Επέτειος – πυξίδα για την επόμενη ημέρα

Θα τον μεθύσουμε τον ήλιο φέτος; Από τη μέρα που το ΠΑΣΟΚ σταμάτησε πια να αποτελεί έναν από τους δύο πόλους του ελληνικού δικομματισμού, κάθε 3η Σεπτέμβρη ξεκινάει με την ίδια απορία: μήπως φέτος είναι η χρονιά της μεγάλης επιστροφής; Ανάλογα ποιον ρωτάει κανείς, θα πάρει μια διαφορετική απάντηση. Κάποιοι, οι πιο απογοητευμένοι, μιλούν για ευκαιρίες που ήρθαν και έφυγαν ανεκμετάλλευτες τα τελευταία δέκα χρόνια. Αλλοι επιχειρηματολογούν για το τραύμα που άφησε η εφαρμογή της λιτότητας, η συγκυβέρνηση με τη ΝΔ, η διάσπαση και ο διεμβολισμός από τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι άρτι αφιχθέντες, όσοι έφτασαν στην πόρτα του ΠΑΣΟΚ μέσω του Κινήματος Αλλαγής το 2017, δεν έχουν την ίδια αισιοδοξία που είχαν τότε για τη μετεξέλιξη της δημοκρατικής παράταξης. Ακόμα όμως κι αν όλα αυτά ισχύουν, δεν υπάρχει ούτε ένας που να πιστεύει πως το ΠΑΣΟΚ, που βρέθηκε στα ύψη και στα βάθη της ελληνικής πολιτικής σκηνής, έχει ήδη πει την τελευταία του λέξη.

Η φετινή συγκυρία, 47 χρόνια από την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος και 40 από την Αλλαγή, δίνει στην (εφτάψυχη, όπως αποδεικνύεται) ελληνική σοσιαλδημοκρατία μια ακόμα ελπίδα. Η ΝΔ, από την πλευρά της κυβέρνησης, μετά από διαδοχικά ανοίγματα στο προοδευτικό Κέντρο δείχνει να έχει μπει σε μια άλλη φάση «μαζέματος» του κομματικού της ακροατηρίου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμα και μετά από έναν πολύ δύσκολο Αύγουστο, δεν έχει καταφέρει να θεωρείται αξιόπιστη εναλλακτική – το ποσοστό του, μισό πάνω – μισό κάτω, δεν αλλάζει και μαζί δεν αλλάζει τους εκλογικούς συσχετισμούς, κάνοντας πολλούς να μιλούν για έναν «κουτσό δικομματισμό». Αν αυτή η ανάλυση ισχύει (και για τα στελέχη του Κινήματος Αλλαγής ισχύει) τότε θεωρούν πως ο τοίχος που θα μπορούσε να υπάρχει σε άλλη περίπτωση μεταξύ των πρώτων δύο κομμάτων και των υπόλοιπων κοινοβουλευτικών δυνάμεων δεν είναι αδιαπέραστος.

ΜΑΣΚΕΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ. Τα διαδικαστικά της επετείου κινούνται σε κλασικούς ρυθμούς. Η εκδήλωση θα γίνει σήμερα το απόγευμα στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, στον Ταύρο, στον ανοιχτό χώρο που επιτρέπει να τηρηθούν οι αποστάσεις, ενώ απ’ έξω θα ζητούνται και πιστοποιητικά εμβολιασμού. Οι επετειακές μάσκες ΠΑΣΟΚ θα κάνουν πάλι την εμφάνισή τους, ενώ καλεσμένοι είναι οι πρώην πρόεδροι του ΠΑΣΟΚ, τα εν ζωή ιδρυτικά στελέχη του, τα μέλη της ΚΕ, βουλευτές και ευρωβουλευτές. Πριν την ομιλία της Γεννηματά το κόμμα θα βραβεύσει εθελοντές και πυροσβέστες που διακρίθηκαν στις πρόσφατες πυρκαγιές, ενώ μετά το σχετικό επετειακό βίντεο θα διαβαστούν και χαιρετισμοί από κεντροαριστερές ηγεσίες στην Ευρώπη. Παρόντες θα είναι και οι τρεις άλλοι υποψήφιοι αρχηγοί: ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο Ανδρέας Λοβέρδος και ο Χάρης Καστανίδης. Στην ομιλία της, η Γεννηματά αναμένεται να αναφερθεί «στο μήνυμα του ΠΑΣΟΚ στη νέα εποχή ως δύναμη ανατροπής, ως ένα πραγματικό Κίνημα Αλλαγής». Θεωρείται, βέβαια, αναπόφευκτο πως η ομιλία της θα έχει στοιχεία που αναδεικνύει η ίδια όπως η προσήλωση στη «νέα αλλαγή» και η «αδιαπραγμάτευτη αυτόνομη πορεία» του κόμματος.

ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΣΑ ΤΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ. Από την άλλη, η σημερινή 3η Σεπτέμβρη είναι το χρονικό όριο μετά το οποίο ξεκινάει επί της ουσίας ο προεκλογικός αγώνας για την ανάδειξη της νέας ηγεσίας του Κινήματος Αλλαγής – από εδώ και πέρα, οι τουλάχιστον τέσσερις υποψήφιοι, σε συνδυασμό με τα αρμόδια όργανα, θα πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται τις λεπτομέρειες των εκλογών, για τις οποίες τον τελευταίο λόγο θα έχει η Κεντρική Επιτροπή που θα συνεδριάσει σε λίγες εβδομάδες. Η επέτειος της 3ης Σεπτέμβρη, πάντως, λειτουργεί και σαν προειδοποίηση ενότητας για την περίοδο που έρχεται: όχι μόνο γιατί τελικά αυτές οι εκλογές μπορεί να μη φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα από άποψη ποσοστών (ο αρχηγός που θα προκύψει θα είναι αυτός που θα οδηγήσει το κόμμα στις εκλογές της απλής αναλογικής και, εκτός απροόπτου, σε διπλές κάλπες) αλλά γιατί η περίοδος μέχρι την εσωκομματική κάλπη κινδυνεύει να βάλει την παράταξη σε μια παρατεταμένη περίοδο εσωστρέφειας.