Το χρονικό ενός θρίλερ στο αεροδρόμιο της Καμπούλ

Φρίκη. Τρόμος. Χάος. Οι λέξεις δεν μπορούν να περιγράψουν όσα συμβαίνουν στο αεροδρόμιο του Αφγανιστάν. Ο απεγκλωβισμός αφγανών πολιτών που εργάστηκαν για τις δυτικές δυνάμεις και θεωρούν ότι κινδυνεύουν έχει ήδη ξεκινήσει από τα μέσα Αυγούστου και αφορά και την Ελλάδα. Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας έδωσε εντολή την Τρίτη στον έλληνα πρεσβευτή στο Ισλαμαμπάντ Ανδρέα Παπασταύρου να μεταβεί στην Καμπούλ και να «συντρέξει επιτόπου στις προσπάθειες απεγκλωβισμού ατόμων ελληνικού ενδιαφέροντος».

Ο Παπασταύρου έφτασε στο Αφγανιστάν την Τετάρτη, προκειμένου να συναντήσει στην πύλη του αεροδρομίου της Καμπούλ τους δύο αφγανούς διερμηνείς και τις οικογένειές τους και στη συνέχεια να φροντίσει να επιβιβαστούν σε αεροσκάφος. Συνολικά 10 άτομα. Ο πρεσβευτής, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε, δεν κατάφερε να συναντήσει τους διερμηνείς, καθώς οι Ταλιμπάν δεν τους επέτρεψαν να φτάσουν στην πύλη.

«Πρόκειται για εξαιρετικά δύσκολη και λεπτή κατάσταση, όπως όλα τα ανθρώπινα θέματα, η οποία απαιτεί τους ανάλογους και υπεύθυνους χειρισμούς» τονίζει ο Παπασταύρου μιλώντας στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο». Σε τηλεφωνική μας συνομιλία αργά το βράδυ της Πέμπτης και ενώ βρισκόταν στο Ισλαμαμπάντ ο έλληνας διπλωμάτης παρέμενε εξαιρετικά φειδωλός όσον αφορά τις λεπτομέρειες της δύσκολης αποστολής που είχε αναλάβει. «Απαιτείται υπευθυνότητα και η μέγιστη προσοχή» υπογραμμίζει. «Είναι μία προσπάθεια που ούτως ή άλλως πρέπει να συνεχιστεί, μέχρι να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες, τις οποίες πρέπει να αξιολογήσουμε και να κινηθούμε αναλόγως» σημειώνει και χαρακτηρίζει τις αλλαγές που συντελούνται στο Αφγανιστάν «κοσμοϊστορικές». Είναι, όπως λέει, αλλαγές που δεν θα επηρεάσουν «μόνο το Αφγανιστάν αλλά ολόκληρη την περιοχή και ίσως έχουν επιπτώσεις σε όλο τον κόσμο». Σχολιάζοντας τις εκρήξεις την Πέμπτη σημειώνει ότι προς το παρόν «δεν μπορούμε να πούμε τίποτα. Στο χάος είναι απόλυτα φυσιολογικό διάφοροι να θέλουν να τονίσουν την παρουσία τους με τον όποιο τρομακτικό τρόπο». Οσο για τους απεγκλωβισμούς ξεκαθαρίζει ότι «υπάρχει ηθικό, ανθρωπιστικό καθήκον να σώσουμε όσους μπορούμε και όσους μας έχουν προσφέρει. Αυτές οι υποθέσεις εξαιρετικά λεπτές, σας ξαναλέω, και ευαίσθητες. Εγώ κινήθηκα με τις εντολές της ηγεσίας του υπουργείου μου και προσπάθησα να κάνω ό,τι καλύτερο, δεδομένων των τραγικών συνθηκών. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι, όπως κάθε ανθρωπιστική προσπάθεια, και αυτή δεν τελειώνει με μία ή δύο περιπτώσεις».

Ο Παπασταύρου, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αναχώρησε από την Καμπούλ αργά το απόγευμα της Τετάρτης και επέστρεψε στο Ισλαμαμπάντ για λόγους ασφαλείας. Την Πέμπτη στο Ισλαμαμπάντ έφτασε αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας στο οποίο επέβαιναν δύο διπλωμάτες και ομάδα των Ενόπλων Δυνάμεων. Επιβιβάστηκε ο Παπασταύρου και το αεροσκάφος αναχώρησε για Καμπούλ. Η οδηγία ήταν οι διπλωμάτες να παραμείνουν στο χώρο που ελέγχουν οι νατοϊκές δυνάμεις και να συνεχίσουν τις προσπάθειες για είσοδο των διερμηνέων στο αεροδρόμιο. Ωστόσο μετά την έκρηξη το αεροσκάφος που είχε ήδη απογειωθεί πήρε εντολή να επιστρέψει στο Ισλαμαμπάντ. Το αεροσκάφος παρέμενε σε ετοιμότητα στο Ισλαμαμπάντ και την Παρασκευή προκειμένου να αναχωρήσει εκ νέου για Καμπούλ. Και όπως τόνιζαν διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος ήταν σε διαρκή συνεννόηση.

Παράλληλα συνεχίζονταν και χθες οι προσπάθειες για συνεννόηση και με άλλα κράτη, μεταξύ αυτών και το Κατάρ, για να βρεθεί τρόπος οι διερμηνείς να μπουν στο αεροδρόμιο και είτε να απομακρυνθούν με το ελληνικό αεροσκάφος, είτε με άλλης δύναμης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το σενάριο αποστολής ελληνικού αεροσκάφους εξεταζόταν ήδη από την Τετάρτη, ωστόσο οι υποσχέσεις που δίνονταν για είσοδο των διερμηνέων στο αεροδρόμιο αναιρούνταν διαρκώς, τόσο λόγω του χάους όσο και γιατί δεν είχαν τα απαραίτητα έγγραφα με την πρεσβεία μας στο Ισλαμαμπάντ να εκδίδει βεβαιώσεις ταυτοπροσωπίας.

«Η ζωή των ανθρώπων αυτών είναι σε άμεσο κίνδυνο. Δεν ξεκινούν να πάνε σε οποιοδήποτε αεροδρόμιο. Κάποιοι αναγκάζονταν να μείνουν κρυμμένοι σε υπονόμους. Ενα παιδί αρρώστησε την Τετάρτη λόγω της ζέστης και η μία οικογένεια αναγκάστηκε να αποχωρήσει, έπειτα από ώρες. Ο οδηγός του λεωφορείου που τους μετέφερε – όπως αναφέρθηκε – ζήτησε χρήματα, 10 δολάρια το κεφάλι. Η λογική έχει τελειώσει στην Καμπούλ. Ο καθένας στο αεροδρόμιο, από τους Δυτικούς, προσπαθεί να σώσει τους δικούς του. Το χάος δεν είναι μόνο έξω, είναι και μέσα. Αυτοί οι άνθρωποι μπήκαν και βγήκαν από λίστες αναχώρησης τουλάχιστον τρεις φορές» σημειώνει στρατιωτική πηγή. Ολες οι πηγές συμφωνούσαν στο ότι τα πράγματα αλλάζουν τόσο γρήγορα και οι κίνδυνοι είναι τόσο αυξημένοι που κάθε διαρροή του σχεδιασμού θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Σε αυτές συνθήκες χάους, διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές τονίζουν ότι η προσπάθεια δεν εγκαταλείπεται και δεν τελειώνει ούτε την 31η Αυγούστου.