Τα θηριώδη ρωσικά πυροσβεστικά, τα γηρασμένα Canadair και τα αποτελεσματικά ελικόπτερα

Η παρ’ ολίγον αεροπορική τραγωδία την Τρίτη στην περιοχή των Βιλίων, με την επικίνδυνη προσέγγιση του θηριώδους ρωσικού πυροσβεστικού αεροσκάφους Ilyushin μεταφοράς 40 τόνων νερού και του συντονιστικού ελικοπτέρου (με τον κωδικό «Φλόγα») του Πυροσβεστικού Σώματος, επαναφέρει στην επικαιρότητα το θέμα του συντονισμού, της αποτελεσματικότητας αλλά και των τυχόν κινδύνων από τη χρήση των εναερίων μέσων δασοπυρόσβεσης.

Ο μεγαλύτερος προβληματισμός αφορά τη χρήση του τερατώδους ρωσικού Ilyushin, που έχει δεκαμελές πλήρωμα και δυνατότητα ρίψης περίπου 40 τόνων νερού ανά διέλευση (περίπου 12πλάσια από κάθε πυροσβεστικό ελικόπτερο και οκταπλάσια από τα Canadair). Το εν λόγω αεροσκάφος επιστρατεύτηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας το 1998 (μετά την πυρκαγιά που κατέκαψε περίπου 80.000 στρέμματα στην Πεντέλη και είχε συνεχή παρουσία μέχρι το 2000.

Oμως, από την αρχή διαπιστώθηκε ότι το ογκώδες αεροπλάνο δεν είχε δυνατότητες ελιγμών, δεν μπορούσε να κάνει «βυθίσεις» σε ορεινές εκτάσεις και έριχνε τις τεράστιες ποσότητες νερού από μεγάλο ύψος με αποτέλεσμα σημαντικό τμήμα του να εξατμίζεται προτού φτάσει στο έδαφος.

Απομάκρυνση. Τα παραπάνω διαπιστώνονται και κατά τις τωρινές πτήσεις του, όμως η βασική ένσταση που διατυπώνεται αφορά την απαιτούμενη απομάκρυνση των υπολοίπων ιπτάμενων μέσων όταν επιχειρεί. Στο προχθεσινό παρ’ ολίγον δυστύχημα το Ilyushin πέταξε πάνω από το συντονιστικό ελικόπτερο της Πυροσβεστικής, την ώρα που εκείνο έδινε εντολή για να «παραμερίσουν» τα υπόλοιπα αεροσκάφη και ελικόπτερα ώστε να περάσει ο ιπτάμενος γίγας. Μάλιστα, ο αξιωματικός που επέβαινε στο ελικόπτερο μετέδωσε μέσω ασυρμάτου την «απαράδεκτη κίνηση του πληρώματος του ρωσικού αεροσκάφους» και εν συνεχεία δήλωσε ότι θα προχωρήσει σε επίσημη αναφορά για το συμβάν. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει άγνωστο αν έχει όντως ήδη προβεί σε οποιαδήποτε σχετική ενέργεια που θα οδηγήσει σε έρευνα και πιθανή καθήλωση των ρωσικών αεροσκαφών.

Μάλιστα, στελέχη της Πυροσβεστικής υπενθύμιζαν ότι παρόμοιο συμβάν είχε καταγραφεί και προ 21 ετών στη διάρκεια επιχειρήσεων στην ορεινή Ναυπακτία. Ο προβληματισμός των υπευθύνων τότε της Πυροσβεστικής για συμμετοχή στον μηχανισμό περιορισμού των πυρκαγιών των ρωσικών μεγαθηρίων είχε οδηγήσει στην άρνηση αποδοχής σχετικής προσφοράς της ρωσικής κυβέρνησης το 2012 όταν είχαν εκδηλωθεί μεγάλες πυρκαγιές στο Aγιον Oρος. «Προκειμένου να ρίξει το Ilyushin – από τα 80 μέτρα – 40 τόνους νερού χωρίς ικανοποιητικό αποτέλεσμα δεν επιχειρούν για αρκετά λεπτά τουλάχιστον 10 πυροσβεστικά ελικόπτερα και αεροπλάνα τύπου Canadair ή τα αμφίβια με δυνατότητα ρίψης συνολικά περισσότερων τόνων νερού, από μικρότερο ύψος και με μεγαλύτερη ευστοχία και επιτυχία» σημειώνουν στελέχη του Σώματος.

2.000 τόνους νερού. Oσον αφορά τα Canadair (ορισμένα είναι ηλικίας 50 ετών), από τα οκτώ CL-215 που μπορούσαν να πετάξουν αυτό το καλοκαίρι (συνολικά διαθέτουμε 11) η μέση ημερήσια διαθεσιμότητα είναι πέντε έως έξι, καθώς τα υπόλοιπα επισκευάζονται ή συντηρούνται για να είναι έτοιμα την επόμενη ημέρα. Αντίστοιχα, από τα έξι CL-415 (συνολικά η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει επτά), εν ενεργεία είναι τα τέσσερα έως πέντε ανά ημέρα. Δηλαδή, κατά μέσο όρο, κάθε ημέρα μπορούν να επιχειρήσουν περίπου 10, το καθένα με δυνατότητα ρίψης πέντε – έξι τόνων νερού ανά διέλευση, συνεχή χρόνο πτήσης τις τρεισήμισι ώρες και επιστροφή σε δύο έως τρεις «γύρους» μετά τον ανεφοδιασμό με καύσιμα και τη μηχανική επίβλεψη διάρκειας περί τη μιάμιση ώρα. Με το δεδομένο ότι στην πυρκαγιά των Βιλίων η θάλασσα του Κορινθιακού είναι σχετικά κοντά, μπορούν να πραγματοποιούν υδροληψία και ρίψεις τουλάχιστον πέντε φορές την ώρα το καθένα. Δηλαδή, συνολικά κάθε Canadair μπορεί να ρίχνει περίπου 200-350 τόνους νερού την ημέρα και αθροιστικά μπορούν να ρίχνουν τουλάχιστον 2.000 τόνους νερού.

Εύστοχες βολές. Εξαιρετικά αποτελεσματικά θεωρούνται, εξάλλου, και τα 22 ενοικιαζόμενα πυροσβεστικά ελικόπτερα Erickson, μεσαίου και βαρέος τύπου, χωρητικότητας έως και επτά τόνων, που έχουν όμως τη δυνατότητα γρήγορων υδροληψιών, σύντομης επανόδου στα πύρινα μέτωπα (ακόμη και σε πέντε λεπτά), μεγάλων ελιγμών, βυθίσεων και απολύτως εύστοχων «βολών» νερού ακόμη και με ακρίβεια λίγων  μέτρων. έχουν, μάλιστα, τη δυνατότητα να ρίχνουν πολλαπλές «βολές», λόγω των πολλών δεξαμενών τους. Αυτό σε συνδυασμό με την εμπειρία των πληρωμάτων τους (επιχειρούν όλον τον χρόνο, τον χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο, κυρίως στην Αυστραλία) τα καθιστά πολύτιμα στη μάχη κατά των πυρκαγιών.

Εντούτοις, τόσο αυτά όσο και τα 19 PZL (Πεζετέλ) αλλά και τα οκτώ αμφίβια αεροσκάφη θεωρούνται μικρής αποτελεσματικότητας όταν το πύρινο μέτωπο έχει μεγάλη ένταση και έκταση, όπως συμβαίνει στα Βίλια.

Τέλος, το ρωσικό Beriev με δυνατότητα ρίψης 12 τόνων νερού θεωρείται εξίσου χρήσιμο, χωρίς όμως να είναι και για αυτό εύκολες οι μεγάλες καθοδικές κινήσεις προσέγγισης της φωτιάς. Μία τέτοια βύθιση σε πυρκαγιά στην Τουρκία οδήγησε την περασμένη εβδομάδα στη συντριβή ενός Beriev, αφού δεν κατόρθωσε να πάρει έγκαιρα ύψος.