Γεμάτα εστιατόρια, αβέβαιο μέλλον…

Το Eleven Madison Park, ένα από τα καλύτερα εστιατόρια στη Νέα Υόρκη, είχε πριν από μερικές εβδομάδες μια λίστα αναμονής με 15.000 πελάτες που περίμεναν για ένα τραπέζι. Κι όμως ο κλάδος της εστίασης στις ΗΠΑ σύμφωνα με το Bloomberg έχει χάσει 1,5 εκατ. θέσεις εργασίας, συνολικά έσοδα από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Απρίλιο του 2021 290 δισ. δολ. και 90.000 εστιατόρια δεν άνοιξαν ποτέ μετά τα lockdown. Την ίδια εποχή, σε νησί των Κυκλάδων – όχι από τα πρωτοκλασάτα με αεροδρόμιο και πολυτελή ζωή – για να φας ακόμα και σε ψητοπωλείο έπρεπε να έχεις κάνει κράτηση τουλάχιστον ένα τριήμερο. Αυτό συνέβαινε τις τελευταίες μέρες του Αυγούστου, καθώς νωρίτερα στο ίδιο νησί υπήρχε εστιατόριο που ήταν «κλεισμένο» για ένα 20ήμερο. Οι επισκέπτες έκλειναν τραπέζι πολλές μέρες πριν από την άφιξή τους.

Παρόμοια ήταν η κατάσταση στους περισσότερους τουριστικούς προορισμούς, για τον μήνα Αύγουστο και πιθανότατα θα είναι και τις πρώτες μέρες του Σεπτεμβρίου. Η εστίαση δούλεψε καλά μετά το άνοιγμα, ειδικά στις τουριστικές περιοχές.

Νωρίτερα είχε καταγράψει κίνηση ρεκόρ και στα αστικά κέντρα. Η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε ότι ο τζίρος της εστίασης ξεπέρασε στο β’ τρίμηνο το 1 δισ. ευρώ. Περίπου ο διπλάσιος από το αντίστοιχο τρίμηνο του 2020. Αλλά μόλις στο μισό του 2019. Το τρίτο τρίμηνο εκτιμάται πλέον ότι μπορεί να κινηθεί και πάνω από τα μεγέθη του 2019. Αλλά η αβεβαιότητα παραμένει.

Πολλοί αναρωτιούνται μήπως η εικόνα μετά το άνοιγμα είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου, ενός κλάδου που παραπαίει. Δίπλα στις ακμάζουσες, προσώρας, επιχειρήσεις στις τουριστικές περιοχές υπάρχουν χιλιάδες που δυσκολεύονται. Που δεν πατούν ακόμα γερά στα πόδια τους μετά τα lockdown. Ακούν και τις κυβερνητικές αποφάσεις για το καθεστώς λειτουργίας τους τον χειμώνα και το επιχειρηματικό τους πλάνο γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο. Λένε οι εκπρόσωποι του κλάδου πως οι απώλειες από το μέτρο «εστιατόρια μόνο για εμβολιασμένους» θα ξεπεράσουν το 50%. Είναι σίγουρα υπερβολικές. Εκτός και αν έχουν αφαιρέσει το delivery που συγκράτησε τις απώλειες ακόμα και στην περίοδο της σκληρής καραντίνας. Ωστόσο απώλειες θα υπάρχουν. Το σύνηθες επιχειρηματικό ρίσκο που λαμβάνει όποιος ξεκινάει μια επιχείρηση έχει γίνει «ρώσικη ρουλέτα» στην περίπτωση της εστίασης επί Covid.

Οι στρεβλώσεις την ίδια στιγμή τεράστιες. Τα εστιατόρια είναι σήμερα με κρατήσεις για τις επόμενες εβδομάδες, αλλά πριν ήταν κλειστά. Σε λίγες μέρες θα λειτουργούν για τους περίπου μισούς Ελληνες. Την ίδια στιγμή τα ενοίκια αυξάνουν, καθώς οι ιδιοκτήτες βλέπουν την αύξηση της κίνησης. Ξεχνούν όσα προηγήθηκαν και αδιαφορούν για όσα έρχονται. Το κόστος ενέργειας επίσης αυξάνει, η υπόλοιπη αλυσίδα τροφοδοσίας τους έχει επίσης διαταραχτεί. Διαταραχές σε εφοδιαστική αλυσίδα, σημαίνει ακριβότερες πρώτες ύλες.

Είναι τόσο δύσκολο να διακρίνει κάποιος τη λύση για την επιβίωση χιλιάδων επιχειρήσεων της εστίασης, όσο δύσκολο είναι να προβλέψει κάποιος και την πορεία της πανδημίας. Το μόνο που θα χρειαστεί και πάλι είναι να βρεθεί το δίκαιο, διαφανές και άμεσο μέτρο οικονομικής ενίσχυσης, που θα επιτρέψει να μείνουν όρθιες και αυτόν τον χειμώνα οι περισσότερες από τις επιχειρήσεις που τα κατάφεραν μετά από 20 μήνες πανδημίας…