Μόνο να υπάρχει ακόμη χρόνος

Οι επιστήμονες είναι κατηγορηματικοί: τα χειρότερα είναι μπροστά μας. Ο,τι αποκαΐδια έχουν μείνει, το Σαββατοκύριακο θα αναζωπυρωθούν, λέει ο καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας Χρήστος Ζερεφός. Η Ελλάδα είναι μια πυριτιδαποθήκη έτοιμη για ανάφλεξη, συμπληρώνει ο καθηγητής διαχείρισης φυσικών καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας. Ηδη μέσα σε λίγες ημέρες έχει καεί το 70% των εκτάσεων που καίγονται συνήθως σε έναν χρόνο. Κανείς δεν αμφιβάλλει πια ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ – και σπέρνει την καταστροφή.

Η παρατήρηση αυτή δεν αφορά φυσικά μόνο την Ελλάδα. Τον περασμένο μήνα, η διεθνής πρωτοβουλία World Weather Attibution (WWA) ανακοίνωσε κατηγορηματικά ότι ο πρόσφατος καύσωνας στη Βόρεια Αμερική, που στην καναδική κωμόπολη Λίτον έστειλε το θερμόμετρο στους 49,6 βαθμούς Κελσίου, «θα ήταν αδύνατος χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή». Ανάλογο ήταν το συμπέρασμα της ομάδας και για τον καύσωνα που έπληξε πέρυσι τη Σιβηρία, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία στο Βερχογιάνσκ να φτάσει στους 38 βαθμούς.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μεγάλη πυρκαγιά ή κάθε σφοδρή πλημμύρα μπορεί να αποδοθεί ευθέως και αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή. Οπως επισημαίνουν οι «Financial Times» σε ένα εκτενέστατο ρεπορτάζ τους, παίζουν ακόμη ρόλο οι τοπικές καιρικές συνθήκες, η μορφή του τοπίου, οι ανθρώπινες επιλογές και η φυσική μεταβλητότητα. «Είναι δύσκολο να υπολογίσει κανείς πόσο περισσότερη βροχή έπεσε στις πρόσφατες ευρωπαϊκές πλημμύρες λόγω της κλιματικής αλλαγής», σημειώνει ο βρετανός μετεωρολόγος Πίτερ Στοτ.

Στην προσπάθειά τους να δώσουν απαντήσεις σε αυτό το σύνθετο πρόβλημα, οι επιστήμονες κάνουν προσομοιώσεις του κλιματικού συστήματος του πλανήτη και συγκρίνουν τη συχνότητα ενός γεγονότος στη Γη όπως ήταν πριν από 200 χρόνια, όπως είναι σήμερα και όπως θα είναι αν η θερμοκρασία αυξηθεί περαιτέρω. Αλλά κι αυτά τα μοντέλα δεν είναι τέλεια: μπορεί να προσφέρουν εκτιμήσεις σε παγκόσμια κλίμακα, δεν είναι όμως το ίδιο χρήσιμα για τοπικά μετεωρολογικά γεγονότα. «Η κλιματική επιστήμη χρειάζεται μεγαλύτερη χρηματοδότηση», τονίζει ο Φλάβιο Λένερ από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ.

Ορισμένοι επιστήμονες, κυρίως από αναπτυσσόμενες χώρες, θεωρούν ότι αυτές οι έρευνες αποτελούν χάσιμο χρόνου και ότι θα ήταν καλύτερα τα χρήματα να δοθούν για τη μείωση των ρυπογόνων εκπομπών. Αλλοι πάλι απαντούν ότι μόνο αν θεμελιωθεί η άμεση σχέση ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα καταστεί δυνατή η οικονομική ενίσχυση αυτών των χωρών, θα αποστομωθούν οι αρνητές και θα διευκολυνθούν οι όποιες δικαστικές προσφυγές εναντίον εταιρειών και κυβερνήσεων για τον ρόλο τους στην υποκίνηση της κλιματικής αλλαγής.

O καθένας τη δουλειά του. Με την ελπίδα ότι, παρά τις εγκληματικές καθυστερήσεις, υπάρχει ακόμη χρόνος, δεν είναι πια αργά.