Η αύξηση των τιμών απειλεί τη ζώνη του ευρώ

Ο επικεφαλής της πανίσχυρης Μπούντεσμπανκ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γενς Βάιντμαν προειδοποιεί ξανά ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη μπορεί να αυξηθεί γρηγορότερα από ό,τι σήμερα αναμένεται και ζήτησε να μην επεκταθεί για πολύ ακόμη το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ για την καταπολέμηση των επιπτώσεων της πανδημίας. Πρόκειται για ένα ακόμη καμπανάκι από τη Γερμανία πως η αύξηση των τιμών ενδέχεται να αποτελεί ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για τη ζώνη του ευρώ, την ώρα που η ΕΚΤ παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις και έχει υποσχεθεί πως θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να αντιμετωπιστεί κάθε κίνδυνος από την Covid-19.

Μιλώντας στη γερμανική εφημερίδα «Βελτ» ο Βάιντμαν ανέφερε ότι υπάρχει ανάγκη «να παρακολουθείται στενά ο κίνδυνος να φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα ο πληθωρισμός» και όχι μόνο ο κίνδυνος να διαμορφωθεί ο δείκτης τιμών σε πολύ χαμηλά επίπεδα όπως γίνεται περισσότερο σήμερα. Οπως είπε, δεν μπορούν να αποκλειστούν υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ. Ο Βάιντμαν προειδοποίησε ακόμη ότι το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ, γνωστό και ως ΡΕΡΡ, θα πρέπει να ολοκληρωθεί όταν αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση. Οπως είπε ο ίδιος μιλώντας σχετικά στη γερμανική εφημερίδα, δεν πρέπει να εκληφθεί πως το πρόγραμμα αυτό θα διαρκεί για αόριστο χρονικό διάστημα κάνοντας λόγο για ζήτημα αξιοπιστίας της κεντρικής τράπεζας και της νομισματικής πολιτικής της. Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα η ΕΚΤ αναμένεται να συνεχίσει την εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος μέχρι τον Μάρτιο του 2022.

Προς το παρόν η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα φτάσει κατά μέσο όρο το 1,9% για το 2021 κυρίως λόγω παραγόντων που η κεντρική τράπεζα χαρακτηρίζει ως προσωρινούς. Η ΕΚΤ εκτιμά επίσης ότι ο δείκτης των τιμών θα υποχωρήσει το 2022 στο 1,5% και το 2023 στο 1,4%, πολύ πιο κάτω από το όριο του περίπου 2% που θέτει η κεντρική τράπεζα.

Η Κριστίν Λαγκάρντ. Τον Ιούλιο η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ έδωσε νέο σήμα στις αγορές για τη νομισματική πολιτική που θα ακολουθήσει. Αφησε να εννοηθεί ότι από το επόμενο έτος 2022 και μετά μπορεί να υιοθετηθούν νέα μέτρα για τη στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας από την πανδημία, καθώς τότε θα τελειώσει το τρέχον πρόγραμμα αγοράς ομολόγων.

Η αλλαγή αυτή στον τρόπο επικοινωνίας απέναντι στις αγορές (γνωστό ως forward guidance) πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ευρύτερης αναθεώρησης της πολιτικής της ΕΚΤ και ιδιαίτερα του στόχου της για τον πληθωρισμό. Οπως αποφασίστηκε στις 8 Ιουλίου η ΕΚΤ μπορεί να επιτρέπει στον πληθωρισμό να ξεπερνά προσωρινά ακόμη και το 2% εάν κριθεί απαραίτητο για την ενίσχυση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη. Ουσιαστικά με την ιστορική αυτή αλλαγή στην επικοινωνιακή της πολιτική αλλά και στον στόχο του πληθωρισμού, η ΕΚΤ αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία να διατηρήσει για περισσότερο καιρό τα επιτόκια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Είναι η πρώτη αναθεώρηση της στρατηγικής της τράπεζας από το 2003 και σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή από το αυστηρό πλαίσιο της γερμανικής Μπούντεσμπανκ, πάνω στο οποίο βασίστηκε η δημιουργία του ευρώ.

Οι Γερμανοί όμως όπως και στενοί τους σύμμαχοι στην ευρωζώνη δεν φαίνεται να είναι πολύ χαρούμενοι για αυτό καθώς παραδοσιακά φοβούνται τις αρνητικές επιπτώσεις από μια ξαφνική άνοδο των τιμών. Η Λαγκάρντ και άλλα μέλη της τράπεζας από την πλευρά τους παρακολουθούν τις εξελίξεις θεωρώντας ότι η παραλλαγή Δέλτα της πανδημίας εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για την κοινωνία και την οικονομία. Προς το παρόν τουλάχιστον η ΕΚΤ θεωρεί επισήμως ότι η αύξηση του πληθωρισμού θα είναι προσωρινή.