Ηχοδύναμα

Μπετόβεν: Τα Κοντσέρτα για πιάνο, Κρίστιαν Τσίμερμαν, Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου,
Σερ Σάιμον Ρατλ, Deutsche Grammophon, 3 CD

Για τον Κρίστιαν Τσίμερμαν αυτή είναι η δεύτερη φορά που ηχογραφεί τα πλήρη Κοντσέρτα του Μπετόβεν για πιάνο. Η πρώτη ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’80, όταν ο νεαρός τότε πιανίστας είχε πέσει σαν μετεωρίτης στη διεθνή μουσική σκηνή. Είχε αρχίσει να τα ηχογραφεί σε συναυλίες στη Βιέννη με τη Φιλαρμονική υπό τον Λέοναρντ Μπερνστάιν. Δυστυχώς, πρόλαβαν μόνο τα τρία τελευταία: λίγο μετά ο Μπερνστάιν πέθανε. Και ο Τσίμερμαν ηχογράφησε διευθύνοντας πλέον ο ίδιος τα δύο πρώτα, δύο χρόνια μετά. Εκείνες οι ηχογραφήσεις είναι σημεία αναφοράς.

Για τον Σάιμον Ρατλ αυτή είναι η τρίτη ηχογράφηση. Η πρώτη ήταν και πάλι στη Βιέννη με τον Αλφρεντ Μπρέντελ. Η δεύτερη με την Ουχίντα και τη Φιλαρμονική του Βερολίνου. Οσο κι αν οι ηχογραφήσεις με τον Μπρέντελ χαίρουν του status που μπορεί να φανταστεί κανείς, εκείνες με την Ουχίντα, που τις εξέδωσε η εταιρεία της Φιλαρμονικής, είναι ανώτερες από τις πρώτες από όποια σκοπιά και να τις προσεγγίσει κανείς. Τουλάχιστον στο ορχηστρικό τους σκέλος. Ο Ρατλ στη Βιέννη έκανε και έναν συμφωνικό κύκλο Μπετόβεν, όπως έκανε και μετά στο Βερολίνο, ο οποίος και πάλι είναι πιο μεστός και ουσιώδης από τον προηγούμενο. Η σχέση του με τη Φιλαρμονική της Βιέννης, αν και πολυδιαφημισμένη, είναι περιστασιακή δίπλα σε εκείνη με τις δύο άλλες Ορχήστρες των οποίων υπήρξε (Βερολίνο) και είναι (Λονδίνο) επικεφαλής. Και αυτό ακούγεται. Τέλος, για τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου, αυτή είναι η πολλοστή ηχογράφηση, αν και αυτή τη φορά έχει μία μοναδικότητα: έγινε στην εποχή της COVID, με τις προδιαγραφές ασφαλείας που αυτό συνεπάγεται. Και που υπήρξαν γρίφος για τους ηχολήπτες και την παραγωγή της εταιρείας, ο οποίος όμως λύθηκε πολύ αποτελεσματικά.

Ολα τα παραπάνω, τα ονόματα και η τριβή τους με τα έργα, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ένας ακόμα «κλασικός» κύκλος των πέντε Κοντσέρτων γεννήθηκε. Ωστόσο, υπάρχουν εδώ κάποια στοιχεία ανισότητας, στα οποία οι αναγνώσεις, ιδίως από πλευράς μαέστρου, πλησιάζουν στη ρουτίνα – αν και σε άλλα, όπως στο Τρίτο ή στο Τέταρτο Κοντσέρτο, η διεισδυτικότητά του είναι φρέσκια και εντυπωσιακή. Οσο για τον πιανίστα, είναι βέβαιο ότι η αναμονή άξιζε τον κόπο. Ο Τσίμερμαν έχει παίξει αυτά τα έργα περίπου άπειρες φορές σε συναυλίες και η ωριμότητα της προσέγγισής του είναι καταφανής, όπως και η γοητεία του παιξίματός του, που είναι δεδομένη σε ό,τι και αν καταπιαστεί. Η Συμφωνική του Λονδίνου, όπως πάντα σχεδόν, έτσι και εδώ, «πετάει». Ουδείς μπορεί πια να αγνοήσει αυτόν τον νέο κύκλο – ούτε και πρέπει. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός σε αυτά τα έργα παραμένει τεράστιος και αδυσώπητος ακόμα και για τους πιο σπουδαίους μουσικούς. Πολλές δεκάδες κύκλοι από τη δεκαετία του ’50 και έπειτα έχουν καταστήσει αυτό το ρεπερτόριο ναρκοπέδιο για όποιον το πλησιάζει. Οποιος κι αν είναι αυτός.