Μετέωρη η τριμερής σύνοδος του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη

Ενα είναι βέβαιο. Και μόνο αυτό μάλλον: η χθεσινή συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου υπό τον πρόεδρο Αναστασιάδη είχε στόχο να διαλύσει το μυστήριο ως προς το τι ήταν τελικά η «δήλωση, απάντηση, πρόταση» του προέδρου, κατά το λεκτικό του κυβερνητικού εκπροσώπου, για επιστροφή στο Σύνταγμα του ’60. Απαντώντας έτσι και ως προς την ακρίβεια της ως άνω περιγραφής, δεδομένου ότι ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης είπε πως δεν πρόκειται για πρόταση και επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί μιλώντας για «σχήμα λόγου» του κύπριου προέδρου.

Τι ήταν λοιπόν; Πρόταση η οποία επαναφέρει στο τραπέζι, αντί της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, ένα Σύνταγμα το οποίο προνοεί βέτο των Τουρκοκυπρίων στα πάντα, εγγυήσεις αλλά και επεμβατικά δικαιώματα της Αγκυρας ή ένα «σχήμα λόγου»; Απάντηση δεν είναι, αλλά αυτό που μπορεί να πει κανείς είναι πως και μετά την ενημέρωση του Εθνικού – και της διαπραγματευτικής ομάδας των Ελληνοκυπρίων, η οποία έγινε χωριστά τελικά το βράδυ της Τρίτης – προκύπτει, μέσα στην τραγικότητα των εξελίξεων στο Κυπριακό, και κάτι με κωμικά στοιχεία: διότι, απλά, κανείς δεν αποφάσισε τι ήταν. Η αντιπολίτευση διά του ΑΚΕΛ κατάλαβε ότι ήταν συγκεκριμένη πρόταση. Το ίδιο και οι μισοί διαπραγματευτές που διαφώνησαν, σύμφωνα με τις πληροφορίες στον Τύπο. Το ΔΗΚΟ από την άλλη, επίσης στην αντιπολίτευση, κάλυψε τον πρόεδρο λέγοντας ότι ήταν απλώς μια κίνηση για να καταδειχθεί η αδιαλλαξία Τατάρ, ενώ άλλα κόμματα όπως οι Οικολόγοι μίλησαν για αναφορές του προέδρου οι οποίες δεν έπρεπε να γίνουν. Το πιο ενδιαφέρον ήταν πως και το ίδιο το κυβερνών κόμμα, ο ΔΗΣΥ, φρόντισε να αποστασιοποιηθεί ξεκάθαρα μιλώντας για ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών στη βάση που έχει συμφωνηθεί.

ΔΙΠΛΗ ΑΠΩΛΕΙΑ. Η απώλεια για την ελληνοκυπριακή πλευρά, μετά και τα χθεσινά και πάντοτε εκτός του κεφαλαίου της σοβαρότητάς της διεθνώς, είναι μάλλον διπλή: από τη μια η ιδέα Αναστασιάδη εξόργισε τον ΟΗΕ καθώς αλλάζει τη βάση επί της οποίας η ελληνοκυπριακή πλευρά συζητά – από το 1977 – αλλά και εάν σκόπευε στο να καταδείξει κάτι, όπως υποστήριξε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, αυτό που κατέδειξε είναι πως ουδείς στην ελληνοκυπριακή πλευρά, ούτε και αυτό το ακροδεξιό ΕΛΑΜ το οποίο μιλούσε μέχρι πρότινος για επάνοδο στο ενιαίο κράτος, δεν υποστηρίζει ειλικρινά κάτι τέτοιο. Καθώς, κανένα, μα κανένα κόμμα δεν ψέλλισε έστω κάτι για το Σύνταγμα του 1960, το οποίο σαφώς και ουδείς στην ελληνοκυπριακή ηγεσία ή κοινότητα θέλει.

Βέβαιο, δε, πρέπει να θεωρείται πως πολύ σύντομα ο Τατάρ θα το χρησιμοποιήσει για να πει ότι αποκαλύφθηκαν, κατά τη δική του ερμηνεία, οι πραγματικές προθέσεις των Ελληνοκυπρίων, οι οποίοι τίποτα δεν θέλουν να μοιραστούν με τους Τουρκοκύπριους, όπως νυχθημερόν διαλαλεί.

ΜΑΤΑΙΩΣΕ Η ΛΟΥΤ. Βέβαιο είναι επίσης πως η ιστορία αυτή αφήνει μετέωρη ακόμα και την τριμερή του Σεπτέμβρη στη Νέα Υόρκη, ενώ έχει ματαιώσει την κάθοδο της απεσταλμένης του γ.γ. του ΟΗΕ Τζέιν Χολ Λουτ στο νησί, όχι βεβαίως για το θέμα του Αφγανιστάν – κατά τις επιλεκτικές διαρροές στον Τύπο – καθώς καμία σχέση δεν έχει η Λουτ με το θέμα, αλλά λόγω της απαρέσκειας του διεθνούς Οργανισμού.

Της απαρέσκειας για αυτό που ο ΟΗΕ καταλαβαίνει και αποτυπώνει πια στις εκθέσεις του και ο Αντόνιο Γκουτέρες ως έλλειψη βούλησης και των δύο πλευρών για πρόοδο.

Συνεπώς, το ερώτημα εάν υπήρχε πρόταση ή ήταν απλώς σχήμα λόγου μάλλον δεν έχει πλέον ιδιαίτερη σημασία εάν αναλογιστεί κανείς το πόσο ακόμα πιο πίσω έχει πάει πια το Κυπριακό.