Το πανεπιστήμιο σε δημόσια θέα

Τα πρόσφατα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων κατέδειξαν, για μια ακόμη φορά, σειρά ζητημάτων του εκπαιδευτικού συστήματος και, ειδικότερα, της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η ποιότητα της οποίας αντανακλάται στο επίπεδο των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των αποφοίτων της, ήτοι των υποψηφίων για ανταγωνιστικές αποδόσεις στις πανελλαδικές εξετάσεις.

Σε ό,τι αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση και χωρίς να υπολογίζονται η διαχρονική υποστελέχωση, η γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού και η στενότητα των διαθέσιμων πόρων στα πανεπιστήμια, σημειώνονται η συνεχής απόρριψη από το υπουργείο Παιδείας των προτεινόμενων από τα πανεπιστήμια θέσεων φοίτησης, ανάλογα με τη «φέρουσα ικανότητα» του καθενός και η, συνήθως μέχρι του διπλασιασμού τους, αύξησή τους, καθώς και η ανομοιογενής θεσμική κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων τους σε ρυθμιζόμενα επιστημονικά αντικείμενα (υγειονομικά, μηχανικών κ.λπ.) με σπουδές από τα ΑΕΙ. Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τις περιορισμένες εγχώριες επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι, ωστόσο, διαπρέπουν διεθνώς. Ενδεικτικά, αναφέρεται η φυγή 20.000 ιατρών, που σπούδασαν με δαπάνες των ελλήνων φορολογουμένων, στην αλλοδαπή.

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής διόρθωσε, σε έναν βαθμό, την εικόνα των βαθμολογικών βάσεων των εισακτέων, ωστόσο δεν συνέβαλε στον εξορθολογισμό της κατανομής των εισαχθέντων στα τμήματα, με συγκεκριμένα ανώτερα και κατώτερα όρια.

Επιπρόσθετα, διαπιστώνεται έλλειψη ουσιαστικής στήριξης των ακριτικών, και όχι μόνο, πανεπιστημίων για εθνικούς λόγους, με εισοδηματικές ενισχύσεις (τουλάχιστον €200 ανά φοιτητή ανά μήνα και για δέκα μήνες ετησίως), με συμμετοχή τόσο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όσο και των τοπικών κοινωνιών.

Αναφορικά, δε, με το δίπολο πανεπιστήμιο ή επαγγελματική κατάρτιση σε ΙΕΚ, σημειώνεται ότι δεν έχει επαρκώς διασαφηνιστεί, με αποτέλεσμα να αιωρείται η χρησιμότητα, ως εναλλακτικής, της φοίτησης στα προσφάτως αναβαθμισμένα δημόσια ΙΕΚ, τα οποία, επιπλέον, προσφέρουν θεσμική δυνατότητα συνέχισης των σπουδών, με κατάταξη σε πανεπιστημιακά τμήματα. Πρόκειται για ένα θέμα το οποίο επιτείνεται περαιτέρω με την άκριτη διακίνηση απόψεων περί θεσμοθέτησης τριετών προγραμμάτων εφαρμοσμένων ή τεχνολογικών σπουδών στα πανεπιστήμια, με αποτέλεσμα, δικαίως, να διερωτάται κανείς εάν τα ελληνικά ΑΕΙ προσφέρουν, στην πλειοψηφία τους, κάτι διαφορετικό.

Σε σχέση με την αναδιάταξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια, χάρη στις φιλότιμες προσπάθειες των μελών τους, τα οποία καταβάλλουν, εν συνόλω, σημαντικές προσπάθειες εξωστρέφειας, δρουν πλέον στο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση, τμήματα με εξαιρετικά περιορισμένους πόρους δεν έχουν προοπτικές βιωσιμότητας, ανεξάρτητα από το γνωστικό αντικείμενο που θεραπεύουν. Συνεπώς, η ανάληψη της ευθύνης λειτουργίας τμημάτων χωρίς πόρους προσβάλλει, εν γένει, την ποιότητα των ελληνικών πανεπιστημίων.

Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, διανύοντας τον τρίτο χρόνο λειτουργίας του, αναπτύσσεται ταχύτατα σε επίπεδο σπουδών, έρευνας, ανάπτυξης του προσωπικού του, υποδομών, ψηφιακού μετασχηματισμού, αξιολόγησης, εξωστρέφειας, αναγνώρισης, διαρκούς βελτίωσης της διεθνούς του κατάταξης, κοινωνικής προσφοράς και διασύνδεσης, τόσο με την τοπική αυτοδιοίκηση όσο και με το σύνολο της κοινωνίας, ενώ έχει χαρακτηριστεί ως το πρώτο «πράσινο» πανεπιστήμιο. Στρατηγική μας είναι να επενδύουμε στους ανθρώπους κι επιδίωξή μας αποτελεί η αρμονική και δημιουργική συνεργασία του συνόλου των μελών της ακαδημαϊκής μας κοινότητας, κοινό όραμα της οποίας είναι η καθιέρωση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς, ως ισχυρού, σύγχρονου, προοδευτικού πανεπιστημίου με δημόσιο χαρακτήρα, αναγνωρίσιμου και ανταγωνιστικού στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Εργαζόμαστε για τη δημιουργία ενός Ιδρύματος ευχάριστης καθημερινότητας, το οποίο θέτει υψηλά θέματα επιστήμης, υγείας, αυτοπροσδιορισμού, αξιοπρέπειας, πολιτισμού, αθλητισμού και οικολογίας και, τελικά, ενός χώρου στον οποίο μπορούμε να ζούμε, να κοινωνικοποιούμαστε και να δημιουργούμε αρμονικά.

Ο Παναγιώτης Ε. Καλδής είναι πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής