακολούθησαν τη δολοφονία του συζύγου της προέδρου των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένετι στο Ντάλας του Τέξας.

ΣΤΙΟΥΑΡΤ ΓΙΑ ΟΣΚΑΡ; Το «ΝΟ» προτάθηκε για το Οσκαρ Διεθνούς ταινίας και η «Τζάκι» είχε οδηγήσει την Νάταλι Πόρτμαν που υποδύθηκε την Κένεντι στα Οσκαρ. Δεν αποκλείεται να συμβεί το ίδιο με την Κρίστεν Στιούαρτ, για την οποία στην αρχή, όταν η συμμετοχή της στην ταινία ανακοινώθηκε για πρώτη φορά, είχαν εκφραστεί σοβαρές αμφιβολίες για το αν μπορεί να τα βγάλει πέρα με έναν τόσο δύσκολο ρόλο. Η εικόνα της που είδαμε στην οθόνη είναι τόσο ακριβής στις λεπτομέρειες που σε ξαφνιάζει. Μάλιστα, η 31χρονη ηθοποιός δήλωσε ότι στη «Spencer» ένιωσε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα «σωματική ελευθερία» που έχει νιώσει σε γυρίσματα ταινίας. Με αυτό το σύστημα, πάντως, ο Λαρέν ξεφεύγει από τη στεγνή και ψυχρή ντοκιμαντερίστικη βιογραφία και καλλιεργεί τα εδάφη του λυρισμού, του στοχασμού και του προσωπικού αποτυπώματος, δηλαδή της δικής του αίσθησης πάνω στο θέμα. Και αυτός ο τρόπος είναι σίγουρα προτιμότερος αρκεί να θυμηθούμε το φιάσκο της προηγούμενης ταινίας που ασχολήθηκε με την Νταϊάνα, τίτλος της οποίας ήταν «Νταϊάνα» με πρωταγωνίστρια τη Ναόμι Γουότς.