Οι Γερμανοί ψηφίζουν αλλαγή, ο Σολτς ελπίζει

Δεν απομένουν παρά 45 ημέρες μέχρι τις βουλευτικές εκλογές της 26ης Σεπτεμβρίου στη Γερμανία και οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να μη δίνουν καθαρή εικόνα – ούτε για το αποτέλεσμά τους ούτε για τις τάσεις. Η κατάσταση μοιάζει τόσο ρευστή ώστε αρκεί μια ατυχής στιγμή ενός από τους υποψήφιους – όπως εκείνη με το on camera γέλιο του Αρμιν Λάσετ μπροστά σε ένα τοπίο κατεστραμμένο από τις πρόσφατες πλημμύρες – για να αλλάξουν τα δεδομένα και τα ποσοστά κάποιου κόμματος.

Αυτό, πάντως, που μοιάζει βέβαιο και ενδέχεται να αποτελέσει τελικώς τον καθοριστικό παράγοντα για την ψήφο των Γερμανών και το μετεκλογικό σκηνικό είναι ότι η πλειοψηφία, επωφελούμενη και από την αποχώρηση της Ανγκελα Μέρκελ η οποία σηματοδοτεί ούτως ή άλλως το τέλος μιας εποχής, φέρεται να επιθυμεί την αλλαγή. Μια αλλαγή, μάλιστα, η οποία αφορά τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην ακολουθούμενη πολιτική.

Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με σχετική έρευνα που πραγματοποίησε το ινστιτούτο Bertelsmann, που έφερε στη δημοσιότητα το περιοδικό Der Spiegel, το 55% των ερωτηθέντων τάσσονται υπέρ της κυβερνητικής αλλαγής, ενώ μόλις το 16% δηλώνουν αντίθετοι με ένα τέτοιο σενάριο και το υπόλοιπο 29% εμφανίζονται αναποφάσιστοι. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τομείς στους οποίους επιθυμούν αλλαγή κατεύθυνσης οι Γερμανοί: Το 57%, που είναι και το υψηλότερο ποσοστό, επικεντρώνει στη μεταναστευτική πολιτική και την ενσωμάτωση στην κοινωνία των αλλοδαπών, ενώ το 55% ζητά στροφή στα ζητήματα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, καθώς και του συνταξιοδοτικού.

Μοντέλο 1998  Ή 2005; Εδώ, όμως, προκύπτει ένα ερώτημα, σύμφωνα τουλάχιστον με το στέλεχος του συγκεκριμένου ινστιτούτου, Ρόμπερτ Βέρκαμπ, καθώς το ποσοστό που τάσσεται υπέρ της αλλαγής παραμένει μεν πολύ μεγάλο, αλλά είναι μικρότερο σε σχέση με το αντίστοιχο του Απριλίου, όταν έφτανε στο 62%: «Για την ώρα, παραμένει ανοιχτό πώς θα εξελιχθούν περαιτέρω τα ποσοστά. Θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν σε υψηλό επίπεδο, όπως το 1998 ή να συνεχίσουν να υποχωρούν, όπως συνέβη το 2005», είπε, παραπέμποντας σε δύο προηγούμενες αναμετρήσεις οι οποίες οδήγησαν σε κυβερνητική αλλαγή.

Ο Βέρκαμπ εξηγεί το γιατί: Ενώ το 1998 επήλθε ριζική αλλαγή, με τον συνασπισμό Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων να αντικαθιστά εκείνον της Χριστιανικής Ενωσης (CDU-CSU) και των Φιλελευθέρων (FDP), που είχε επικεφαλής τον Χέλμουτ Κολ, το 2005 η εικόνα ήταν διαφορετική. Κι αυτό διότι την κυβέρνηση του Γκέρχαρντ Σρέντερ και του Γιόσκα Φίσερ διαδέχθηκε τελικώς ο «μεγάλος συνασπισμός ανάμεσα σε CDU-CSU και SPD, που αποτέλεσε και το βασικό μοντέλο της Μέρκελ, με εξαίρεση μία τετραετία.

Ο ίδιος διακινδυνεύει, μάλιστα, να κάνει και μια πρόβλεψη η οποία ίσως ξενίσει πολλούς, τουλάχιστον ανάμεσα σε όσους παρακολουθούν συστηματικά τις πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία: «Η μέχρι τώρα κουρασμένη προεκλογική εκστρατεία οδηγεί μάλλον προς το σενάριο του 2005», λέει, εκτιμώντας προφανώς ότι το πιθανότερο σενάριο είναι η ανανέωση του σημερινού σχήματος, με άλλη ηγεσία.

Αυτό, βεβαίως, είναι κάτι που ουδόλως θα αρέσει στον Ολαφ Σολτς. Ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών, ο οποίος είναι ο υποψήφιος του SPD για την καγκελαρία, μοιάζει να κάνει ένα εντυπωσιακό ντεμαράζ τις τελευταίες εβδομάδες, τουλάχιστον σε επίπεδο δημοσκοπήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι εάν οι Γερμανοί ψήφιζαν απευθείας για καγκελάριο, τότε θα είχε σαφές προβάδισμα έναντι των δύο βασικών ανταγωνιστών του – του Λάσετ και της υποψήφιας των Πρασίνων, Αναλένα Μπέρμποκ, η οποία θεωρούνταν αρχικά ως η μεγάλη έκπληξη, όμως έχει δείξει να «ξεφουσκώνει».

Ο «συνδυασμός». Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ARD, το 35% τον προτιμά για να διαδεχθεί τη Μέρκελ, έναντι μόλις 20% που «ψηφίζει» τον Λάσετ και μόλις 16% την Μπέρμποκ. Ετσι, παρά το γεγονός ότι οι Γερμανοί επιλέγουν κόμματα στην κάλπη, το «αστέρι» του Σολτς – παρά τις «σκιές» που το καλύπτουν από το παρελθόν – μοιάζει να οδηγεί το SPD και να το κάνει να ελπίζει σε μια μεγάλη ανατροπή.

Ο ίδιος, όμως, γνωρίζει πως πολύ δύσκολα θα καταφέρει το κόμμα του να υπερσκελίσει τη Χριστιανική Ενωση – κάτι που, πρακτικά, σημαίνει ότι θα αναγκαστεί να παραμείνει σε ρόλο κομπάρσου εφόσον η διακυβέρνηση με το μοντέλο του «μεγάλου συνασπισμού» συνεχιστεί. Με τους Πράσινους, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Στην περίπτωση που το SPD πάρει έστω και μία ψήφο παραπάνω (κάτι ρεαλιστικό, με βάση τις τάσεις), τα δύο κόμματα συγκεντρώσουν επαρκές ποσοστό και αριθμό βουλευτών και βρουν και ένα τρίτο σύμμαχο – είτε την Αριστερά είτε τους Φιλελεύθερους – τότε ο Σολτς μπορεί να βρεθεί στην καγκελαρία.

Θα πει, βεβαίως, κανείς ότι είναι πολλά αυτά που πρέπει να συμβούν ταυτόχρονα για να το πετύχει. Στην πολιτική, ωστόσο, όλα είναι δυνατά, ειδικά εάν στο «κάδρο» δεν υπάρχει η Μέρκελ ή άλλος αδιαμφισβήτητος ηγέτης.